kossak

Αισθητικό Δάσος Ιωαννίνων

2009-06-23T21:30:00.020+03:00

Η πόλη των Ιωαννίνων έχει το μοναδικό πλεονέκτημα να βρίσκεται σε επαφή με δύο ιδιαίτερης αισθητικής αξίας χώρους, τη λίμνη και το δάσος.

Η λίμνη Παμβώτιδα, η δεύτερη παλαιότερη μετά την Οχρίδα (ή Αχρίδα) λίμνη της Ευρώπης, δημιουργήθηκε στο τέλος της Μειόκαινου προς την Πλειόκενο περίοδο, περί τα πέντε εκατομμύρια χρόνια πριν.

Σε αντίθεση, τα δασύλλια των Ιωαννίνων είναι πολύ πρόσφατα. Η ηλικία τους είναι μόλις 65-80 έτη.

Τα δασύλλια δημιουργήθηκαν τμηματικά, κατά θέσεις, με τεχνιτή αναδάσωση η οποία ξεκίνησε το έτος 1928 στη θέση «Μεϊντάνι». Μαρτυρία αυτής της πρώτης αναδάσωσης μπορείτε να δείτε στο φύλλο της εφημερίδας ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ της 28.11.1978 Εδώ.

Ως γραμματέας του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Ιωαννίνων, έχω την τύχη να ασχολούμαι και να ενημερώνομαι για διάφορα περιβαλλοντικά θέματα της περιοχής μου.

Σε συζητήσεις με συμπολίτες μου διαπίστωσα ότι ελάχιστοι είναι αυτοί που γνωρίζουν ότι τα δασύλλια της πόλης μας είναι τεχνητά, οι περισσότεροι θεωρούν ότι ανέκαθεν βρίσκονταν εκεί.

Ενδεχομένως η έλλειψη ενημέρωσης και η επακόλουθη αδιαφορία, είναι βασικές συνιστώσες στη διαιώνιση, επιδείνωση και μη δράση για την άρση των περιβαλλοντικών προβλημάτων.

Προτρέπω τους Γιαννιώτες φίλους να ενημερωθούν για το Σύλλογο Προστασίας Περιβάλλοντος Ιωαννίνων ο οποίος δραστηριοποιείται στην πόλη από το 1976, και γιατί όχι να εγγραφούν μέλη του. Πιστέψτε με θα έχετε πολλά να κερδίσετε :-)
Αίτηση Εγγραφής Μέλους Εδώ

Η μεταμόρφωση των γυμνών λόφων στα σημερινά δασύλλια απεικονίζεται στις παρακάτω φωτογραφίες πριν και μετά τις τεχνητές αναδασώσεις.

ΑΠΟΨΙΣ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΛΙΜΝΗΝ, εκδ. Γ. Δημητριάδης, Ιωάννινα (1899) (Εδώ)

Σημερινή άποψη των Ιωαννίνων

ΙΩΑΝΝΙΝΑ, ΝΗΣΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ, εκδ. Ι. Ιωαννίδης, Ιωάννινα (1905) (Εδώ)

Σημερινή άποψη του νησιού

Περισσότερα σχετικά με το Αισθητικό Δάσος Ιωαννίνων στον ιστοχώρο του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Ιωαννίνων:

Αισθητικό Δάσος - Δασύλλια Λόφων Ιωαννίνων

Δελτίο Τύπου - Αισθητικό Δάσος Ιωαννίνων

Η Πόλη Συναντά το Δάσος

και στον Πολιτιστικό Σύλλογο Δροσιάς Πεντέλης για τις εκδηλώσεις της Τετάρτη 24 Ιουνίου και της Τετάρτης 1 Ιουλίου.

Μεσόγειος Θάλασσα – Κρίση Αλμυρότητας Μεσσηνίου

2009-05-23T10:50:00.030+03:00

"Η κρίση αλμυρότητας του Μεσσηνίου, είναι η περίοδος κατά την οποία η Μεσόγειος Θάλασσα εξατμίσθηκε κατά την περίοδο του Ανωτέρου Μειόκαινου 5,96 εκατομμύρια χρόνια πριν."

Η Μεσόγειος Θάλασσα περιβάλλεται σχεδόν εξολοκλήρου από γη, εξού κα το όνομά της. Το μήκος της από το Γιβραλτάρ μέχρι τη Βηρυτό είναι περί τα 3.700 km και το πλάτος από Βεγκάζη μέχρι Ντουμπρόβνικ περί τα 1200 km. Η έκτασή της είναι 2,5 εκ. km2 με μέσο βάθος 1.500 m. Το βαθύτερο σημείο είναι 5.267 m στο Ιόνιο Πέλαγος, 64 km νοτιοδυτικά της Πύλου (Calypso Deep).

Συνδέεται δυτικά με τον Ατλαντικό Ωκεανό μέσω του μόλις 14 km πλάτους στενού του Γιβραλτάρ, ανατολικά με τη Θάλασσα του Μαρμαρά μέσω των Δαρδανελίων και στη συνέχεια τη Μαύρη Θάλασσα μέσω το Βοσπόρου, και νοτιοανατολικά με τη Ερυθρά Θάλασσα μέσου της μήκους 163 km διώρυγας του Σουέζ. Το βάθος του Γιβραλτάρ κυμαίνεται από 300 έως 900 μέτρα.

Μία ρηχή υποβρύχια ράχη μεταξύ Σικελίας και Τυνησίας χωρίζει τη θάλασσα σε δύο κύριες λεκάνες, τη Δυτική και Ανατολική Μεσόγειο, με έκταση 0,85 και 1,65 εκ. km2 αντίστοιχα. Το στενό έχει πλάτος περί τα 160 km και μέγιστο βάθος 316 m, στο μέσο του βρίσκεται το νησί Παντελερία. [1]

Το κλειστό της θάλασσας επηρεάζει τα χαρακτηριστικά της. Οι παλίρροιες είναι πολύ περιορισμένες ως αποτέλεσμα του στενού περάσματος με τον Ατλαντικό. Η παλιρροιακή διαφορά στη Μεσόγειο είναι περί τους 30 πόντους, όταν στους ωκεανούς το σύνηθες είναι μεταξύ 1,8 και 3 μέτρων, ενώ παρατηρούνται και διαφορές μεγαλύτερες των 15 μέτρων όπως στο κανάλι του Μπρίστολ στην νοτιοδυτική Αγγλία.

Η Μεσόγειος είναι ένα ζεστό σχετικά ξηρό μέρος. Η επιφανειακή εξάτμιση υπολογίζεται σε 145 cm ετησίως. Οι βροχοπτώσεις αντικαθιστούν το 27% αυτού, η εισροή του Νείλου και όλων των άλλων ποταμών άλλο 6%, και άλλο 6% εισρέει από τη Μαύρη Θάλασσα. Το υπόλοιπο 61% πρέπει να εισρεύσει μέσα από το στενό από τον Ατλαντικό [2].

Η υπεροχή κατά πολύ της εξάτμισης των βροχοπτώσεων και εισροών των ποταμών, είναι ένα δεδομένο που επηρεάζει την κυκλοφορία του νερού μέσα στη λεκάνη. Η εξάτμιση είναι ιδιαίτερα υψηλή στο ανατολικό τμήμα, προκαλώντας υποβιβασμό της στάθμης και αύξηση της αλμυρότητας. Αυτή η διαφορά σπρώχνει σχετικά κρύο και χαμηλής αλμυρότητας νερό από τον Ατλαντικό κατά μήκος της λεκάνης, το οποίο θερμαίνεται αυξάνει την αλμυρότητα και την πυκνότητά του ταξιδεύοντας ανατολικά και βυθίζεται στην περιοχή του Λεβάντε για να κυκλοφορήσει δυτικά και να χυθεί ξανά έξω από το στενό του Γιβραλτάρ. [1]

Η Γη πριν 150 Ma - Η Γη πριν 90 Ma

Η Γη πριν 50 Ma - Η Γη πριν 20 Ma

(Για την Γεωλογική κλίμακα του χρόνου Εδώ)

ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Η μεσόγειος σχηματίσθηκε από την σύγκλιση των τεκτονικών πλακών της Αφρικής και της Ευρώπης ή οποία απέκλεισε τον Ωκεανό Τύθη και οδήγησε στην ορογένεση των Άλπεων. Στα μέσα του Μειόκαινου, πριν 15 εκ. χρόνια περίπου, η σύγκρουση της Αραβικής μικροπλάκας και της Ευρασίας οδήγησε στο διαχωρισμό του Τύθη από τον Ινδικό Ωκεανό, προκαλώντας έντονες αλλαγές στα ωκεάνια ρεύματα και μεταβάλλοντας το κλίμα προς ψυχρότερες συνθήκες.

Το σημερινό άνοιγμα του Γιβραλτάρ σχηματίσθηκε νωρίς στην Πλειόκαινο περίοδο. Παλαιότερα δύο άλλα ανοίγματα υπήρχαν μεταξύ του Ατλαντικού και της Μεσογείου ο Διάδρομος Betic (νότια Ισπανία) και ο Διάδρομος Rifian (βόρειο Μαρόκο). Αυτά έκλεισαν κατά την Τορτόνια περίοδο (11,6-7,3 Ma) προκαλώντας μία Τορτόνια κρίση αλμυρότητας αρκετά πριν την κρίση αλμυρότητας του Μεσσηνίου.

Η κρίση αλμυρότητας του Μεσσηνίου, είναι η περίοδος κατά την οποία η Μεσόγειος Θάλασσα εξατμίσθηκε κατά την περίοδο του Ανωτέρου Μειόκαινου 5,96 εκατομμύρια χρόνια πριν.

Η πρώτη παρατήρηση του αποτελέσματος αυτού του γεγονότος έγινε από τον καθηγητή Charles Mayer-Eymar (1826-1907) της Ζυρίχης, ο οποίος μελέτησε απολιθώματα σε γύψο και προσδιόρισε την ηλικία τους λίγο πριν το τέλος της Μειόκαινου περιόδου. Σε μία δημοσίευση το 1867 ονόμασε την περίοδο Μεσσήνιο από την περιοχή Μεσσήνα της Σικελίας όπου συναντώνται πολλά τέτοια πετρώματα.

Το 1961 σεισμική αποτύπωση της λεκάνης της Μεσογείου αποκάλυψε ένα γεωλογικό σχηματισμό 100 με 200 μέτρα κάτω από τον πυθμένα. Ο σχηματισμός ακολουθούσε ακριβώς το ανάγλυφο του τωρινού πυθμένα, δείχνοντας ότι εναποτέθηκε ομοιόμορφα και σταθερά κάποτε στο παρελθόν. Η διεξαγωγή γεωτρήσεων μία δεκαετία αργότερα αποκάλυψε τη φύση αυτού το σχηματισμού, ένα στρώμα εβαποριτών πάχους μέχρι 3 km.

Οι εβαπορίτες είναι ιζήματα τα οποία έχουν καθιζήσει σαν συνέπεια της αυξημένης συγκέντρωσης των διαλυμένων αλάτων. Σχηματίζονται σε κλειστές θαλάσσιες δεξαμενές με εξάτμιση, η οποία καλύπτει μακρόχρονη περίοδο ξερού και ζεστού καιρού και έχει σαν αποτέλεσμα το σχηματισμό χημικών ιζημάτων με μορφή γύψου, ανυδρίτη, ορυκτού αλατιού, καρναλλίτη.

Τα δείγματα των ιζημάτων βαθιά κάτω από τον πυθμένα της Μεσογείου τα οποία περιέχουν εβαπορίτες, χώμα, στρωματολίτες, απολιθωμένα φυτά και οργανισμούς, δείχνουν ότι περί τα 5,9 εκατομμύρια χρόνια πριν το Στενό του Γιβραλτάρ έκλεισε τελείως και η Μεσόγειος Θάλασσα εξατμίσθηκε σε μία βαθιά ξερή λεκάνη, με το βάθος της σε ορισμένα σημεία να κατεβαίνει 3,2 με 4,9 km κάτω από τη στάθμη του ωκεανού. [3]

Σχηματισμό σήμερα εβαποριτών παρατηρούμε σε άνυδρες ερημικές εκτάσεις και επίπεδες ρηχές αλμυρές λίμνες. [4]

Sebkha El Melah, Τυνισία (courtesy NASA)

Um Said Sabkha, Κατάρ
ελαφρά πάνω από το επίπεδο της θάλασσας και
περιέχει πολύ γύψο (courtesy Ian West & Tonya West)

Tην αποξήρανση της Μεσογείου υποδεικνύουν και οι στρωματολίτες που βρέθηκαν στις γεωτρήσεις κάτω από τον πυθμένα. Οι στρωματολίτες σχηματίζονται από μικροοργανισμούς που ζουν φωτοσυνθέτοντας. Για να τους φθάνει το φως του ήλιου επιβιώνουν σε νερό βάθους λιγότερο των 10 μέτρων. [5]

Απόδειξη της αποξήρανσης είναι και τα απομεινάρια των πολλών, τώρα βυθισμένων, φαραγγιών τα οποία χαράχθηκαν στις πλευρές της Μεσογείου από τα ποτάμια που έρεαν στις αβυσσαλέες πεδιάδες (abyssal plains). Ο Νείλος για παράδειγμα έκοψε την κοίτη του εκατοντάδες μέτρα κάτω από τη στάθμη της θάλασσας στο Ασουάν, ενώ έρεε 2.400 m κάτω από τη σημερινή στάθμη της θάλασσας στο Κάιρο.

Άλλο στοιχείο είναι οι απολιθωμένες ρωγμές που βρέθηκαν, όπου λασπώδη ιζήματα ξεράθηκαν και έσπασαν από το φως και την ξηρασία.

Τα στρώματα των εβαποριτών εναλλάσσονται με στρώματα αποθέσεων που περιέχουν απολιθώματα θαλάσσιων οργανισμών που ζουν σε μεγάλο βάθος, υποδεικνύοντας πολλούς επάλληλους κύκλους με τη Μεσόγειο εντελώς αποξηραμένη και επαναπληρούμενη.

Stromatolites in Sharkbay

ΠΟΛΛΑΠΛΟΙ ΚΥΚΛΟΙ

Ο τεράστιος όγκος των υφιστάμενων Μεσσήνιων εβαποριτών εξάλλου δεν θα μπορούσε να έχει αποτεθεί σε ένα μόνο συμβάν. Κάθε επαναπλήρωση προκαλούνταν είτε από τεκτονικό υποβιβασμό στο κατώφλι του στενού του Γιβραλτάρ, είτε από κάποιο ποτάμι το οποίο ρέοντας ανατολικά έκοβε σταδιακά την κορυφή της κοιλάδας του προς τα δυτικά, μέχρι να επιτρέψει στον ωκεανό να εισχωρήσει.

Το φαινόμενο επαναλήφθηκε τουλάχιστον 8 με 10 φορές. Κάθε φορά η μεσόγειος χρειάζονταν τουλάχιστον 1.000 χρόνια για να εξατμισθεί εντελώς. Περί τα 5,4 εκατομμύρια χρόνια πριν, στις αρχές της Πλειόκαινου περιόδου, το στενό του Γιβραλτάρ έσπασε μόνιμα επαναπλημμυρίζοντας τη λεκάνη.
(updated 09.12.09 Research has revealed details of the catastrophic Zanclean flood that refilled the Mediterranean Sea more than five million years ago)

Με τη μέθοδο της παλαιομαγνητικής χρονολόγησης [6] των Μεσσήνιων αποθέσεων που έχουν ανασυρθεί από τεκτονική δραστηριότητα στη Σικελία, τη βορειοανατολική Λιβύη και τη Νότια Ισπανία, προκύπτει ότι η κρίση αλμυρότητας του Μεσσήνιου ξεκίνησε ταυτόχρονα σε όλη την Μεσόγειο πριν από 5,96 ± 0,02 εκατομμύρια χρόνια.

ΚΛΙΜΑ

Το χαμηλό υψόμετρο της λεκάνης θα την έκανε εξαιρετικά ζεστή κατά τη διάρκεια των καλοκαιριών, μέσω αδιαβατικής θέρμανσης (χωρίς ανταλλαγή θερμότητας), πράγμα που υποστηρίζεται και από την ύπαρξη ανυδρίτη γύψου ο οποίος εναποτίθεται σε νερό ζεστότερο από 35 °C. Στην άδεια Μεσόγειο λεκάνη οι θερμοκρασίες του καλοκαιριού θα ήταν εξαιρετικά υψηλές. Χρησιμοποιώντας τη σχέση Clausius-Clapeyron, μπορούμε να υπολογίσουμε ότι η θεωρητική θερμοκρασία μιας αδιαβατικής περιοχής 4 km κάτω από τη στάθμη της θάλασσας θα ήταν 40 °C θερμότερη από αυτή της επιφάνειας. Οπότε μπορούμε να εκτιμήσουμε μέγιστες θερμοκρασίες των 80 °C στα χαμηλότερα σημεία με την πίεση της ατμόσφαιρας να φθάνει την 1,7 atm.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η Κρίση Αλμυρότητας του Μεσσηνίου είχε παγκόσμιες επιπτώσεις. Το νερό της Μεσογείου ανακατανεμήθηκε στους παγκόσμιους ωκεανούς, ανεβάζοντας την παγκόσμια στάθμη κατά 10 μέτρα. Η λεκάνη της Μεσογείου απέσυρε κάτω από τον πυθμένα της ένα σημαντικό ποσοστό του αλατιού των ωκεανών της Γης, μειώνοντας την αλμυρότητα και ανεβάζοντας το σημείο πήξης του νερού, συμβάλλοντας έτσι αργότερα στη δημιουργία των πάγων στους πόλους.

ΑΙΤΙΑ

Τεκτονικές δυνάμεις είναι υπεύθυνες για τον έλεγχο του ύψους του κατωφλίου στο στενό του Γιβραλτάρ, περιορίζοντας τη ροή μεταξύ Ατλαντικού και Μεσογείου. Στη συνέχεια το παγκόσμιο κλίμα επέβαλε την περιοδική επαναπλήρωση και αποξήρανση της λεκάνης.

Λόγω της ιδιαίτερης γεωγραφικού πλάτους θέσης και της κλειστής διαμόρφωσης, η Μεσόγειος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη σε αστρονομικής πρόκλησης μεταβολές του κλίματος. Η αποξήρανση εκτιμούμε ότι γινόταν κατά τη διάρκεια των κρύων περιόδων των κύκλων του Μιλάνκοβιτς (Milankovic) [7] [8], όταν λιγότερη ηλιακή ακτινοβολία έφθανε τη Γη. Αυτό οδηγούσε σε λιγότερη εξάτμιση στον Βόρειο Ατλαντικό και ως εκ τούτου λιγότερη βροχόπτωση πάνω από τη Μεσόγειο, στερώντας τη λεκάνη από το νερό των ποταμών και επιτρέποντας την αποξήρανσή της.

ΧΛΩΡΙΔΑ & ΠΑΝΙΔΑ

Ως αποτέλεσμα της κρίσης αλμυρότητας του Μεσσηνίου, η θαλάσσια ζωή της Μεσογείου προέρχεται κυρίως από τον Ατλαντικό Ωκεανό. Ο Ατλαντικός είναι πιο κρύος και πλουσιότερος σε θρεπτικά συστατικά και έτσι τα θαλάσσια είδη της Μεσογείου έπρεπε να προσαρμοσθούν σε διαφορετικές συνθήκες στα 5 εκατομμύρια χρόνια από όταν η λεκάνη επανπληρώθηκε.

Η επαναπλήρωση απέκοψε την επικοινωνία με την Αφρική, με αποτέλεσμα την εξέλιξη ειδών σε απομόνωση στα νησιά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι νάνοι ελέφαντες και ιπποπόταμοι στη Σικελία (σήμερα έχουν εξαφανισθεί) οι οποίοι δεν είχαν ανάγκη το μεγάλο μέγεθος λόγω έλλειψης αρπακτικών και λόγω περιορισμένης βλάστησης.

Η διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ το 1869 συνέδεσε τη Μεσόγειο με την Ερυθρά Θάλασσα η στάθμη της οποίας είναι υψηλότερη της Μεσογείου. Η Ερυθρά θάλασσα είναι αλμυρότερη και φτωχότερη σε θρεπτικά συστατικά, έτσι τα είδη της έχουν πλεονέκτημα έναντι αυτών του Ατλαντικού. Κατά συνέπεια είδη της Ερυθράς Θάλασσας αποίκισαν την Μεσόγειο και όχι το αντίστροφο. Τα είδη αυτά ονομάζονται λεσεψιανοί μετανάστες από το όνομα του Γάλλου μηχανικού Ferdinand de Lesseps που πρωτοστάτησε στην κατασκευή της διώρυγας του Σουέζ. Η κατασκευή του φράγματος του Ασουάν το 1960, μείωσε τη ροή του φρέσκου νερού και της θρεπτικής λάσπης του Νείλου, κάνοντας τις συνθήκες στην Ανατολική Μεσόγειο ακόμη περισσότερο παρόμοιες με την Ερυθρά Θάλασσα, επιδεινώνοντας την επίδραση των εισβολέων ειδών.

Έρευνα του Α.Π.Θ. που πραγματοποιήθηκε στα ελληνικά ύδατα το 2008 οδήγησε σε δύο βασικά τεκμηριωμένα συμπεράσματα: i) Ο ρυθμός εισόδου των λεσεψιανών μεταναστών είναι επιταχυνόμενος (κάθε επόμενο έτος εισβάλλει στη Μεσόγειο μεγαλύτερος αριθμός ειδών από ό,τι το προηγούμενο έτος) και παράλληλος με την προοδευτική αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της Μεσογείου. ii) Οι λεσεψιανοί μετανάστες που έχουν ήδη εισβάλει στη Μεσόγειο, εξαιτίας της προοδευτικής αύξησης της θερμοκρασίας της Μεσογείου, επεκτείνουν τη γεωγραφική διανομής τους όλο και περισσότερο βόρεια, με αποτέλεσμα, τελικά, τον εμπλουτισμό του Αιγαίου με συνεχώς περισσότερους λεσεψιανούς μετανάστες. [9] [10] [11]

--------------------------------------------------------------------
[1] Mediterranean Sea - wikipedia

[2] "The Mediterranean: an environmental history", 2005, by Johnson Donald Hughes, Mark Stoll

[3] Messinian Salinity Crisis - wikipedia

[4] Sedimentology of Sabkha, Salt Lakes and Arid Environments, by Ian West

[5] The Mediterranean Was a Desert, by Alan Feuerbacher

[6] Το ασταθές μαγνητικό πεδίο της Γης - physics4u.gr

Η μελέτη της ιστορίας του γήινου μαγνητισμού ονομάζεται παλαιομαγνητισμός. Το μαγνητικό πεδίο της γης διαφοροποιείται σημαντικά τόσο σε ισχύ όσο και σε κατεύθυνση με την πάροδο του χρόνου, και διατηρείτε μέσα στα μαγνητικά πετρώματα τη στιγμή της δημιουργίας τους. Τα αρχεία του παλαιομαγνητισμού δείχνουν ότι η πολικότητα του μαγνητικού πεδίου έχει αντιστραφεί πολλές φορές κατά το παρελθόν, ο μέσος χρόνος μεταξύ των αντιστροφών είναι κατά προσέγγιση 200.000 χρόνια. Υπάρχουν βέβαια και μεμονωμένα γεγονότα αντιστροφής που κρατούν λίγες χιλιάδες χρόνια. Ο Βόρειος Πόλος συνεχίζει να κινείται, κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, με μια μέση ταχύτητα 10 km ετησίως, πρόσφατα δε επιταχύνθηκε και έφτασε τα 40 km ετησίως. Με αυτό το ρυθμό θα αφήσει τη Βόρεια Αμερική και σε μερικές δεκαετίες θα φθάσει στη Σιβηρία.

[7] Milankovic_cycles - wikipedia

[8] "Stars and Galaxies", 2007, by Michael A. Seeds, page 30

Οι αλλαγές, του σχήματος της τροχιάς της Γης, της μετάπτωσης του άξονά της και της κλίσης του ισημερινού, επηρεάζουν τη θερμότητα που λαβαίνει η Γη από τον ήλιο και το παγκόσμιο κλίμα, προκαλώντας εποχές παγετώνων.

Το ελλειπτικό σχήμα της τροχιάς της Γης, κυμαίνεται ελαφρώς σε μία περίοδο περί τα 100.000 έτη. Σήμερα η τροχιά της Γης την μεταφέρει 1,7% κοντύτερα στον ήλιο κατά τη διάρκεια των βορείου-ημισφαιρίου χειμώνων και 1,7% μακρύτερα στα βορείου-ημισφαιρίου καλοκαίρια.

Αυτό κάνει το βόρειο κλίμα ελαφρώς λιγότερο ακραίο, πράγμα κρίσιμο καθώς η περισσότερη μάζα της ξηράς όπου μπορεί να συσσωρευτεί πάγος βρίσκεται στο βόρειο ημισφαίριο. Αν η τροχιά της Γης γινόταν περισσότερο ελλειπτική, τα βορείου-ημισφαιρίου καλοκαίρια ίσως ήταν αρκετά κρύα για να λιώσουν όλο το χιόνι και τον πάγο του προηγούμενου χειμώνα. Αυτό θα έκανε τους παγετώνες να μεγαλώνουν.

Ένας δεύτερος παράγοντας είναι η μετάπτωση η οποία προκαλεί την περιφορά του άξονα της Γης γύρω από ένα κώνο με μία περίοδο 26.000 ετών, και αυτό αλλάζει τη θέση των εποχών κατά μήκος της τροχιάς της Γης. Τα βόρεια καλοκαίρια τώρα συμβαίνουν όταν η Γη βρίσκεται 1,7% μακρύτερα από τον ήλιο, μα σε 13.000 χρόνια θα συμβαίνουν στην άλλη πλευρά της τροχιάς, όταν η Γη θα είναι ελαφρώς κοντύτερα στον ήλιο. Τα βόρεια καλοκαίρια θα είναι θερμότερα, πράγμα που θα μπορούσε να λιώνει όλο το χιόνι και πάγο του προηγούμενου χειμώνα αποτρέποντας την δημιουργία παγετώνων.

Ο τρίτος παράγοντας είναι η κλίση του ισημερινού της Γης σε σχέση με την τροχιά. Σήμερα στις 23,5 μοίρες, αυτή η γωνία κυμαίνεται από 22 μέχρι 24 μοίρες με μία περίοδο περί τα 41.000 έτη. Όταν η κλίση είναι μεγαλύτερη οι εποχές είναι εντονότερες.

Το 1920 ο Μιλάνκοβιτς πρότεινε ότι αυτοί οι παράγοντες αλληλοεμπλέκονται προκαλώντας μια πολύπλοκη περιοδική μεταβολή στο κλίμα της Γης (κόκκινη γραμμή στο παρακάτω διάγραμμα). Αυτό παρέμενε μια υπόθεση μέχρι τη δεκαετία του 1970 όπου οι ωκεανογράφοι μπόρεσαν να διατρήσουν βαθιά στον πυθμένα των ωκεανών, συλλέγοντας δείγματα των οποίων την ηλικία οι γεωλόγοι καθόρισαν με ραδιοχρονολόγηση. Από αυτά οι επιστήμονες κατάφεραν να καταγράψουν την ιστορία της θερμοκρασίας των ωκεανών (μπλε γραμμή διάγραμμα), η οποία πειστικά ταίριαζε στις προβλέψεις της υπόθεσης του Μιλάνκοβιτς.
[9] Έρευνα ΑΠΘ: Εμπλουτίζεται το Αιγαίο με λεσεψιανούς μετανάστες

[10] Εισβολή Ξενικών Ειδών στις Θάλασσές µας
Στο Αιγαίο συναντώνται 223 είδη λεσεψιανών μεταναστών (64 ψάρια, 115 μαλάκια και 44 δεκάποδα, π.χ. καβούρια). Αυτά τα είδη ζουν παράκτια, ενώ τα δικά μας προτιμούν τις χαμηλότερες θερμοκρασίες, γι’ αυτό και τα βρίσκουμε σε βαθύτερα νερά. Υπάρχουν κάποια ψάρια τοξικά όπως το λαγόψαρο που είναι επικίνδυνα για βρώση, αλλά είναι τόσο παράξενα και άσχημα στην εμφάνιση, που δεν υπάρχει περίπτωση κάποιος να τα φάει.

[11] Λαγοκέφαλος – Προσοχή !!!

Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Ιωαννίνων

2009-04-13T13:28:00.006+03:00

Η επιτυχία της εκδήλωσης ήταν πέρα από κάθε προσδοκία. Συμμετείχαν 550 ~~περί τα 400~~ άτομα που εγγράφηκαν και παρακολούθησαν την ημερίδα και την παρατήρηση, στην πλειοψηφία τους μαθητές γυμνασίου και λυκείου, γεμίζοντας από το πρωί το Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων "Κάρολος Παπούλιας". Εντυπωσιακός και ο ενθουσιασμός των παιδιών, που παρά τη μεγάλη διάρκεια της ημερίδας από τις 10:00 μέχρι τις 20:00, όχι μόνο δεν βαρέθηκαν μα βομβάρδιζαν τους εισηγητές με ερωτήσεις ακόμη και στα διαλείμματα.

Επίσης ο καιρός ήταν καλός και πραγματοποιήθηκε και η αστρονομική παρατήρηση από τις 20:00 έως τις 22:30. Οι ερασιτέχνες αστρονόμοι των Ιωαννίνων κινητοποιήσαμε έξι τηλεσκόπια για το σκοπό αυτό. Περισσότερα στο σύνδεσμο: Διαστημική Εξερεύνηση και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

H ημερίδα στάθηκε αφορμή να γνωριστούμε άτομα που ασχολούμαστε ερασιτεχνικά με την αστρονομία στην Ήπειρο, οι οποίοι αποφασίσαμε να ιδρύσουμε τον Σύλλογο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Ιωαννίνων.

"100 Ώρες Αστρονομίας" – Σάββατο 4 Απριλίου

2009-03-18T11:58:00.028+02:00

Ημερίδα: "Διαστημική Εξερεύνηση και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση"
http://epirus.sch.gr/space/

Η Διεθνής Αστρονομική Ένωση (IAU) η UNESCO και ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ανακήρυξαν το 2009 ως Παγκόσμιο Έτος Αστρονομίας, σηματοδοτώντας την 400η επέτειο της πρώτης αστρονομικής παρατήρησης με τηλεσκόπιο από τον Γαλιλαίο. Σε όλη τη διάρκεια του έτους αυτού θα γίνει παγκόσμιος εορτασμός της αστρονομίας, και της συμβολής της στην κοινωνία και στον πολιτισμό, με έντονη έμφαση στην εκπαίδευση, στην ενεργοποίηση του κοινού και στη συμμετοχή των νέων ανθρώπων σε δραστηριότητες που θα συμβούν σε εθνικό, διεθνές και παγκόσμιο επίπεδο.
http://www.astronomy2009.gr/
http://www.astronomy2009.org/

Από 2 μέχρι 5 Απριλίου 2009, ένα ευρύ φάσμα δημόσιων εκδηλώσεων συνιστά τις "100 Ώρες Αστρονομίας". Πρόκειται για ένα παγκόσμιο γεγονός, ένας από τους κύριους σκοπούς του οποίου, είναι όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι να κοιτάξουν μέσα από ένα τηλεσκόπιο. Τηλεσκόπια θα στηθούν παντού, σε πλατείες, πεζόδρομους, στάσεις λεωφορείων, έξω από θέατρα, γενικά σε πολυσύχναστα σημεία των πόλεων.
http://www.100hoursofastronomy.org/

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Παγκόσμιου Έτους Αστρονομίας 2009 και των "100 Ωρών Αστρονομίας", η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ηπείρου διοργανώνει το Σάββατο 4 Απριλίου στα Ιωάννινα, την Ημερίδα "Διαστημική Εξερεύνηση και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση".

Το Αστεροσκοπείο Ζαγορίου συμμετέχει στην ημερίδα με εισήγηση του προέδρου του, και αστρονόμου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, κ. Νίκου Ματσόπουλου, με θέμα "Η άτυπη εκπαίδευση στην αστρονομία – οι προοπτικές για τον 21ο αιώνα".

Η ημερίδα θα ολοκληρωθεί με αστρονομική παρατήρηση μέσα από τηλεσκόπια (ένα Meade LX200 10’’ και δύο dobsonian 8’’) του Αστεροσκοπείο Ζαγορίου, που θα στηθούν έξω από το Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων "Κάρολος Παπούλιας", ώρα 20:00. Tο εγχείρημα θα συνδράμουν και ερασιτέχνες αστρονόμοι με τα τηλεσκόπιά τους, προσφέροντας μία φευγαλέα ματιά, μοιραζόμενοι την λεπτή ομορφιά του Σύμπαντος, ανεπεξέργαστη, μη εμπλουτισμένη με προγράμματα υπολογιστών, μα άμεση και προσωπική.

Η σελήνη θα βρίσκεται σε φάση μεταξύ πρώτου τέταρτου και πανσέληνου, ευνοϊκή για παρατήρηση το σούρουπο. Ο Κρόνος θα είναι το άλλο ουράνιο αντικείμενο που θα τραβήξει την προσοχή.

Όσοι φίλοι ερασιτέχνες αστρονόμοι επιθυμούν να συμμετέχουν στο γεγονός με το τηλεσκόπιό τους, μπορούν να επικοινωνήσουν στο τηλ. 6972 20 80 32, και στο email: ksakkas71@gmail.com
---------------------------------------------------------------------------
UPDATED 19.03.09
Για όλες τις εκδηλώσεις των ελληνικών αστρονομικών συλλόγων και ομάδων στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Έτους Αστρονομίας 2009 μπορείτε να ενημερωθείτε και στους παρακάτω συνδέσμους:
http://www.iya2009.gr/ http://iya2009gr.blogspot.com/

UPDATED 31.03.09
Επειδή με ρωτάνε αρκετοί φίλοι, διευκρινίζω ότι τόσο η ημερίδα όσο και η παρατήρηση είναι ανοιχτές στο κοινό, όσοι περισσότεροι έρθετε τόσο το καλύτερο.

Το πρόγραμμα της ημερίδας Εδώ
---------------------------------------------------------------------------

"Η εκπαίδευση του παιδιού" του Μπέρτραντ Ράσσελ - Μέρος 2ο

2009-03-08T20:23:00.008+02:00

Συνέχεια από το 1ο Μέρος. Ακολουθούν αποσπάσματα από το βιβλίο.
Κενή γραμμή δηλώνει διακοπή συνέχειας. Oι εμφάσεις με έντονα γράμματα δικές μου.
-----------------------------------------------------------------------------------

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΧΡΟΝΟΣ
Τα βρέφη είναι πολύ πιο πονηρά από ότι είναι ικανοί να υποθέσουν οι μεγάλοι. Αν ανακαλύψουν ότι όταν κλαίνε παράγουν ευχάριστα αποτελέσματα, θα κλαίνε.(…)
Το κλάμα ενός παιδιού είναι εν μέρει αντανακλαστικό που συνδέεται με πόνο, εν μέρει πράξη που εκτελείται με επιδίωξη την ευχαρίστηση.(…)
Γι’ αυτό το παιδί γρήγορα αρχίζει να κλαίει γιατί επιθυμεί μια ευχαρίστηση, όχι γιατί αισθάνεται σωματικό πόνο. Αυτό είναι ένα από τους πρώτους θριάμβους της νοημοσύνης του. Άλλα στην προσπάθεια που κάνει, δεν μπορεί να δώσει το ίδιο κλάμα μ’ εκείνο που δίνει όταν πραγματικά πονάει. Το προσεκτικό αυτί της μητέρας γνωρίζει τη διαφορά, και αν είναι φρόνιμη θα αγνοήσει το κλάμα που δεν είναι έκφραση σωματικού πόνου.

Μην τροφοδοτείται την έπαρση του παιδιού αφήνοντάς το να δει ότι ενδιαφέρεστε για το αν κοιμάται, τρώει ή έχει κενώσεις όπως θα πρέπει. Αυτό δεν ισχύει μόνο για το πρώτο έτος της ζωής, αλλά ακόμη περισσότερο για τα επόμενα έτη. Ποτέ μην αφήνετε το παιδί να σκεφθεί ότι μια αναγκαία κανονική ενέργεια, όπως να φάει, που έπρεπε να είναι ευχαρίστηση, είναι κάτι που εσείς επιθυμείτε, και ότι θέλετε να το κάνει για να σας ευχαριστήσει. Αν το κάνετε, το παιδί γρήγορα αντιλαμβάνεται ότι απέκτησε μια νέα πηγή δύναμης, και αναμένει να το καλοπιάνετε για να κάνει πράξεις που πρέπει αυθόρμητα να τις εκτελεί.

ΦΟΒΟΣ
Υπάρχουν, βέβαια, πολύ ισχυρά επιχειρήματα για την άποψη ότι οι πλείστοι των φόβων που συνήθως τους θεωρούμε σαν ενστικτώδεις είναι επίκτητοι και δεν θα εμφανίζονταν αν δεν τους δημιουργούσαν οι ενήλικοι.

Νομίζω ότι ένας παράλογος φόβος δεν πρέπει ποτέ απλώς ν’ αφήνεται στην ψυχή του παιδιού, αλλά πρέπει βαθμιαία να ξεπερνιέται με την εξοικείωση με ασθενέστερες μορφές του.(…) Όταν μια κατάσταση έχει επανειλημμένα δοκιμασθεί χωρίς ζημιά, η εξοικείωση σκοτώνει το φόβο.

Ο φόβος του μυστηριώδους (…) Οι περισσότερες δεισιδαιμονίες οφείλονται σ’ αυτόν. Εκλείψεις, σεισμοί, λοιμοί και άλλα τέτοια γεγονότα τον διεγείρουν σε πολύ μεγάλο βαθμό σε αμαθείς πληθυσμούς. Είναι μια πολύ επικίνδυνη μορφή φόβου, τόσο σε ατομική όσο και από κοινωνική άποψη. Το ξερίζωμά του σε νεαρή ηλικία είναι γι’ αυτό πολύ επιθυμητό. Το κύριο αντίδοτο για να το πετύχουμε είναι η επιστημονική εξήγηση. Δεν είναι ανάγκη καθετί που είναι μυστηριώδες σε πρώτη ματιά να εξηγείται. Ύστερα από ένα αριθμό εξηγήσεων που του δόθηκαν, το παιδί θα υποθέτει ότι υπάρχουν εξηγήσεις σε άλλα περιστατικά, και θα γίνεται δυνατό τα του λέμε ότι η εξήγηση δεν μπορεί να δοθεί ακόμη. Το σπουδαίο είναι να δημιουργήσουμε, όσο το δυνατό γρηγορότερα, την εντύπωση ότι η αίσθηση του μυστηρίου οφείλεται μόνο στην άγνοια, που μπορεί να διαλυθεί με υπομονή και διανοητική προσπάθεια. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι πολλά πράγματα που φοβίζουν τα παιδιά στην αρχή με τις μυστηριώδεις ιδιότητές τους αρχίζουν να τα ευχαριστούν μόλις ξεπεραστεί ο φόβος. Έτσι το μυστήριο γίνεται κίνητρο για μελέτη, ευθύς ως πάψει να σπρώχνει σε δεισιδαιμονία.

Μερικά προβλήματα, ωστόσο, είναι δύσκολα και απαιτούν πολύ λεπτότητα. Το δυσκολότερο είναι ο θάνατος.
Ένα άτομο με ορθόδοξη πίστη θα έχει μικρότερη δυσκολία από εκείνο που νομίζει ότι δεν υπάρχει ζωή μετά το θάνατο. Αν υποστηρίζεται τη δεύτερη άποψη, να μην λέτε τίποτε αντίθετο προς αυτή. Σε καμία περίπτωση ο γονιός δεν δικαιολογείται λέγοντας ψέματα στο παιδί του. Είναι καλύτερα να του εξηγήσει ότι ο θάνατος είναι ένας ύπνος από τον οποίο ο άνθρωπος δεν ξυπνάει. Αυτό πρέπει να ειπωθεί χωρίς επισημότητα, σαν κάτι συνηθέστατο που εύκολα μπορεί να φαντασθεί κανείς. Αν το παιδί στενοχωριέται γιατί το ίδιο μια μέρα θα πεθάνει, πέστε του ότι αυτό δεν πρόκειται αν του συμβεί για πολλά - πολλά χρόνια. (…) Σε όλες τις φάσεις, να του μιλάτε με σαφήνεια και ειλικρίνεια, να του λέτε όλα όσα σκέπτεστε, και να του δημιουργείτε την εντύπωση ότι το θέμα μάλλον δεν παρουσιάζει ενδιαφέρον. Δεν κάνει καλό τόσο στο μεγάλο όσο και στο νέο να χάνει τον καιρό του σκεπτόμενος το θάνατο.

Προπάντων, αν επιθυμείτε να σκορπίσετε το φόβο από τα παιδιά, να είστε άφοβοι εσείς οι ίδιοι.(…) Η ζωή είναι γεμάτη κινδύνους, αλλά ο συνετός άνθρωπος αγνοεί εκείνους που είναι αναπόφευκτοι, και ενεργεί φρόνιμα αλλά χωρίς συγκίνηση ως προς εκείνους που μπορεί ν’ αποφευχθούν.

ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΚΑΙ ΦΑΝΤΑΣΙΑ

Παιχνίδι και επίδειξη είναι ζωτική ανάγκη της παιδικής ηλικίας, για την οποία πρέπει να δημιουργείται κάθε ευκαιρία αν θέλουμε το παιδί να είναι ευτυχισμένο και γερό, εντελώς ανεξάρτητα από κάθε παραπέρα χρησιμότητα σε αυτές τις δραστηριότητες.

Τα παιχνίδια δεν του παίρνουν χρόνο που θα μπορούσε να τον ξοδεύει επωφελέστερα με άλλους τρόπους: αν όλες τις ώρες του ασχολιόταν με σοβαρά πράγματα, γρήγορα θα γινόταν νευρόσπαστο.

Το ίδιο ισχύει για την αντίρρηση να μιλούμε στα παιδιά για νεράιδες και γίγαντες και μάγισσες και μαγικά χαλιά, κτλ. Δεν πολυσυμπαθώ τους ασκητές της αλήθειας, όπως και κάθε άλλους ασκητές. Συνήθως λέγετε ότι τα παιδιά δεν διακρίνουν μεταξύ προσποίησης και πραγματικότητας, αλλά δεν βλέπω και σπουδαίο λόγο να το πιστεύω. Δεν πιστεύουμε ότι υπήρξε ο Άμλετ, αλλά θα μας ήταν πολύ ενοχλητικός ο άνθρωπος που θα επέμενε να μας το θυμίζει ενώ εμείς χαιρόμαστε το έργο. Έτσι και τα παιδιά ενοχλούνται από την άξεστη υπενθύμιση της πραγματικότητας, χωρίς αυτό καθόλου να σημαίνει ότι επιμένουν στην πίστη που τα ίδια δημιούργησαν.
Η αλήθεια είναι σπουδαία, και η φαντασία είναι σπουδαία. Αλλά η φαντασία αναπτύσσεται ενωρίτερα στην ιστορία του ατόμου, όπως και του ανθρώπινου γένους. Όσο ικανοποιούνται οι φυσικές ανάγκες του παιδιού, βρίσκει τα παιχνίδια πολύ πιο ενδιαφέροντα από την πραγματικότητα. Στα παιχνίδια είναι βασιλιάς: πράγματι, κυβερνάει την επικράτειά του με δύναμη που ξεπερνάει εκείνη κάθε επίγειου μονάρχη. Στην πραγματικότητα πρέπει να πάει να κοιμηθεί μια ορισμένη ώρα, και να υπακούσει σ’ ένα οικοδεσπότη με βαριές διαταγές. Εξοργίζεται όταν οι στερούμενοι φαντασίας ενήλικοι παρεμβαίνουν στην «σκηνοθεσία» του. Όταν έχει κατασκευάσει ένα τοίχο που ούτε ο μεγαλύτερος των γιγάντων δεν μπορεί να τον αναρριχηθεί, και εσείς αφρόντιστα τον δρασκελάτε, θυμώνει τόσο όσο και ο Ρωμύλος με το Ρώμο.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ

Η κατασκευή και η καταστροφή παρόμοια ικανοποιούν τη θέληση για δύναμη, αλλά η κατασκευή είναι, κατά κανόνα, δυσκολότερη και γι’ αυτό δίνει μεγαλύτερη ικανοποίηση στο άτομο που μπορεί να την τελειώσει.

Οι πρώτες απαρχές πολλών αρετών προβάλλουν από την εμπειρία με παιχνίδια κατασκευών. Όταν ένα παιδί σας παρακαλεί ν’ αφήσετε άθικτες τις κατασκευές του, εύκολα μπορείτε να το κάνετε να καταλάβει ότι και αυτό πρέπει να μην καταστρέφει τις κατασκευές άλλων ανθρώπων. Με αυτό τον τρόπο μπορείτε να δημιουργήσετε σεβασμό για τα προϊόντα της εργασίας, την μόνη κοινωνικά αβλαβή πηγή ατομικής ιδιοκτησίας. Δίνετε επίσης στο παιδί μια υποκίνηση για υπομονή, επιμονή και παρατήρηση. Χωρίς αυτές τις ιδιότητες, δεν θα καταφέρει να κτίσει τον πύργο του.

Η πρώτη ώθηση ενός παιδιού σ’ ένα κήπο είναι να κόβει κάθε ελκυστικό λουλούδι. Είναι εύκολο αυτό να το αναχαιτίσουμε με απαγόρευση, αλλά απλή απαγόρευση είναι ανεπαρκής σαν αγωγή. Χρειάζεται αν δημιουργηθεί στο παιδί ο ίδιος σεβασμός για τον κήπο που περιορίζει τους ενήλικους από το ασυλλόγιστο κόψιμο λουλουδιών. Ο σεβασμός του ενηλίκου οφείλεται στην κατανόηση εργασίας και προσπάθειας για να παραχθεί ένα ευχάριστο αποτέλεσμα. Όταν το παιδί γίνει τριών χρονών, μπορείτε να του παραχωρήσετε μια γωνιά στον κήπο και να το ενθαρρύνετε να σπείρει σπόρους σε αυτό. Όταν τα φυτά μεγαλώσουν και ανθίσουν, τα δικά του λουλούδια του φαίνονται πολύτιμα και θαυμάσια. Τότε μπορεί να εκτιμήσει ότι και τα λουλούδια της μητέρας του πρέπει επίσης να τα μεταχειρίζεται με προσοχή.
Η εξάλειψη της άλογης ωμότητας πραγματοποιείται ευκολότερα με την ανάπτυξη ενδιαφέροντος για κατασκευή και βελτίωση.

Η ορθή επιστήμη συνεχώς αλλάζει, και μία ικανή νεολαία πρέπει να κοιτάζει μπροστά για να βοηθάει αυτή την διαδικασία. Συνεπώς η στάση που δημιουργείται από μία επιστημονική παιδεία είναι πιθανό να είναι πιο κατασκευαστική από εκείνη που δημιουργείται από τη μελέτη νεκρών γλωσσών. Οπουδήποτε η αποφυγή λάθους είναι το κύριο που επιδιώκεται, εκεί η εκπαίδευση τείνει να δημιουργεί ένα πνευματικά αναιμικό τύπο. Η προσδοκία να γίνει κάτι τολμηρό με τη γνώση κάποιου, πρέπει να υποστηρίζεται μπροστά σε όλους τους ικανότερους νέους και νέες.

ΕΓΩΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ

Ευχής έργο είναι οι άντρες και οι γυναίκες να έβρισκαν, κατά το δυνατό, την ευτυχία τους με τρόπους που δεν υπόκεινται στην ατομική ιδιοκτησία, δηλαδή σε δημιουργικές μάλλον παρά αμυντικές δραστηριότητες.

ΦΙΛΑΛΗΘΕΙΑ

Η αφιλαλήθεια, σαν πρακτική, είναι σχεδόν πάντα προϊόν φόβου. Το παιδί που μεγάλωσε χωρίς φόβο θα είναι φιλαλήθες, όχι λόγω ηθικής προσπάθειας, αλλά γιατί ποτέ δεν θα του χρειαστεί να φερθεί αλλιώτικα. Το παιδί που ανατράφηκε φρόνιμα και ευγενικά έχει ειλικρινές βλέμμα στα μάτια, και άφοβη διαγωγή ακόμη και μπροστά σε ξένους.

Η άτεγκτη φιλαλήθεια των ενηλίκων προς τα παιδία είναι, φυσικά, απόλυτα απαραίτητη αν δεν θέλουμε τα παιδιά να μαθαίνουν να ψεύδονται.

Οι γονείς δεν καταλάβαιναν ότι τα παιδιά είναι καταπληκτικώς οξυδερκή. Δεν κατανοούν όλους τους σοβαρούς πολιτικούς λόγους για αγυρτεία, αλλά την απαξιούν στα ίσα και απλά. Ζηλοτυπίες και πόθοι, που δεν συνειδητοποιείτε, θα είναι φανερά στο παιδί σας, που θα παραμερίζει τη θαυμάσια ηθική ομιλία σας για την αχρειότητα των αντικειμένων αυτών των παθών. Ποτέ μην ισχυριστείτε ότι είστε αλάθητος και αψεγάδιαστος. Το παιδί δεν θα σας πιστέψει, και θα ήταν καλύτερα για σας αν το έκανε.

Η αμετάβλητη φιλαλήθεια προς ένα παιδί έχει για επιβράβευσή της την αυξανόμενη εμπιστοσύνη του.

Η φιλαλήθεια είναι κάτι σαν μειονέκτημα σε μία υποκριτική κοινωνία, αλλά το μειονέκτημα υπερσταθμίζεται από τα πλεονεκτήματα της αφοβίας, χωρίς την οποία κανένας δεν μπορεί να είναι φιλαλήθης. Επιθυμούμε τα παιδιά να είναι λεβέντες, ειλικρινή, έντιμα, αυτοσεβαστικά. Όσο για εμένα, θα προτιμούσα να τα έβλεπα να’ αποτυχαίνουν για αυτές τις ιδιότητες παρά να πετυχαίνουν με τα φερσίματα του δούλου.

ΤΙΜΩΡΙΑ

Πιστεύω ότι η τιμωρία έχει πολύ μικρή θέση στη διαπαιδαγώγηση. Αλλ’ αμφιβάλλω αν χρειάζεται να είναι βαριά. Μεταξύ των τιμωριών συμπεριλαμβάνω το βάλσιμο φωνών και την επίπληξη. Η πιο βαριά ποινή που πρέπει ποτέ να χρειάζεται είναι η αυθόρμητη φυσική έκφραση αγανάκτησης.

ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΚΑΙ ΦΑΝΤΑΣΙΑ

Η ηθική διδασκαλία δεν πρέπει να γίνεται από την άποψη του ενήλικου, αλλά όπως αισθάνεται το παιδί. Και αυτό θέλει να βλέπει πως γίνεται αυτό που του λέμε. Εδώ βρίσκεται και ο λόγος που το παράδειγμα είναι τόσο σπουδαίο. Ένα παιδί που παρατήρησε κάποιο ξυλουργό να δουλεύει προσπαθεί ν’ αντιγράψει τις κινήσεις του. Ένα παιδί που βλέπει τους γονείς του να συμπεριφέρονται με ευγένεια και σεβασμό προσπαθεί να τους αντιγράψει σε αυτό το ζήτημα. Σε κάθε περίπτωση το κύρος συνδέεται με αυτό που θέλει να μιμηθεί. Αν δώσατε στο παιδί σας ένα όλο στόμφο μάθημα για τη χρήση ενός πριονιού, αλλά εσείς το χρησιμοποιείτε ως μπαλτά, ποτέ δεν θα το κάνετε ξυλουργό.

Αν και τόσο τα μεγαλύτερα όσο και τα μικρότερα παιδιά είναι σπουδαία, τα συνομήλικα είναι ακόμη περισσότερο, οπωσδήποτε από την ηλικία των τεσσάρων χρόνων. Πολύ χρειάζεται να διδαχθεί η συμπεριφορά προς ίσους. Οι περισσότερες από τις ανισότητες στον τωρινό κόσμο είναι τεχνητές, και θα ήταν καλό αν η συμπεριφορά μας τις αγνοούσε. Πλούσιοι άνθρωποι φαντάζονται τον εαυτό τους ανώτερο από τους μαγείρους τους και συμπεριφέρονται προς αυτούς με διαφορετικό τρόπο από εκείνο με τον οποίο συμπεριφέρονται στην κοινωνία. Αλλά νιώθουν κατώτεροι μπροστά σ’ ένα Δούκα, και τον περιποιούνται μ’ ένα τρόπο που δείχνει έλλειψη αυτοσεβασμού. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις ενεργούν άσχημα: πρέπει να αισθάνονται το μάγειρο και τον δούκα σαν ίσους και να φέρονται σε αυτούς επίσης σαν σε ίσους.

ΣΤΟΡΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΘΕΙΑ

Σε κάποιο βαθμό η διανοητική δουλεία στο αρχικό περιβάλλον είναι φυσιολογική. Ελάχιστοι ενήλικοι είναι ικανοί να έχουν γνώμες άλλες από εκείνες που διδάχθηκαν από τους γονείς ή τους δασκάλους τους, εκτός και υπάρχει κάποιο γενικό ρεύμα που τους πάει αλλού. Είναι δυνατόν, εντούτοις, να υποστηριχθεί ότι η διανοητική δουλεία είναι κάτι το φυσικό και κανονικό. Κλίνω να παραδεχθώ ότι μπορεί ν’ αποφευχθεί με μια επί τούτο εκπαίδευση. Αυτή η μορφή γονικής και σχολικής επιρροής πρέπει προσεκτικά ν’ αποφεύγεται, γιατί, σ’ ένα κόσμο που γρήγορα αλλάζει, είναι υπερβολικά επικίνδυνο να συγκρατούμε τις γνώμες της περασμένης γενεάς.

Ο γονιός πρέπει να ενεργεί αναφορικά προς το παιδί. Αλλά το παιδί πρέπει να ενεργεί αναφορικά προς τον εαυτό του και τον έξω κόσμο. Αυτή είναι μια βασική διαφορά. Το παιδί δεν έχει σπουδαίο έργο να επιτελέσει σε σχέση με τους γονείς του. Το καθήκον του είναι να μεγαλώνει φρόνιμο και γερό, και όσο αυτό το κάνει τόσο ικανοποιείται σωστά το γονικό ένστικτο.

Δύσκολο είναι το ζήτημα του πως και πότε πρέπει να πληροφορήσουμε το παιδί για το κακό που υπάρχει στον κόσμο. Είναι αδύνατο να μεγαλώνει αγνοώντας τους πολέμους και τις σφαγές και τη φτώχεια και την προλήψιμη αρρώστια που δεν προλαμβάνεται. Σε κάποιο στάδιο της ανάπτυξής του το παιδί πρέπει να γνωρίσει αυτά τα πράγματα, και πρέπει να συνδυάσει τη γνώση με τη σταθερή πεποίθηση ότι είναι τρομερό να επιβάλλει, ή έστω να επιτρέπει, κάποιο πόνο που μπορεί ν’ αποφευχθεί.

Μια νοητική συνήθεια αφοβίας που οφείλεται στην προσδοκία καλοσύνης πρέπει σταθερά να δημιουργείται πριν το παιδί έρθει σε θέση ν’ αντιμετωπίσει την ύπαρξη της κακίας.

Ακόμη η ιστορία μπορεί να διδαχθεί με όλους τους πολέμους. Αλλά όταν μιλάμε για πολέμους, η συμπάθειά μας, πρώτα, πρέπει να κλείνει προς τον ηττημένο. Θα άρχιζα με μάχες στις οποίες είναι φυσικό να αισθάνεται κανείς ότι είναι με το μέρος των νικημένων – π.χ. τη μάχη του Χάστινγκς διδάσκοντας έναν Αγγλόπαιδο. Θα τόνιζα πάντα τις πληγές και τα βάσανα που δημιουργούν οι μάχες. Βαθμιαία θα οδηγούσα το παιδί να μην αισθάνεται φατριασμό διαβάζοντας για πολέμους, και να θεωρεί αμφότερες τις πλευρές σαν σύνολα ανόητων ανθρώπων που είχαν χάσει την αυτοκυριαρχία τους, και έπρεπε να έχουν νοσοκόμους να τους βάζουν στο κρεβάτι μέχρι να γίνουν καλά. Θα παρομοίαζα τους πολέμους με καυγάδες παιδιών στο νηπιαγωγείο. Με αυτό τον τρόπο νομίζω ότι τα παιδιά θα μπορούν να διαπαιδαγωγηθούν να βλέπουν την αλήθεια για τον πόλεμο, και να αντιλαμβάνονται ότι είναι ανοησία.
Αν κάποιο πραγματικό περιστατικό αγένειας ή σκληρότητας περιέχεται σε γνώση του παιδιού πρέπει πλήρως να συζητείται, με όλες τις ηθικές αξίες που ο ίδιος ο ενήλικος τις συνδέει με το γεγονός, και πάντα με την υπόμνηση ότι τα άτομα που σκληρά ενήργησαν ήταν ανόητα, και δεν ήξεραν τίποτε καλύτερο γιατί δεν είχαν καλή ανατροφή.

Θα του έδινα πάντα το αίσθημα ότι το κακό μπορεί να καταπολεμηθεί, και προέρχεται από άγνοια και έλλειψη αυτοελέγχου και κακής αγωγής. Δεν θα το ενθάρρυνα να αγανακτεί κατά των κακούργων, αλλά μάλλον να τους θεωρεί σαν κακοτεχνίτες, που δεν ξέρουν σε τι συνίσταται η ευτυχία.

Η στοργή σαν σε ίσο, που είναι το άριστο είδος, είναι πολύ πιθανότερο να υφίσταται εκεί όπου υπάρχει ευτυχία και απουσία φόβου. Φόβοι, συνειδητοί ή ασυνείδητοι, είναι πολύ πρόσφοροι στη δημιουργία μίσους, γιατί άλλα άτομα θεωρούνται ικανά να προκαλέσουν κακό. Με τους περισσότερους ανθρώπους, όπως έχουν τώρα τα πράγματα, ο φθόνος είναι ένας φραγμός για την πλατιά διάδοση της στοργής. Δεν νομίζω ότι ο φθόνος μπορεί να παρεμποδισθεί αν λείπει η ευτυχία. Η ηθική διδασκαλία είναι ανίσχυρη να θίξει τις υποσυνείδητες μορφές του. Η ευτυχία, με τη σειρά της, πλατιά παρεμποδίζεται από το φόβο. Οι νέοι που έχουν ευκαιρία ευτυχίας παρεμποδίζονται να τη χαρούν από γονείς και «φίλους», τυπικά για ηθικούς λόγους, στην πραγματικότητα από φθόνο. Αν οι νέοι έχουν αρκετή αφοβία θα αγνοήσουν τους γκρινιάρηδες. Αλλιώς θ’ αφεθούν οι ίδιοι σε άθλια ζωή και θα σμίξουν με τη συντροφιά των φθονερών ηθικολόγων. Η διαπαιδαγώγηση χαρακτήρα που εξετάσαμε προορίζεται να δημιουργήσει ευτυχία και θάρρος. Γι’ αυτό, νομίζω ότι κάνει παν δυνατόν για να ελευθερώσει τις πηγές της στοργής. Περισσότερο από αυτό δεν μπορεί να κάνει. Αν λέτε στα παιδία ότι οφείλουν να είναι στοργικά, διατρέχετε τον κίνδυνο να δημιουργήσετε υποκριτές και αγύρτες. Αλλά αν τα κάνετε ευτυχισμένα και ελεύθερα, αν τα περιβάλλετε με ευγένεια και λεπτότητα, θα διαπιστώσετε ότι αυθόρμητα φέρονται φιλικά στον καθένα και ότι σχεδόν ο καθένας ανταποκρίνεται με φιλική συμπεριφορά προς αυτά.

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Η σεξουαλική περιέργεια κανονικά αρχίζει κατά το τρίτο έτος, με τη μορφή ενδιαφέροντος στις σωματικές διαφορές μεταξύ αντρών και γυναικών και μεταξύ ενηλίκων και παιδιών. Από τη φύση αυτή η περιέργεια δεν έχει ιδιότητα στη μικρή παιδική ηλικία, αλλά απλώς είναι μέρος της γενικής περιέργειας. Η ειδική ιδιότητα που βρίσκεται να ενυπάρχει σε παιδιά που συμβατικά ανατρέφονται οφείλεται στην πρακτική των ενήλικων να δημιουργούν μυστήρια. Όταν δεν υπάρχει μυστήριο η περιέργεια σβήνει αμέσως μόλις ικανοποιηθεί. Σ’ ένα παιδί πρέπει, από την αρχή να του επιτρέπεται να βλέπει τους γονείς του, τους αδελφούς και τις αδελφές του χωρίς τα ρούχα τους οποτεδήποτε αυτό συμβαίνει με φυσικό τρόπο. Καθόλου δεν πρέπει να δημιουργείται αναταραχή. Απλώς δεν πρέπει να γνωρίζει ότι οι άνθρωποι έχουν διάφορες απόψεις για τη γύμνια. (Φυσικά, αργότερα θα πρέπει να τις γνωρίσει). Διαπιστώνεται ότι το παιδί γρήγορα παρατηρεί τις διαφορές μεταξύ του πατέρα του και της μητέρας του και τις συνδέει με τις διαφορές μεταξύ των αδελφών και αδελφάδων του. Αλλά μόλις το θέμα διερευνηθεί σε όλη την έκτασή του χάνει το ενδιαφέρον του, σαν ντουλάπι που συχνά ανοίγεται. Φυσικά, στις ερωτήσεις που κάνει το παιδί κατ’ αυτή την περίοδο πρέπει να δίνονται απαντήσεις όπως και στις ερωτήσεις του κάθε άλλου είδους.
Η απάντηση στις ερωτήσεις είναι το σπουδαιότερο μέρος της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης. Δύο κανόνες καλύπτουν το θέμα. Πρώτος, πάντα να δίνεται αληθινή απάντηση σε μια ερώτηση. Δεύτερος, πάντα να θεωρείται η σεξουαλική γνώση ακριβώς όπως και κάθε άλλη γνώση.

Το σεξ πρέπει εξαρχής να το διαπραγματευόμαστε σαν κάτι φυσικό, τερπνό και κόσμιο. Αν κάνουμε αλλιώς είναι σαν να δηλητηριάζουμε τις σχέσεις αντρών και γυναικών, γονέων και παιδιών. Το σεξ βρίσκεται στο άριστο σημείο του μεταξύ ενός πατέρα και μιας μητέρας που αγαπούν ο ένας τον άλλο και τα παιδιά τους. Είναι πολύ καλύτερα να πρωτογνωρίσουν τα παιδία το σεξ στις σχέσεις των γονέων τους παρά να έχουν τις πρώτες εντυπώσεις τους από αισχρολογίες. Είναι ιδιαίτερα κακό ν’ ανακαλύπτουν το σεξ μεταξύ των γονέων τους σαν ένοχο μυστικό που κρύβεται από αυτά.

Κάτι άλλο είναι ουσιαστικό στη διδασκαλία για τον έρωτα. Η ζήλια δεν πρέπει να θεωρείται σαν δικαιολογήσιμη επιμονή σε βάρος των δικαιωμάτων άλλου, αλλά σαν ατύχημα για όποιον την νιώθει και αδικία για τον υφιστάμενο αυτή. Όπου τα κτητικά στοιχεία εισέρχονται στον έρωτα, αυτός χάνει τη ζωογόνο δύναμή του και κατατρώγει την προσωπικότητα. Όπου απουσιάζουν, ολοκληρώνει την προσωπικότητα και προσφέρει μεγαλύτερη ένταση ζωής.

Η αγάπη δεν μπορεί να είναι καθήκον, γιατί δεν υπόκειται στη θέληση. Είναι δώρο ουρανοκατέβατο, το καλύτερο που μας προσφέρει η ζωή. Εκείνοι που την κλείνουν σ’ ένα κλουβί καταστρέφουν την ομορφιά και τη χαρά που μπορεί να δείξει μόνο όταν είναι ελεύθερη και αυθόρμητη. Εδώ, πάλι, ο φόβος είναι ο εχθρός. Αυτός που φοβάται μη χάσει ότι κάνει την ευτυχία της ζωής του το έχει κιόλας χάσει. Σε αυτό το ζήτημα, όπως και σε άλλα, η αφοβία είναι η ουσία της σύνεσης.

ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

Η αντίληψη για την «ηθική ευθύνη» είναι «υπεύθυνη» για το τόσο κακό. Ας φαντασθούμε δύο παιδιά, ένα τους έχει την καλή τύχη να φοιτά σε νηπιαγωγείο, ενώ το άλλο είναι εγκαταλειμμένο στη μίζερη ζωή της φτωχογειτονιάς. Είναι το δεύτερο παιδί «ηθικά υπεύθυνο» που μεγαλώνει λιγότερο αξιοθαύμαστα από το πρώτο; Είναι οι γονείς του «ηθικά υπεύθυνοι» για την άγνοια και την αφροντισιά που τους κάνει ανίκανους καλά να το αναθρέψουν; Είναι οι πλούσιοι «ηθικά υπεύθυνοι» για τον εγωισμό και την ανοησία που τους εμφυσήθηκε στα ιδιωτικά σχολεία, και που τους κάνει να προτιμούν τις ανόητες πολυτέλειές τους αντί για τη δημιουργία μιας ευτυχισμένης κοινωνίας; Όλοι είναι θύματα των περιστάσεων. Όλοι απέκτησαν χαρακτήρες που διαστρεβλώθηκαν στη μικρή παιδική ηλικία τους, και νόηση που κολοβώθηκε στο σχολείο. Κανένας καλός σκοπός δεν εξυπηρετείται με την προτίμησή μας να τους θεωρούμε σαν «ηθικά υπεύθυνους», και να στρέφουμε εναντίον τους την κατακραυγή μας γιατί υπήρξαν λιγότερο τυχεροί απ’ όσο ήταν δυνατόν να είναι.
Υπάρχει μόνο ένας δρόμος προς την πρόοδο, στην εκπαίδευση όπως και άλλα ανθρώπινα ζητήματα, και αυτός είναι: γνώση που διέπεται από αγάπη. Χωρίς γνώση, η αγάπη είναι ανίσχυρη, χωρίς αγάπη, η γνώση είναι καταστρεπτική.

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Είναι κακό για τη νοημοσύνη, και τελικά για το χαρακτήρα, να αφήνεται η μόρφωση να επηρεάζεται από ηθικές απόψεις. Δεν πρέπει να υπάρχει η σκέψη ότι κάποια γνώση είναι βλαβερή και κάποια άγνοια καλή. Η γνώση που μεταδίδεται πρέπει να μεταδίδεται για νοητικό σκοπό, όχι για ν’ αποδείξει κάποιο ηθικό ή πολιτικό συμπέρασμα.

Οι νέοι πρέπει να ενθαρρύνονται να θεωρούν κάθε ζήτημα σαν ανοικτό, και να είναι ικανοί να εγκαταλείπουν μια άποψη σαν το αποτέλεσμα ενός επιχειρήματος.

ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΙΝ ΤΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ

Ιδιαίτερα περισσότερα μπορεί να μαθαίνονται αν οι μαθητές επιθυμούν να μαθαίνουν παρά αν θεωρούν τη μάθηση αγγαρεία.

Είναι ανάγκη να προσέχουμε, διδάσκοντας ιστορία, να μην προβάλλουμε απόψεις που είναι ενδιαφέρουσες σ’ εμάς μέχρι το παιδί να γίνει ώριμο γι’ αυτές. Οι δύο όψεις που πρωτοενδιαφέρουν είναι: η γενική ιστορική αναπαράσταση και πορεία, από τη γεωλογία στον άνθρωπο, από το βάρβαρο άνθρωπο στον πολιτισμένο άνθρωπο κ.ο.κ. και το δραματικό-ιστορικό ενδιαφέρον γεγονότων που έχουν ένα συμπαθητικό ήρωα. Αλλά νομίζω πως πρέπει να διατηρήσουμε στο νου μας, σαν οδηγητική γραμμή, την αντίληψη της βαθμιαίας εναλλασσόμενης προόδου, που διαρκώς παρεμποδίζεται από την βαρβαρότητα την οποία κληρονομούμε από τα κτήνη, και που εντούτοις βαθμιαία μας οδηγεί στην κυριαρχία επί του εαυτού μας και του περιβάλλοντος μέσω της γνώσης. Πρόκειται για την αντίληψη ότι στο ανθρώπινο γένος σαν σύνολο, που μάχεται εναντίον του έξω χάους και του μέσα σκότους, η μικρή λάμπα του λογικού βαθμιαία μεγαλώνει σε μέγα φως με το οποίο διασκορπίζεται η νύκτα. Οι διαιρέσεις σε φυλές, έθνη και πίστεις πρέπει να διαπραγματεύονται σαν ανοησίες που μας ξεστρατίζουν στον αγώνα κατά του Χάους και της Μεγάλης Νύκτας, που είναι η αληθινά ανθρώπινη δραστηριότητά μας.
Θα έδινα πρώτα τις απεικονίσεις αυτού του θέματος, και μόνο ύστερα το ίδιο το θέμα. Θα έδειχνα το βάρβαρο άνθρωπο να μαζεύεται από το κρύο, να ροκανίζει τους άγριους καρπούς της γης. Θα έδειχνα την ανακάλυψη της φωτιάς, και τα αποτελέσματά της. Εδώ θα είχε τη θέση της η ιστορία του Προμηθέα. Θα έδειχνα τις απαρχές της γεωργίας στην Κοιλάδα του Νείλου, και την εξημέρωση των προβάτων, αγελάδων και σκύλων. Θα έδειχνα την ανάπτυξη των πλοίων από τα πρωτόγονα κανό στα σημερινά υπερωκεάνια, και την ανάπτυξη των πόλεων από οικισμούς τρωγλοδυτών στο Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη. Θα έδειχνα τη βαθμιαία ανάπτυξη της γραφής και αρίθμησης. Θα έδειχνα τη βραχεία λάμψη της Ελλάδας, το διάχυτο μεγαλείο της Ρώμης, το σκότος που επακολούθησε, και τον ερχομό της επιστήμης [1] . Όλο αυτό το σύνολο θα μπορούσε να γίνει ενδιαφέρον στις λεπτομέρειές του ακόμη και στα πολύ μικρά παιδιά. Δεν θα αποσιωπούσα πολέμους και διώξεις και σκληρότητες, αλλά και δεν θα πρόβαλα σε θαυμασμό στρατιωτικούς κατακτητές. Οι πραγματικοί κατακτητές, στη διδασκαλία μου της ιστορίας, θα ήταν εκείνοι που έκαναν κάτι για να διασκορπίσουν τα σκοτάδια μέσα μας και έξω μας – Ο Βούδας και ο Σωκράτης, ο Αρχιμήδης, ο Γαλιλαίος και ο Νεύτων, και όλοι οι άνθρωποι που βοήθησαν ν’ αποκτήσουμε εξουσία επάνω στον εαυτό μας ή τη φύση.

Στα πρώτα χρόνια του σχολείου πρέπει να υπάρχει χρόνος προορισμένος για χορό, που είναι καλός για το σώμα και αγωγή αισθητικής, εκτός που είναι μεγάλη ευχαρίστηση για τα παιδιά.

Αυτό που αξίζει είναι η μεγάλη εξοικείωση με μερικά δείγματα καλής λογοτεχνίας – μια τέτοια εξοικείωση θα επηρεάσει το ύφος, όχι μόνο του γραψίματος αλλά και της σκέψης.

Νομίζω ότι το καλό αποτέλεσμα της λογοτεχνίας δεν μπορεί πλήρως ν’ αποκτηθεί χωρίς αποστήθιση.

Η απλή εκμάθηση ηθικοπλαστικών κειμένων φαίνεται ανιαρή και επιτηδευμένη στα περισσότερα παιδιά, και γι’ αυτό αποτυγχάνει του σκοπού της. Καλύτερα είναι η αποστήθιση να συνδυάζεται με παίξιμο σε σκηνή, γιατί τότε γίνεται αναγκαίο μέσο για κάτι και αυτό αρέσει σε κάθε παιδί. Από την ηλικία των τριών χρόνων και πέρα, τα παιδιά ευχαριστούνται να παίζουν θέατρο. Το κάνουν αυθόρμητα, αλλά είναι καταχαρούμενα όταν τους προσφέρονται τα μέσα για κάποια πιο επεξεργασμένη παράσταση. Θυμάμαι το θαυμάσιο κέφι με το οποίο έπαιξα τη σκηνή της φιλονικίας Βρούτου και Κάσιου, και διακήρυξα:
“Καλύτερα να ‘μουν σκύλος και να γάβγιζα το φεγγάρι
Παρά ένας τέτοιος Ρωμαίος.”
Τα παιδιά που παίρνουν μέρος σε παρατάσεις των έργων «Ιούλιος Καίσαρ» ή «Ο έμπορος της Βενετίας», ή όποιου άλλου κατάλληλου έργου, δεν θα ξέρουν μόνο τους δικούς τους ρόλους, αλλά και τους περισσότερους άλλους ρόλους. Το παίξιμο θα είναι στις σκέψεις τους για πολύ καιρό, και οπωσδήποτε ευχαρίστησή τους. Στο κάτω-κάτω, η καλή λογοτεχνία επιδιώκει να προσφέρει ευχαρίστηση, και αν τα παιδιά δεν μπορούν από αυτή να νιώσουν ευχαρίστηση, ελάχιστα πιθανό είναι να βγάλουν από αυτή κάποιο όφελος.

ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΤΗ

Επιπλέον της κανονικής εργασίας αγόρια και κορίτσια πρέπει να ενθαρρύνονται να ενδιαφέρονται για σημαντικά συζητούμενα πολιτικά, κοινωνικά, ακόμη και θεολογικά ζητήματα. Πρέπει να ενθαρρύνονται να διαβάζουν όλες τις απόψεις σε τέτοιες συζητήσεις αμφισβητήσεων, όχι μόνο την ορθόδοξη άποψη. Αν κάποιο από αυτά έχει έντονα αισθήματα προς τη μια ή την άλλη πλευρά, πρέπει να τους λέγετε πώς να ανευρίσκουν γεγονότα που υποστηρίζουν την άποψή τους, και ότι πρέπει να συζητούν με εκείνους που υποστηρίζουν την αντίθετη άποψη. Συζητήσεις, που σοβαρά αποβλέπουν στην εξακρίβωση της αλήθειας, θα μπορούσαν να έχουν μεγάλη αξία. Σε αυτές, ο δάσκαλος πρέπει να μαθαίνει να παραμένει ουδέτερος, ακόμη και αν έχει γερά θεμελιωμένες πεποιθήσεις. Αν σχεδόν όλοι οι μαθητές συνταχθούν με τη μια πλευρά, ο δάσκαλος πρέπει να πάει με την άλλη, λέγοντας ότι αυτό το κάνει μόνο για να βοηθήσει τη συζήτηση. Αλλιώς, ο ρόλος του πρέπει να περιορίζεται στη διόρθωση λαθών ως προς τα γεγονότα. Με τέτοιους τρόπους, οι μαθητές θα μπορούσαν να μάθουν τη συζήτηση σαν μέσο για την εξακρίβωση της αλήθειας, και όχι σαν διαμάχη για ρητορική νίκη.

Όταν ο πραγματικός κόσμος δεν είναι αρκετά κολακευτικός, όλοι μας έχουμε την τάση να καταφεύγουμε σ’ ένα φανταστικό κόσμο, όπου όλες μας οι επιθυμίες ικανοποιούνται χωρίς μεγάλη προσπάθεια. Αυτή είναι η ουσία της υστερίας. Είναι επίσης η πηγή εθνικιστικών θεολογικών και ταξικών μύθων.

Η συνήθεια να ζει κανείς με φαντασίες είναι φυσιολογική και σωστή στα πρώτα παιδικά χρόνια, γιατί τα μικρά παιδιά έχουν μια ανικανότητα που δεν είναι παθολογική. Αλλά όσο πλησιάζουν στη ζωή του ενήλικου, πρέπει ν’ αποκτούν όλο και ζωηρότερη αντίληψη ότι τα όνειρα είναι πολύτιμα μόνο στο μέτρο που μπορούν να μεταβληθούν, γρήγορα ή αργά, σε γεγονός.

Θα ενθάρρυνα τη συνήθεια της νοητικής αμφισβήτησης μεταξύ των μεγαλύτερων αγοριών και κοριτσιών, και δεν θα έθετα εμπόδια στο δρόμο τους ακόμη και αν αμφισβητούσαν αυτά που θα θεωρούσα σαν σπουδαίες αλήθειες. Θα έκανα στόχο μου να διδάσκω το σκέπτεσθαι, όχι την ορθοδοξία, ή έστω την ετεροδοξία. Και ποτέ απόλυτα δεν θα θυσίαζα τη νοημοσύνη στο φανταστικό συμφέρον της ηθικής.

Ας γνωρίζουμε την αλήθεια, οποία κι αν είναι. Τότε μπορούμε να ενεργούμε λογικά. Οι κατέχοντες την εξουσία επιθυμούν να κρύβουν την εξουσία από τους δούλους τους, με σκοπό να μπορούν να τους εξαπατούν προς το συμφέρον τους, αυτό είναι κατανοητό. Ότι είναι λιγότερο κατανοητό είναι ότι οι δημοκρατίες θεληματικά πρέπει να κάνουν νόμους τέτοιους που να τις εμποδίζουν αυτές τις ίδιες να γνωρίζουν την αλήθεια. Αυτό είναι συλλογικός Δονκιχωτισμός (…). Μια τέτοια στάση ποταπού πανικού είναι ανάξια ελεύθερων αντρών και γυναικών. Θα επιζητήσω την αρετή με τη σωστή αγωγή των παθών και ενστίκτων, όχι με ψέμα και εξαπάτηση. Στην αρετή που επιθυμώ, η επιδίωξη της γνώσης, χωρίς φόβο και χωρίς περιορισμό, είναι ουσιαστικό στοιχείο, και σε απουσία της τα υπόλοιπα έχουν μικρή αξία.
Αυτά που λέγω δεν σημαίνουν τίποτε περισσότερο από το ότι θα καλλιεργούσα το επιστημονικό πνεύμα. Πολλοί διαπρεπείς επιστήμονες δεν έχουν αυτό το πνεύμα έξω από το ειδικό πεδίο τους. Θα επιζητούσα να το κάνω παντού διάχυτο. Το επιστημονικό πνεύμα ζητεί κατά πρώτο την επιθυμία ανεύρεσης της αλήθειας. Όσο φλογερώτερη είναι αυτή η επιθυμία, τόσο το καλύτερο. Συνεπάγεται, επιπλέον, ορισμένες νοητικές ιδιότητες. Πρέπει να υπάρχει προεισαγωγική αβεβαιότητα, και συνεπακόλουθη απόφαση σύμφωνη με τη μαρτυρία. Δεν πρέπει να φανταζόμαστε προκαταβολικά ότι γνωρίζουμε ήδη αυτό που η μαρτυρία θα αποδείξει. Ούτε πρέπει να ευχαριστούμεθα με έναν οκνηρό σκεπτικισμό, που θεωρεί την αντικειμενική αλήθεια σαν ανέφικτη και κάθε μαρτυρία σαν μη πειστική. Πρέπει ν’ αποδεχόμαστε ότι ακόμη και οι καλύτερα θεμελιωμένες πίστεις μας πιθανόν να χρειάζονται κάποια διόρθωση. Αλλά η αλήθεια, καθόσον είναι ανθρώπινα εφικτή, είναι θέμα βαθμού προσέγγισής της.

Σε κάθε περίπτωση, η πρόοδος προήλθε από την υποκατάσταση προκαταλήψεων και παθών με την παρατήρηση. Για χάρη αυτού του βήματος η πρωταρχική αβεβαιότητα είναι πολύ σπουδαία.

Σ’ ένα κόσμο όπου αντίπαλοι προπαγανδιστές διαρκώς μας βομβαρδίζουν με ψέματα αυτή η κριτική συνήθεια του νου είναι εξόχως σπουδαία. Η πρόθυμη ευπιστία έναντι των επαναλαμβανόμενων διαβεβαιώσεων είναι μια από τις κατάρες του σύγχρονου κόσμου, και τα σχολεία πρέπει να κάνουν ότι μπορούν για να τον φυλάξουν από αυτή.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, η ψυχολογική πηγή των σκληρών δογμάτων είναι ο φόβος και αυτός είναι ένας λόγος που επέμενα τόσο πολύ στον τονισμό της ανάγκης εξάλειψης του φόβου στην παιδική ηλικία.

Αν η μόρφωση γίνεται φρόνιμα, θα είναι μάλλον χαρά παρά καθήκον για όσους τη δέχονται. Το σπουδαίο δεν είναι να αυξήσουμε το ποσό των όσων μαθαίνονται πέρα από όσα τώρα συνήθως διδάσκονται στα παιδιά των επαγγελματικών σχολών. Το σπουδαίο είναι το πνεύμα της περιπέτειας και της ελευθερίας, το αίσθημα του ξεκινήματος σε ένα ταξίδι ανακαλύψεων. Αν η τυπική εκπαίδευση γίνεται με αυτό το πνεύμα, τα πιο έξυπνα παιδιά θα τη συμπληρώσουν με δικές τους προσπάθειες, για τις οποίες πρέπει να προσφέρεται κάθε ευκαιρία. Η γνώση είναι ο ελευθερωτής από την αυτοκρατορία των φυσικών δυνάμεων και των καταστρεπτικών παθών. Χωρίς γνώση, δεν μπορεί να κτισθεί ο κόσμος των ελπίδων μας. Μια γενεά που εκπαιδεύθηκε σε άφοβη ελευθερία θα έχει ευρύτερες και τολμηρότερες ελπίδες από αυτές που είναι δυνατές σ’ εμάς, που έχουμε ακόμη να παλεύουμε με τους δεισιδαιμονικούς φόβους οι οποίοι καραδοκούν μέσα μας κρυμμένοι στο υποσυνείδητό μας. Όχι εμείς, αλλά οι ελεύθεροι άντρες και οι ελεύθερες γυναίκες που θα δημιουργήσουμε, θα δουν το νέο κόσμο, πρώτα στις ελπίδες τους, και ύστερα επιτέλους στην πλήρη λαμπρότητα της πραγματικότητας.

Χίλιοι παλιοί φόβοι φράζουν την οδό προς την ευτυχία. Αλλά η αγάπη μπορεί να νικήσει το φόβο.

--------------------------------------------------------------------------------------------

[1] Θα προσέθετα εδώ την εξερεύνηση του Διαστήματος και την αποστολή των διαστημοσυσκευών μας σε κάθε άκρη του ηλιακού συστήματος και πέρα από αυτό.

Ένα πολύ καλό βιβλίο για παιδιά προσχολικής ηλικίας είναι: “Το διάστημα” του Μαρί Κολαζέκ

Βαλκανικός Δρυοκολάπτης Κέντρου Ιωαννίνων

2009-02-24T18:56:00.008+02:00

Ο φίλος Ρήγας Τσακίρης είναι Δασολόγος MSc., Υπ. Διδάκτορας Τομέα Οικολογίας ΑΠΘ, μέλος της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, καθώς και των Oικολόγων Πράσινων - Τοπική Κίνηση Ιωαννίνων.

Είχε την καλοσύνη να μου στείλει το παρακάτω κείμενο με τις φωτογραφίες, ενημερώνοντάς με, σχετικά με τον δρυοκολάπτη που συνάντησα στα Ιωάννινα τον Μάιο του 2008. Δεν θα μπορούσα να έχω πιο έγκυρη πληροφόρηση :-) , ευχαριστώ Ρήγα !!

-------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο δρυοκολάπτης ήταν το πιθανότερο Βαλκανικός δρυοκολάπτης παλιότερα Βαλκανοτσικλιτάρα (Dendr. syriacus), ένα πολύ ενδιαφέρον είδος πουλιού της χώρας μας και ένα από τα λίγα βαλκανικά είδη πουλιών (είδος με ανατολική εξάπλωση που δεν συναντάται στην Βόρεια και Δυτική Ευρώπη) και που πολλοί ξένοι ορνιθολόγοι το αναζητούν με μανία......ειδικά όσοι ασχολούνται με δάση και είναι από βόρειες χώρες! Πόσο μεγάλη έκπληξη θα τους έκανε να το δουν εντός της πόλης των Ιωαννίνων !!!

Το είδος αυτό (αντίθετα με τους άλλους συγγενείς του) πιστεύεται ότι εξελίχθηκε σε μεσογειακά "ανοιχτού τύπου δάση" που δεν υπάρχουν τώρα στην αρχική τους μορφή αλλά διασώζονται ως "ανθρωπογενή" ανοιχτά "βοσκοδάση", αλλά και σε υδροχαρή παραποτάμια δάση, τεχνητές φυτείες με λεύκες και κυρίως οπωρώνες, κήπους και αγροτικές περιοχές με διάσπαρτα δέντρα, έτσι πολύ συχνά κοντά ή και μέσα σε χωριά. Ένα ακόμη ιδιαίτερο και εντυπωσιακό χαρακτηριστικό του είναι ότι αντίθετα με τους συγγενείς του, του αρέσουνε πολύ τα φρούτα! Τέλος οι παρατηρήσεις στην δυτική Ελλάδα και Ήπειρο είναι ακόμη αδημοσίευτες....δηλαδή στο ένα και μοναδικό βιβλίο που έχει εκδοθεί για την εξάπλωση των ειδών πουλιών της Ελλάδας το είδος δεν περιλαμβάνεται στην περιοχή μας, κάτι που σύντομα θα αλλάξει. Είναι είδος που εξαπλώνεται και αποικίζει την Ευρώπη όπως οι Δεκοχτούρες αλλά με μικρότερο ρυθμό (δεν μειώνονται όλα τα είδη βλέπεις...).

Τον Βαλκανικό δρυοκολάπτη τον έχω παρατηρήσει σε διάφορα μέρη στα Ιωάννινα και γύρω από την λίμνη όπου έχει φωτογραφηθεί από ένα φίλο, πιστεύω ότι αυτό συμβαίνει διότι τα "παλαιά Γιάννενα" μου περιγράφονται ως μία "κηπούπολη", τι καλύτερο λοιπόν για το είδος αυτό δεδομένου μάλιστα ότι προτιμά τις αμυγδαλιές (όπου σφηνώνει στον κορμό τα αμύγδαλα για να τα σπάσει), δέντρο που υπήρχε τότε σε αφθονία (και ακόμη σώζονται μερικοί αμυγδαλεώνες).

Είμαι πολύ σκεπτικός εάν το είδος έχει βρει εναλλακτικό μέρος για να φωλιάσει, αυτό θέλει επιβεβαίωση φέτος νωρίς την άνοιξη που θα φωνάζει κιόλας χαρακτηριστικά, ενώ ακόμα πιο αμφίβολο θα είναι εάν ξανακαταφέρει να αποικήσει την περιοχή εάν εξαφανίσθηκε. Το είδος είναι πολύ σημαντικό για τα αστικά πάρκα, διότι όπως όλοι οι δρυοκολάπτες σκάβει τρύπες για να φωλιάσει, τις οποίες καταλαμβάνουν τα επόμενα έτη άλλα είδη πουλιών που χρειάζονται τρύπες για ωοτοκία (όπως ο καλόγερος και η γαλαζοπαπαδίτσα που φωλιάζουν στα πάρκα της πόλης μας). Στα πάρκα του εξωτερικού συχνά κρεμούν τεχνητές φωλιές για να προσελκύσουν αυτά τα είδη, ενώ άλλα χτίζουν μόνα τους φωλιές όπως οι φλώροι, οι σπίνοι οι κοκκινολαίμηδες, τα κοτσύφια και οι καρδερίνες, όλα αυτά τα μικρόπουλα τα συναντάς να φωλιάζουν ακόμη στο κέντρο των Ιωαννίνων (για τους Κίληλες - τα Κιρκινέζια θα σου γράψω άλλη φορά)!

Εάν λοιπόν δεν ξαναεντοπίσεις το δρυοκολάπτη σου φέτος π.χ ακόμη και σε κοντινές περιοχές όπως τα Λιθαρίτσια όπου τον έχω ακούσει και εγώ παλαιότερα, νομίζω ότι η επάνοδος του μπορεί να γίνει πλέον μόνο με την ενοποίηση των πάρκων της πόλης...κάτι που θα κάνει καλό όχι μόνο στα ιδιαίτερα πουλιά της πόλης μας αλλά και στους πολίτες της και ιδιαίτερα στα παιδιά που "τρελαίνονται" να εξερευνούν και να ανακαλύπτουν τις όμορφες πτυχές της ζωής, που εμείς συχνά τα προσπερνάμε αδιάφορα.

Ξεχωρίζει από τα άλλα είδη ασπρόμαυρων δρυοκολαπτών από το άσπρο μάγουλο που δεν κόβεται από μαύρη γραμμή (έτσι διαχωρίζεται από στον Πευκοδρυοκολάπτη, αριστερά στην προηγούμενη ανάρτηση) και έχει μεγάλα λευκά μπαλώματα στις φτερούγες και όχι λευκή πλάτη και μικρές κατά μήκος οριζόντιες λευκές κηλίδες ή μπάρες όπως ο Λευκωνώτης (δεξιά στην προηγούμενη ανάρτηση).

-------------------------------------------------------------------------------------------------

ΥΓ. 1 Μία πρώτη ενημέρωση για τους απειλούμενους Κιληλαίους – Κιρκινέζια εδώ

ΥΓ. 2 Την Δεκοχτούρα εγώ την γνωρίζω ως Δεκαοχτούρα. Μπορώ να μιμηθώ τον ήχο της, φυσώντας μέσα στις δύο κατάλληλα ενωμένες μου παλάμες. Χρησίμευε και ως συνθηματικό όταν ήμουν πιτσιρίκος, καλώντας τα παιδιά της γειτονιάς για παιχνίδι.

ΥΓ. 3 Ανυπομονώ να προμηθευτώ τον οδηγό αναγνώρισης Τα Πουλιά της Ελλάδας, της Κύπρου και της Ευρώπης

"Η εκπαίδευση του παιδιού" του Μπέρτραντ Ράσσελ - Μέρος 1ο

2009-02-22T17:33:00.021+02:00

Tο βιβλίο "Η εκπαίδευση του παιδιού" του Μπέρτραντ Ράσσελ, εκδόσεις Ζαχαρόπουλος 1977, απευθύνεται ειδικά στους γονείς. Όταν γράφτηκε το 1926 ("On education especially in early childhood" by Bertrand Russell ), ο φιλόσοφος είχε δύο παιδιά ηλικίας 2 και 4 ετών.

Αν και δεν παύει να τονίζει την επιρροή μητέρων και τροφών, θέλω να πιστεύω ότι η επίδραση του πατέρα έχει την ίδια βαρύτητα υπό την προϋπόθεση ότι περνάει τον ίδιο χρόνο με τα παιδιά του.

Ακολουθούν αποσπάσματα από το βιβλίο. Κενή γραμμή δηλώνει διακοπή συνέχειας, οι εμφάσεις με έντονα γράμματα δικές μου:
-----------------------------------------------------------------------------------

ΣΚΟΠΟΙ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Οι Αθηναίοι και οι Κινέζοι επιθυμούσαν να χαίρονται τη ζωή, και είχαν μια αντίληψη της χαράς που εκλεπτυνόταν από μια έξοχη αίσθηση της ομορφιάς.(…)
Ένας άνετος και λεπτός σκεπτικισμός ήταν η στάση που αναμενόταν από ένα μορφωμένο ενήλικο: το καθετί μπορούσε να συζητηθεί, αλλά ήταν μικρόλογη κοινοτοπία η κατάληξη σε πολύ θετικά συμπεράσματα. Οι γνώμες έπρεπε να είναι τέτοιες που να μπορούσαν ευχάριστα να συζητηθούν κατά το γεύμα, και όχι τέτοιες που να προκαλούσαν διαμάχες μεταξύ των συνδαιτυμόνων.

Θα πάρω τέσσερα χαρακτηριστικά που μου φαίνονται ότι από κοινού σχηματίζουν τη βάση ενός ιδεώδους χαρακτήρα: ζωντάνια, θάρρος, ευαισθησία και νοημοσύνη.

Η ζωντάνια είναι ως φαίνεται πάντα παρούσα όπου υπάρχει υγεία, αλλά τείνει να υποχωρεί με το πέρασμα των χρόνων, και βαθμιαία καταλήγει στο μηδέν κατά τα γεράματα.(…)
Ανεβάζει τις χαρές και μειώνει τους πόνους. Βοηθάει την ανάπτυξη ενδιαφέροντος σε οτιδήποτε συμβαίνει, και έτσι προάγει την αντικειμενικότητα, που είναι το βασικό στοιχείο εχεφροσύνης.(…)
Προάγει επίσης τη δύναμη για σκληρή εργασία. Επιπλέον είναι μία εξασφάλιση κατά του φθόνου, γιατί καθιστά ευχάριστη την ύπαρξη του καθενός.

Το θάρρος
Ο παράλογος φόβος παίζει έναν εξαιρετικά μεγάλο ρόλο στην ενστικτώδικη συναισθηματική ζωή πλείστων ανθρώπων.(…)
Μπορεί να είναι ένα γενικό αίσθημα ότι υπάρχουν κίνδυνοι, με ορθότερο όρο «αγωνία», ή ένας ειδικός φόβος για πράγματα που δεν είναι επικίνδυνα, όπως ποντίκια ή αράχνες.(…)
Οι πλείστοι φόβοι προέρχονται είτε από εμπειρία είτε από υποβολή. Ο φόβος του σκοταδιού, π.χ., φαίνεται να οφείλεται εντελώς σε υποβολή.(…)
Αλλά ο φόβος είναι εξαιρετικά κολλητικός: τα παιδιά τον αποτυπώνουν από τους μεγαλυτέρους τους, ακόμη και όταν οι μεγαλύτεροί τους δεν αντιλαμβάνονται ότι τον έδειξαν. Τη δειλία σε μητέρες ή τροφούς γρήγορα την μιμούνται τα παιδιά μέσω υποβολής.

Όταν εξετάζουμε το γενικό θάρρος, αυτό που επιθυμείται είναι ένας συνδυασμός αυτοσεβασμού με μία απρόσωπη άποψη της ζωής.

Ας αρχίζουμε με τον αυτοσεβασμό: μερικοί άνθρωποι ζουν με τον εσωτερικό κόσμο τους, ενώ άλλοι είναι απλοί καθρέπτες εκείνου που αισθάνονται ή λέγουν οι γείτονές τους. Οι τελευταίοι δεν μπορούν ποτέ να έχουν αληθινό θάρρος: χρειάζονται το θαυμασμό των άλλων, και καταδιώκονται από το φόβο μην το χάσουν. Η διδασκαλία για «ταπεινοφροσύνη», που συνηθίσαμε να την θεωρούμε επιθυμητή, υπήρξε το μέσο για τη δημιουργία μιας διεστραμμένης μορφής του ίδιου ελαττώματος. Η «ταπεινοφροσύνη» κατέπνιξε τον αυτοσεβασμό, αλλά όχι και την επιθυμία για το σεβασμό των άλλων. Απλώς έκανε την κατ’ όνομα αυτόταπείνωση μέσο για την απόκτηση υπόληψης. Έτσι δημιούργησε υποκρισία και νόθευση του ενστίκτου.

Απρόσωπη άποψη της ζωής. Ο άνθρωπος του οποίου οι ελπίδες και οι φόβοι είναι όλοι συγκεντρωμένοι επάνω στον εαυτό του δύσκολα μπορεί να δει το θάνατο με νηφαλιότητα, αφού αυτός εξαλείφει όλο το συγκινησιακό κόσμο του.(…)
Υπάρχουν στην ανθρώπινη φύση ορισμένα πράγματα που μας κρατούν πέρα από τον εαυτό μας χωρίς προσπάθεια. Το κοινότατο όλων αυτών είναι η αγάπη, ειδικότερα η αγάπη του γονιού, που σε μερικές περιπτώσεις γενικεύεται τόσο που αγκαλιάζει όλο το ανθρώπινο γένος. Ένα άλλο είναι η γνώση. Δεν υπάρχει λόγος να υποθέσουμε ότι ο Γαλιλαίος ήταν ιδιαίτερα φιλάνθρωπος, εντούτοις έζησε για ένα σκοπό που δεν νικήθηκε με το θάνατό του. Κάποιο άλλο είναι η τέχνη. Αλλά στην πραγματικότητα κάθε ενδιαφέρον σε κάτι έξω από το καθαυτό σώμα του ανθρώπου κάνει τη ζωή του σε αυτό το βαθμό απρόσωπη. Γι’ αυτό το λόγο, όσο κι αν μπορεί να φανεί παράδοξο, ένας άνθρωπος με πλατιά και ζωηρά ενδιαφέροντα βρίσκει λιγότερη δυσκολία αποχαιρετώντας τη ζωή από εκείνη που δοκιμάζει κάποιος άθλιος υποχονδριακός του οποίου τα ενδιαφέροντα είναι δεμένα με τη δική του ασθένεια. Έτσι η τελειότητα θάρρους βρίσκεται στον άνθρωπο με τα πολλά ενδιαφέροντα, που αισθάνεται ότι το εγώ του δεν είναι παρά ένα μικρό μέρος του κόσμου, που δεν περιφρονεί πλήρως τον εαυτό του, αλλά πλήρως εκτιμά πολλά που δεν είναι δικά του. Αυτό σπάνια μπορεί να τύχει, εκτός όταν το ένστικτο είναι ελεύθερο και ο νους δραστήριος. Από την ένωση των δυο αναπτύσσεται μια κατανόηση απόψεων άγνωστη τόσο στο φιλήδονο όσο και στον ασκητή, και από μια τέτοια άποψη ο ατομικός θάνατος φαίνεται ασήμαντη περίπτωση.

Για να είναι η ευαισθησία καλή, η συγκινησιακή αντίδραση πρέπει κατά κάποιο τρόπο να είναι κατάλληλη.(…) Αν είμαστε συνετότεροι στους θαυμασμούς μας, αυτό θα μπορούσε να ήταν πολυτιμότερο. Αλλά όσο καιρό οι πιο θαυμαζόμενοι ήρωες είναι αυτοί που έχουν σκοτώσει το μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων, η αγάπη για θαυμασμό δεν μπορεί από μονή να είναι επαρκής για το καλό της ζωής.

Το επόμενο στάδιο στην ανάπτυξη μιας επιθυμητής μορφής ευαισθησίας είναι η συμπάθεια. Υπάρχει μια καθαρά φυσική συμπάθεια: ένα μικρό παιδάκι θα κλάψει γιατί ένας αδελφός ή αδελφή του κλαίει. Αυτό, νομίζω, αποτελεί τη βάση για τις παραπέρα αναπτύξεις. Οι δύο διευρύνσεις που χρειάζονται είναι: Πρώτο, να νιώθει συμπάθεια ακόμη και όταν ο υποφέρων δεν είναι αντικείμενο ειδικής στοργής. Δεύτερο, να τον νιώθει τον πόνο όταν είναι απλώς γνωστό ότι συμβαίνει, όχι άμεσα αισθητός. Η δεύτερη από αυτές τις διευρύνσεις πλατιά βασίζεται επάνω στη νόηση. Μόνο που μπορεί να πάει πολύ μακριά σαν συμπάθεια για τον πόνο που περιγράφεται ζωηρά και συγκινητικά, όπως σ’ ένα καλό μυθιστόρημα. Μπορεί, από την άλλη, να πάει τόσο μακριά ώστε να συμβαίνει ένας άνθρωπος να συγκινείται από τη στατιστική. Αυτή η ικανότητα για αφηρημένη συμπάθεια είναι τόσο σπάνια όσο και σπουδαία.(…) Το ίδιο αληθεύει για τον πόλεμο: οι άνθρωποι τον θεωρούν τρομερό όταν ο γιος ή ο αδελφός τους είναι ακρωτηριασμένος, αλλά δεν θεωρούν ένα εκατομμύριο φορές τρομερό ότι ένα εκατομμύριο άνθρωποι πρόκειται ν’ ακρωτηριασθούν. Ένας άνθρωπος γεμάτος καλοσύνη σε όλες τις προσωπικές σχέσεις του μπορεί να αντλεί το εισόδημά του από υποκίνηση για πόλεμο ή από τα βασανιστήρια παιδιών σε «καθυστερημένες» χώρες. Όλα αυτά τα οικεία φαινόμενα οφείλονται στο γεγονός ότι η συμπάθεια δεν διεγείρεται, στους πλείστους ανθρώπους, από έναν απλώς αφηρημένο ερεθισμό. Ένα μεγάλο ποσοστό των κακών στο σύγχρονο κόσμο θα εξαφανίζονταν αν αυτό μπορούσε να διορθωθεί. Η επιστήμη έχει μεγάλως αυξήσει τη δύναμή μας για τον επηρεασμό της ζωής μακρινών λαών, χωρίς ν’ αυξήσει τη συμπάθειά μας γι’ αυτούς. Ας υποθέσουμε ότι είστε μέτοχος σε μια εταιρεία που παράγει βαμβακερά στη Σαγκάη. Μπορεί να είστε ένας πολυάσχολος άνθρωπος, που απλώς ακολούθησε μια οικονομική συμβουλή κάνοντας την επένδυση. Δεν ενδιαφέρεστε ούτε για τη Σαγκάη ούτε για τα βαμβακερά, αλλά μόνο για τα μερίσματά σας. Εντούτοις γίνεστε μέρος της δύναμης που καθοδηγεί τις σφαγές αθώων ανθρώπων, και τα μερίσματά σας θα εξαφανίζονταν αν μικρά παιδιά δεν ήταν αναγκασμένα να προσφέρουν τον αφύσικο και επικίνδυνο μόχθο τους για τον πλουτισμό σας. Αυτό δεν σας ενοχλεί, γιατί ποτέ δεν είδατε τα παιδία, και ένα αφηρημένο ερέθισμα δεν μπορεί να σας συγκινήσει. Αυτός είναι ο βασικός λόγος που η σε μεγάλη κλίμακα βιομηχανία είναι τόσο σκληρή, και που γίνεται ανεκτή η καταπίεση υποταγμένων φυλών. Μία εκπαίδευση που δημιουργεί ευαισθησία σε αφηρημένα ερεθίσματα - κίνητρα, θα έκανε αδύνατα τέτοια πράγματα. [1]

Ένα από τα μεγαλύτερα ελαττώματα της παραδοσιακής ηθικής υπήρξε η μικρή εκτίμηση που έδωσε στη νοημοσύνη. Οι Έλληνες δεν έσφαλαν σ’ αυτό το ζήτημα, αλλά η Εκκλησία οδήγησε τους ανθρώπους να πιστεύουν ότι τίποτε δεν έχει σημασία εκτός από την αρετή, και η αρετή συνίσταται στην αποχή από ένα κατάλογο πράξεων που αυθαίρετα επιγράφτηκαν «αμαρτία».(…) Όταν μιλώ για νοημοσύνη, περιλαμβάνω σε αυτή τόσο την παρούσα γνώμη όσο και τη δεκτικότητα για γνώση. Οι δυο τους είναι, πράγματι, στενά συνδεμένες.(…) Όσα περισσότερα έμαθε ο άνθρωπος, τόσο ευκολότερο είναι γι’ αυτόν να μάθει ακόμη περισσότερα – πάντα με την υπόθεση ότι δεν τα διδάχθηκε με πνεύμα δογματισμού. Οι αμαθείς άνθρωποι ποτέ δεν εξαναγκάστηκαν ν’ αλλάξουν τις νοητικές έξεις τους, και σκλήρυναν σε αναλλοίωτη στάση. Δεν είναι μόνο ότι είναι εύπιστοι εκεί όπου πρέπει να είναι σκεπτικιστές, αλλ’ ακριβώς γίνονται δύσπιστοι εκεί που πρέπει να δίνουν πίστη. Αναμφίβολα η λέξη «νοημοσύνη» σημαίνει κυρίως μάλλον μια ικανότητα για την απόκτηση γνώσης παρά τη γνώση που έχει ήδη αποκτηθεί, αλλά νομίζω ότι αυτή η ικανότητα δεν αποκτάται παρά με άσκηση περισσότερο ακόμη και από την ικανότητα ενός πιανίστα ή ενός ακροβάτη.

Η ενστικτώδικη βάση της νοημοσύνης είναι η περιέργεια.(…) Το ευρύ ενδιαφέρον για κουτσομπολιό δεν εμπνέεται από αγάπη για γνώση, αλλά από κακία – κανένας δεν κουτσομπολεύει για τις κρυφές αρετές των ανθρώπων, αλλά μόνο για τα κρυφά ελαττώματά τους.(…) Η κατά κυριολεξία λεγόμενη περιέργεια, από την άλλη, εμπνέεται από μια γνήσια αγάπη για γνώση.(…) Ζώα, μηχανήματα, αστραπόβροντα και όλες οι μορφές χειρονακτικής εργασίας, διεγείρουν την περιέργεια των παιδιών, που η δίψα τους για γνώση κάνει τους περισσότερου νοήμονες ενήλικους να ντρέπονται. Αυτή η ώθηση εξασθενεί με το πέρασμα των χρόνων, μέχρι που τελικά το ασυνήθιστο εμπνέει μόνο αηδία, και καμία επιθυμία για στενότερη γνωριμία. Είναι το στάδιο κατά το οποίο πολλοί αγγέλουν ότι η χώρα πάει κατά διαβόλου και ότι «τα πράγματα άλλαξαν, δεν είναι εκείνα που ήταν στα νιάτα μου». Αυτό όμως που δεν είναι το ίδιο μ’ εκείνο του παλιού καιρού είναι η περιέργεια του ομιλούντος. Και με το θάνατο της περιέργειας μπορούμε να πούμε ότι πέθανε και η ενεργός νοημοσύνη.

Το θάρρος είναι ουσιαστικό τόσο για τη νοητική ακεραιότητα όσο και για το φυσικό ηρωισμό.(…) Όλα τα είδη νοητικών συστημάτων – Χριστιανισμός, Σοσιαλισμός, Πατριωτισμός κλπ. – είναι έτοιμα, σαν ορφανοτροφεία, να μας δώσουν ασφάλεια με αντάλλαγμα τη δουλεία. Μια ελεύθερη πνευματική ζωή δεν μπορεί να είναι τόσο θερμή, τόσο άνετη, τόσο κοινωνική όσο η ζωή η τυλιγμένη σε μία πίστη: μόνο μία πίστη μπορεί να δώσει το αίσθημα μιας εστίας θαλπωρής ενώ οι θύελλες του χειμώνα λυσσομανούν έξω.
Αυτό μας φέρει σε κάποιο άλλο δύσκολο ερώτημα: σε ποια έκταση πρέπει η καλή ζωή να ελευθερώνεται από την αγέλη;

Νομίζω ότι η επιθυμία ν’ αρέσουμε και να συνεργαζόμαστε πρέπει να είναι ισχυρή και κανονική, αλλά πρέπει να γίνεται δυνατό να ξεπερνιέται από άλλες επιθυμίες σε μερικές σπουδαίες περιπτώσεις.(…) Οι μεγάλοι ερευνητές χρειάστηκε ν’ αντικρούσουν την αγέλη και να προκαλέσουν εχθρότητα με την ανεξαρτησία τους. Άλλα οι γνώμες του μέσου ανθρώπου είναι πολύ λιγότερο ανόητες απ’ όσο θα ήταν αν σκεφτόταν μόνο για τον εαυτό του: στην επιστήμη, τουλάχιστο, ο σεβασμός του προς την αυθεντία είναι γενικώς ευεργετικός.(…)
Εντούτοις, πρέπει να μαθαίνουμε να είμαστε ικανοί να σκεπτόμαστε για τον εαυτό μας για ζητήματα που είναι ιδιαιτέρως πολύ γνωστά σ’ εμάς, και οφείλουμε όλοι να έχουμε αποκτήσει το θάρρος να διακηρύχνουμε αντιδημοτικές γνώμες όταν πιστεύουμε ότι αυτές είναι σπουδαίες.(…) Η έχθρα κατά των πρωτοπόρων οφείλεται στον τρόμο που εμπνέουν και αυτός ο τρόμος δεν θα υπάρχει μεταξύ ανθρώπων που έχουν αποκτήσει θάρρος. Μόνον άνθρωπος που κυριαρχείται από φόβο θα προσχωρούσε στην Κού-Κλούξ-Κλάν ή τους φασίστες. Σ’ έναν κόσμο γενναίων ανθρώπων, τέτοιες καταδιωκτικές οργανώσεις δεν θα μπορούσαν να υπάρχουν.

Μια κοινωνία αντρών και γυναικών που διαθέτουν ζωντάνια, θάρρος, ευαισθησία και νοημοσύνη, στον ύψιστο βαθμό που μπορεί να δημιουργήσει η εκπαίδευση, θα ήταν πολύ διαφορετική από οποιαδήποτε άλλη που υπήρξε μέχρι τώρα. Ελάχιστοι άνθρωποι θα ήταν δυστυχείς. Οι κύριες αιτίες της δυστυχίας τώρα είναι: κακή υγεία, φτώχεια, και μη-ικανοποιητική σεξουαλική ζωή. Όλες τους θα γίνονταν πολύ σπάνιες. Η καλή υγεία θα μπορούσε να είναι σχεδόν γενικό και παγκόσμιο γεγονός, ακόμη και τα γεράματα θα μπορούσαν να μετατεθούν για αργότερα. Η φτώχεια μετά τη βιομηχανική επανάσταση, οφείλεται μόνο στη συλλογική ηλιθιότητα. Η ευαισθησία θα έκανε τους ανθρώπους να επιθυμούν την εξάλειψή της, η νοημοσύνη θα τους έδειχνε το δρόμο, και το θάρρος θα τους οδηγούσε να τον υιοθετήσουν. (Ένας δειλός θα προτιμούσε να παραμένει σε αθλιότητα παρά να κάνει κάτι το ασυνήθιστο). Των περισσότερων ανθρώπων η σεξουαλική ζωή, τώρα, είναι περισσότερο ή λιγότερο μη-ικανοποιητική. Αυτό εν μέρει οφείλεται στην κακή εκπαίδευση, εν μέρει στην καταδίωξη των αρχών και των ζηλωτών της χριστιανικής ηθικής. Μία γενεά γυναικών που θα ανατρεφόταν χωρίς παράλογους σεξουαλικούς φόβους γρήγορα θα έβαζε τέρμα σε αυτή την κατάσταση. Ο φόβος θεωρήθηκε ο μόνος τρόπος για να γίνονται οι γυναίκες «ενάρετες», και αποφασιστικά διδάχτηκαν να είναι δειλές, τόσο σωματικά όσο και νοητικά. Γυναίκες στις οποίες η αγάπη χωλαίνει ενθαρρύνουν τη σκληρότητα και την υποκρισία στους συζύγους τους, και διαστρέφουν τα ένστικτα των παιδιών τους. Μια γενεά άφοβων γυναικών θα μπορούσε να μεταμορφώσει τον κόσμο, φέροντας σε αυτόν μια γενεά άφοβων παιδιών, όχι στριμμένων μέσα σε αφύσικα πλαίσια, αλλά ευθυτενών και ειλικρινών, γενναιόφρονων, στοργικών και ελεύθερων. Ο ζήλος τους θα σάρωνε τη σκληρότητα και τον πόνο που διαιωνίζουμε γιατί είμαστε νωθροί, δειλοί, σκληρόκαρδοι και ηλίθιοι. Η εκπαίδευση μας δίνει αυτές τις κακές ιδιότητες και η εκπαίδευση πρέπει να μας δώσει τις αντίθετες αρετές. Η εκπαίδευση είναι το κλειδί για το νέο κόσμο.

------------------------------------------------------------------------------------
[1] Τα πράγματα έχουν καλυτερέψει από το 1926, μα ακόμη και σήμερα 250 εκατομμύρια παιδιά εργάζονται παγκοσμίως.

A lawsuit was filed in November 2005 on behalf of adults and children who work and live on the Firestone Plantation in Liberia

Rising child labour in China

Η παιδική εκμετάλλευση στην Ελλάδα

[2] Το 2ο Μέρος Εδώ

Κλάδεμα – Δρυοκολάπτης σημειώσατε 1

2009-02-01T10:26:00.021+02:00

Πέρυσι είχα την τύχη να παρακολουθώ έναν Δρυοκολάπτη [1] στο πάρκο στο Ρολόι. Ερχότανε στο γρασίδι και τα δένδρα του πάρκου, βοσκούσε, συνέλεγε έντομα, σκουλήκια, και τα πήγαινε στη φωλιά του σε δέντρο στην περίφραξη της 8ης Μεραρχίας. Επί μία ώρα καθόμουν με τη γυναίκα μου στο παγκάκι και παρακολουθούσαμε μαγεμένοι το πανέμορφο χρωματιστό πουλί να εκτελεί συστηματικά την ανωτέρω εργασία.

Με λύπη διαπίστωσα ότι το δέντρο που φώλιαζε ο Δρυοκολάπτης καθώς και δέντρα εντός του πάρκου “κλαδεύτηκαν”. Το μέρος της φωλιάς δεν υπάρχει πια.

με κόκκινο βέλος η πάλαι ποτέ θέση της φωλιάς

Από προσωπικές συζητήσεις με γεωπόνους και από δημόσιες τοποθετήσεις τους, θυμίζω την επιστολή του κ. Παππά στο φύλλο της 17.11.2007 [2], συνάγω ότι ο κ. Ανυφαντής έχει άγνοια επί του θέματος του κλαδέματος. Από τις “επιστημονικές” εξηγήσεις που δίνει κατά καιρούς, “να μην ανεβαίνουν στα μπαλκόνια οι διαρρήκτες” [3], “να φαίνεται από κάθε πλευρά το Ρολόι” [4], είναι φανερό ότι δεν διαθέτει ούτε αγάπη για το πράσινο.

Αν είχε δεν θα ξερίζωνε την πασχαλιά στα κάγκελα του Δημαρχείου. Το ιδιαίτερο μωβ χρώμα της και το μαγικό της άρωμα κάθε χρόνο σηματοδοτούσε για τους Γιαννιώτες τον ερχομό της Άνοιξης και του Πάσχα. Μα η Πασχαλιά διέπραξε το έγκλημα να πλέκει τα κλαδιά της στα κάγκελα του Δημαρχείου, έτσι και αυτή έπεσε θύμα του πριονιού του κ. Ανυφαντή.

Τώρα όλοι θαυμάζουμε ανεμπόδιστα τα έρημα κάγκελα. Το Ρόλοι το κρύβουν ακόμη κάποια δένδρα, μα ο κ. Ανυφαντής είναι αισιόδοξος ότι ακόμη και αν δεν καταστραφούν από το επιστημονικό κλάδεμα (βλέπε φωτογραφία παρακάτω) θα καταφέρει μια ημέρα να τα ξεριζώσει [4].

Το δένδρο πριν το «κλάδεμα» από το blog Βγάλτ' από μέσα σου , Εδώ (updated 06.07.09)

Έχω δει πολλές φορές τον κ. Ανυφαντή στο δρόμο να ασχολείται με υποθέσεις του Δήμου, και συμπεραίνω ότι είναι εργατικός και φιλόπονος. Μα με ότι και αν ασχολούμαστε, αν θέλουμε να το κάνουμε σωστά, χρειάζεται αγάπη και γνώση. Δυστυχώς σε ότι αφορά το πράσινο δεν διαθέτει ούτε το ένα ούτε το άλλο.

Ακόμη και για καθαρά ψηφοθηρικούς λόγους η απομάκρυνσή του από τον συγκεκριμένο τομέα του πρασίνου θα ήταν χρήσιμη, μια και η δυσφορία είναι εντονότερη στους ψηφοφόρους Γκόντα καθώς αισθάνονται συνένοχοι να στηρίζουν την παράταξη που καταστρέφει το πράσινο της πόλης μας.

ΥΓ1 Το κείμενο δημοσιεύθηκε την 29.01.09 στην εφημερίδα Ηπειρωτικός Αγώνας [5]

ΥΓ2 Και άλλες αντιδράσεις κατά το παρελθόν:
Έντονες αντιδράσεις για το ολοκληρωτικό «κλάδεμα» των δέντρων της πόλης

ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΤΑΙΣΜΑΤΟΔΙΚΕΙΟ Ο Γ. ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΠΗ ΔΕΝΤΡΩΝ

και από το ευρηματικό blog πέρα βρε, έχει Η μελέτη για τα πλατάνια του μώλου

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

[1] Δυστυχώς δεν είχαμε φωτογραφική μηχανή μαζί για να απαθανατίσουμε των δρυοκολάπτη. Από μνήμης ανήκε σε ένα από τα παρακάτω είδη Πευκοδρυοκολάπτης ή Βαλκανικός Δρυοκολάπτης ή Μεσαίος Δρυοκολάπτης ή Λευκονώτης Δρυοκολάπτης.
(UPDATE 24.02.09: Το πιθανότερο είναι να ήταν Βαλκανικός δρυοκολάπτης, περισσότερα Εδώ)

αριστερά Πευκοδρυοκολάπτης (Great Spotted Woodpecker), δεξιά Λευκονώτης Δρυοκολάπτης (White-backed Woodpecker) από wikipedia

[2] Βάλτε φρένο στον «αντιδήμαρχο με το πριόνι»!
“Η καταιγίδα ενέσκηψε και πάλι…
Η καταιγίδα που ξέσπασε την προηγούμενη χρονιά πάνω στα δέντρα της πόλης ενέσκηψε και πάλι. Η περσινή καρατόμηση των δέντρων επεκτείνεται τις ημέρες αυτές και στα λίγα δέντρα που είχαν ξεφύγει την λαίλαπα.
Όλα τα δέντρα κουτσουπιάς που στόλιζαν την οδό Δόμπολη, στο παλιό κτίριο του Πανεπιστημίου, με τα ωραία άνθη τους την Άνοιξη έχουν καρατομηθεί και αυτά σε μια μέρα. Ο «υπεύθυνος» αντιδήμαρχος Ανυφαντής με αλυσσοπρίονα και πολλούς εργάτες έκοβε τα δέντρα όπου πήγαινε το αλυσσοπρίονο του εργάτη.
Σε ερώτησή μας ποιος υποδεικνύει αυτό το είδος κλαδέματος και γιατί τα κλαδεύει έτσι, η απάντηση ήταν: «Εγώ είμαι ο Ανυφαντής και τα κλαδεύω έτσι γιατί έτσι μου γουστάρει»! Όταν του ανέφερα την ειδικότητά μου, μου απάντησε «Πήγαινε στο δρόμο σου. Δε σε ρωτάει κανένας».
Κύριε Διευθυντά, ο άνθρωπος αυτός είναι επικίνδυνος για την πόλη. Κάποια μέρα θα δούμε και τα υπέροχα τίλια της λεωφόρου Δωδώνης να έχουν την ίδια τύχη. Δεν αποκλείεται το μοντέρνο κλάδεμά του να το εφαρμόσει και στα πλατάνια του μώλου.
Επιτέλους, γιατί ο δήμαρχος δεν μπορεί να συνετίσει τον αντιδήμαρχό του; Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο γιατί δεν παρεμβαίνει να σταματήσει την καταιγίδα, πριν εξαφανίσει όλα τα δέντρα που με τόσο ζήλο φύτεψε ο αείμνηστος Μακρής;
Με τιμή
Χρ. Π. Παππάς, γεωπόνος”

[3] Η ανθρώπινη πόλη του Ανυφαντή

[4] Αφορμή για την επιστολή μου στάθηκε το δημοσίευμα του Ηπειρωτικού Αγώνα της 27.01.09 ΚΑΙ ΤΑ ΔΕΝΔΡΑ ΣΤΟ ΡΟΛΟΙ ΕΒΑΛΕ ΣΤΟ ΜΑΤΙ Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΥΦΑΝΤΗΣ!

[5] Η επιστολή μου δημοσιευμένη την 29.01.09 στον Ηπειρωτικό Αγώνα, σελ.3

(UPDATE 31/03/2011
Ηπειρωτικός Αγώνας, Γιώργος Απηλιώτης
Το δέντρο με το ένα κλαράκι
Δίπλα στο ρολόι της πλατείας, η απελθούσα Δημοτική αρχή μας κληροδότησε άλλο ένα οικτρό δείγμα των παρεμβάσεών της στα δένδρα της πόλης. Το άλλοτε εύρωστο δέδνρο, αφού κατακρεουργήθηκε, μετά από τρία χρόνια μετατράπηκε σ’ ένα όρθιο κούτσουρο που μετά βίας κατόρθωσε και πέταξε ένα νέο κλαράκι! Για να μην ξεχνάμε!)

encardia

2009-01-18T20:04:00.013+02:00

"Πάει καιρός που με βασάνιζε πάντα το ίδιο όνειρο: ήμασταν λέει μια παρέα που τρελαινόμασταν να τραγουδάμε και να χορεύουμε τραγούδια και «ταραντέλλες» από μια «άλλη Ελλάδα». Με οργκανέττα, κιθάρες και ντέφια φανερώναμε έναν απίθανο και μαγικό κόσμο στους ανθρώπους ξεδιπλώνοντας ο καθένας τις εμπειρίες και τα μυστικά που είχε μάθει ταξιδεύοντας σ’ ανατολή και δύση. Είχαμε λέει και μια όμορφη κοπέλα που όταν τραγουδούσε η φωνή της θύμιζε τις εργάτριες στις φυτείες ρυζιού της Νοβάρα ή κάποιες μανάδες στις πεδιάδες του Σαλέντο, που για να γλυτώσουν τη σκληρή δουλειά στους αγρούς και τη βία από τους άντρες τους έπεφταν κάτω σα φαρμακωμένες απ΄ το δάγκωμα μιας μυστηριώδους αράχνης και έπειτα έρχονταν οι μουσικοί για τη θεραπεία.

Οι νότες της μουσικής μας ήταν σαν τις ψηφίδες τους Αρχάγγελου στο Παλέρμο της Σικελίας κι όλοι μαζί κεντούσαμε λέει από κεραυνούς και αστραπές χαράς στις γιορτές του Διόνυσου μέχρι λεπτές δροσοσταλίδες – δάκρυα με μοιρολόγια της ξενιτιάς και νανουρίσματα στις καρδιές των μικρών και των μεγάλων. Τα βράδια έρχονταν από ένα μυστικό δάσος και δύο νεράιδες που χόρευαν μαζί μας χωρίς ποτέ να κουράζονται κι έτσι όσοι μας άκουγαν και μας έβλεπαν αγαπούσαν πιο πολύ τη ζωή και τους ανθρώπους…

Ήμασταν λέει μεταξύ μας τόσο αγαπημένοι που γυρίζαμε νύχτα μέρα εδώ και κεί φανερώνοντας το κοινό μας μυστικό και παρασύροντας τους ανθρώπους σε μία ατελείωτη γιορτή..." Κ.Κ.
(οι σημειώσεις δικές μου)

"Βακχικές θεραπείες που φωτίζουν την έξοδο του κλειστοφοβικού λαβύρινθου του νού. (...)
Δεν κόψαμε το όμορφο λουλούδι από τη γη του. Φυτέψαμε το σπόρο σε άλλο χώμα" Β.Π.

Από το δεύτερο CD των encardia [1] "Το παραμύθι της ταραντούλας". Αξίζει να πάρετε τα CD (το πρώτο είναι το "agapi mou fidella") για τα βιβλιαράκια με τις πληροφορίες, τους στίχους, τις μεταφράσεις και τα όμορφα κείμενα που έχουν ενσωματωμένα.

Είχα ακούσει τραγούδια τους στο Δεύτερο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και ήθελα πολύ να τους δω. Παίρνοντας τηλέφωνο στο Μusic Ηouse [2] για να κάνω κράτηση ζητώντας ή δυνατό μία άνετη θέση μια και η γυναίκα μου είναι έγκυος, άκουσα έκπληκτος "βεβαίως θα σας κρατήσουμε την ειδική θέση για τις εγκύους !!"

Έτσι το προηγούμενο Σάββατο, μετά από το μάθημα tango [3], βρεθήκαμε σε ένα υπερυψωμένο και διακριτό χώρο κοντά στον ρυθμιστή των φωτισμών, απίστευτα βολικό για δύο άτομα. Ο Κώστας Βλάχος έχει κάνει εξαιρετική δουλεία στο Music House, συνεχίζοντας την παράδοση που ξεκίνησε πέρυσι με τις συναυλίες στα Ιωάννινα στο Off the Record. Άνετος χώρος, πολύ καλός ήχος και εξαερισμός, ευγενικά και εξυπηρετικά όλα τα παιδιά που δουλεύουν εκεί.

Οι encardia ήταν απίθανοι, γεμάτοι αγάπη, ζωντάνια και ενέργεια. Μας κέρδισαν αμέσως και μας ξεσήκωσαν, χορεύοντας και τραγουδώντας μαζί τους για ώρες στους μαγικούς ρυθμούς.

Ακούω τα CD συνέχεια, μία εβδομάδα τώρα που τα προμηθεύθηκα, μα ανεπανάληπτη μοναδική εμπειρία είναι μία ζωντανή παράσταση με τους Encardia, εύχομαι σε όλους τους αναγνώστες να την επιδιώξουν.

Εκεί κατανοείς πλήρως το νόημα των στοίχων του Always Look on the Bright Side of Life των Monty Python

"If life seems jolly rotten
There's something you've forgotten
And that's to laugh and smile and dance and sing"

σε ελεύθερη μετάφραση:
"Αν τη ζωή σου έχεις χάσει
Τότε κάτι έχεις ξεχάσει
Και αυτό είναι να γελάς να χορεύεις και να τραγουδάς"

____________________________________________________________________
[1] encardia
encardia on myspace
Οι encardia εμφανίζονται κάθε πέμπτη μέχρι 26 Φεβρουάριου στη favela live stage

[2] music house live stage από το πέρα βρε, έχει
music house live stage official site στο myspace

[3] Τάνγκο ή τανγκό; Η ουσία είναι αλλού Συνέντευξη στον Ηπειρωτικό Αγώνα με τον δάσκαλο tango Σαμουήλ Κηπαρίδη.
Τα σεμινάρια tango διοργανώνονται κάθε μήνα από το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ιωαννιτών. Το επόμενο το ΣΚ 7-8 Φεβρουαρίου για όποιον ενδιαφέρεται.

Πρωτοχρονιάτικη Συναυλία της Βιέννης

2009-01-02T19:12:00.008+02:00

Αγαπημένο απόσπασμα από την ταινία 2001: Οδύσσεια του Διαστήματος

Την πρώτη ημέρα κάθε έτους μου αρέσει να παρακολουθώ την Πρωτοχρονιάτικη Συναυλία της Βιέννης.

Η συναυλία μεταδίδεται σε 44 χώρες σε όλο τον κόσμο με ένα δισεκατομμύριο εκτιμώμενους θεατές. Κλασσική μουσική, κομμάτια της οικογένειας Στράους και άλλων κυρίως Αυστριακών συνθετών. Τα λουλούδια που διακοσμούν την αίθουσα είναι κάθε χρόνο δώρο της πόλης του Σανρέμο της Ιταλίας. Κατά τη διάρκεια του δευτέρου μέρους, ζευγάρια χορευτών μπαλέτου χορεύουν επιλεγμένα κομμάτια σε διάφορα φημισμένα μέρη της Αυστρίας.

Η συναυλία πάντα τελειώνει με τρία encores. Το πρώτο μία γρήγορη πόλκα. Το δεύτερο ο Γαλάζιος Δούναβης του Γιόχαν Στράους ΙΙ, η εισαγωγή του οποίου διακόπτεται από το χειροκρότημα αναγνώρισης των θεατών. Τότε ο μαέστρος αναγγέλλει ένα σύντομο πρωτοχρονιάτικο μήνυμα και όλοι οι μουσικοί μαζί εύχονται καλή χρονιά, παίζουν τον Γαλάζιο Δούναβη και κλείνουν με το Radetzky March του Γιόχαν Στράους του πρεσβύτερου. Κατά τη διάρκεια αυτού του τελευταίου κομματιού το κοινό συνοδεύει παραδοσιακά με ρυθμικό χειροκρότημα, με τον μαέστρο στραμμένο προς το κοινό να διευθύνει το χειροκρότημα αντί της ορχήστρας. [1]

Musikverein - photo by Wooolf

Το κτίριο που φιλοξενεί τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Βιέννης και όπου λαβαίνει χώρα η πρωτοχρονιάτικη συναυλία είναι το Musikverein. [2] Κατασκευάσθηκε με πρωτοβουλία του Νικόλαου Δούμπα

"Στην εξοχική κατοικία των Δούμπα στις όχθες του Δούναβη ο Γιόχαν Στράους συνέθεσε και πρωτοπαρουσίασε το γνωστό βαλς Γαλάζιος Δούναβης. Επίσης προς τιμήν του συνέθεσε ο Άντον Κραλ το έργο Dumba Marsch. Ανάμεσα στις δωρεές του Νικολάου Δούμπα που κοσμούν και σήμερα τη Βιέννη, είναι το αγάλματα των καλλιτεχνών στο Στάτπαρκ και το Μπούργκ-γκάρντεν. Με δική του πρωτοβουλία ιδρύθηκε το μέγαρο του Musikverein δηλαδή το Μέγαρο Μουσικής της Βιέννης. Προς τιμήν του η οδός που οδηγεί από τη Ρίνγκστράσσε στο Μέγαρο φέρει έκτοτε το επώνυμό του (Dumba Strasse).

Το Παλέ Δούμπα (παλάτι της οικογένειας Δούμπα) στη Ρίνγκστράσσε (Parkring 4) της Βιέννης ήταν διακοσμημένο με έργα σπουδαίων καλλιτεχνών όπως ο Μάκκαρτ. Το σαλόνι του Νικολάου Δούμπα ήταν τόπος συνάντησης του καλλιτεχνικού και πνευματικού κόσμου της αυτοκρατορικής πρωτεύουσας της Αυστροουγγαρίας. Ο Νικόλαος Δούμπας, όπως κι ο πατέρας τους Στέργιος κι ο αδελφός του Μιχαήλ νωρίτερα, απέρριψε την πρόταση απονομής τίτλου ευγενείας από τον αυτοκράτορα και διακρίνονταν για τις φιλελεύθερες πεποιθήσεις του.

Ο Νικόλαος Δούμπας διετέλεσε πρόεδρος της Ελληνικής Αδελφότητας του Αγίου Γεωργίου Βιέννης. Με δωρεά του το 1898 ανακαινίστηκε ο ομώνυμος Ναός και διαμορφώθηκε η σημερινή του νεοκλασσική ανατολική πρόσοψη με την ανάγλυφη σύνθεση του δρακοκτόνου Αγίου Γεωργίου στο τριγωνικό αέτωμα. Τότε απέκτησε ο Ναός και το εξωτερικό του κωδωνοστάσιο. Ο μαικήνας Δούμπας δε φείστηκε χρημάτων προς αλλογενείς κι αλλοδόξους. Την ευεργετική του διάθεση γνώρισαν μεταξύ άλλων ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Στεφάνου της Βιέννης και νοσοκομεία της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας.
Προσωπικός φίλος του Μεγάλου Εθνικού Ευεργέτη Μετσοβίτη Γεωργίου Αβέρωφ μύησε τον τελευταίο στις Καλές Τέχνες και ενίσχυσε τον ενθουσιασμό του να πραγματοποιήσει τις δωρεές του προς το νεοσύστατο ελληνικό κράτος." [3]

Το κτίριο του Musikverein σχεδίασε ο Δανός αρχιτέκτονας Θεόφιλος Χάνσεν ο οποίος αργότερα έγινε πολίτης της Αυστρίας. [4]

"Εδώ ο Χάνσεν βρέθηκε κυριολεκτικά στο στοιχείο του καθώς πριν έρθει στην Βιέννη σπούδασε για οκτώ χρόνια στην Αθήνα και εργάσθηκε εκεί ως αρχιτέκτονας. Η διαμονή του στην Αθήνα τον επηρέασε βαθύτατα. Εμπνευσμένος από την Αρχαία Ελλάδα έγινε ο υπέρμαχος, όπως ήθελε να την αποκαλεί ο ίδιος, μιας “Ελληνικής Αναγέννησης”. Η αγάπη του για την Ελλάδα είναι εμφανής σε κάθε σημείο του κτιρίου του Musikverein. Ο Χάνσεν δημιούργησε μία πραγματική κλασική ατμόσφαιρα για την εκτέλεση “κλασικών έργων μουσικής". [5]

Mεταξύ άλλων, σχεδίασε τα κτίρια του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του Ζαππείου. Τα έργα του η Ακαδημία Αθηνών και η Εθνική Βιβλιοθήκη, απαρτίζουν μαζί με το Πανεπιστήμιο Αθηνών, έργο τού αδελφού του, Christian Hansen, τη λεγόμενη «νεοκλασική τριλογία της Αθήνας».
Σε αυτόν ανήκει και ο σχεδιασμός της Αυστριακής Βουλής στη Βιέννη. [4]

Ακαδημία Αθηνών - photo by planewalker001

Εθνική Βιβλιοθήκη - photo by twiga swala

Ζάππειο - photo by toomanytribbles

Αυστριακή Βουλή στη Βιέννη - photo by Steffen J.

Κλείνοντας το post αναφέρω ότι λόγω της μεγάλης ζήτησης για τα εισιτήρια της Πρωτοχρονιάτικης Συναυλίας, αυτά δίδονται μετά από κλήρωση. Για του χρόνου συμμετοχή μπορεί να δηλώσει ο καθένας μέχρι τις 23 Ιανουαρίου. Οι τιμές κυμαίνονται από € 30,00 έως € 940,00. [6]

Όσοι προσπαθήσουν και δεν σταθούν τυχεροί μπορούν να απολαύσουν την Φιλαρμονική Ορχήστρα της Βιέννης δωρεάν, στην ανοικτή συναυλία των Ανακτόρων του Schönbrunn, στους κήπους μπροστά από το σιντριβάνι, στις 4 Ιουνίου του 2009. [7]

__________________________________________________________________________________________

[1] Vienna New Year's Concert - wikipedia

[2] Musikverein - official Homepage

[3] Νικόλαος Δούμπας - βικιπαίδεια

[4] Baron Theophil von Hansen - wikipedia

[5] Musikverein - The Greek Renaissance

[6] Drawing for Tickets for the New Year's Concert 2010

[7] SOMMERNACHTSKONZERT SCHÖNBRUNN 2009

Συνάντηση Αφροδίτης - Σελήνης

2008-11-30T13:07:00.010+02:00

Dazzling Planet Duo Beckons in Evening Twilight

Φοιτητής στις αρχές τις δεκαετίας του 1990 πηγαίναμε τακτικά με τον φίλο μου και τώρα κουμπάρο μου Παναγιώτη στο γήπεδο της Πανεπιστημιούπολης στα Ιλίσια για τρέξιμο.

Κάποια από εκείνες τις φορές βρεθήκαμε σούρουπο να παρατηρούμε το μισοφέγγαρο.
Μα ένα λαμπερό αντικείμενο φάνταζε να βρίσκεται μέσα στο σκοτεινό μέρος του δίσκου !!

Μη ασχολούμενος τότε με την αστρονομία δεν γνωρίζω ποιος πλανήτης ή αστέρι προκάλεσε αυτή την ψευδεύσθηση.

Το ίδιο όμως θα συμβεί τη Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου. Η Αφροδίτη και το Φεγγάρι θα συναντηθούν εφαπτομενικά στο στερέωμα. Το φαινόμενο θα λάβει χώρα δυτικά, από τις 17:30 ώρα Ελλάδος μέχρι τις 19:30 περίπου που θα δύσουν και θα χαθούν κάτω από το στερέωμα.

Για όσους βρίσκονται Βόρειο-Δυτικότερα από Λονδίνο μέχρι Τίρανα, το φεγγάρι θα καλύψει την Αφροδίτη, θα παρατηρήσουν μία έκλειψη της Αφροδίτης.

Η καιρική πρόγνωση αύριο για τα Ιωάννινα είναι ασθενής βροχή.
Στην απίθανη περίπτωση που έχει ξαστεριά, θα βρίσκομαι με το τηλεσκόπιό μου στην πλατεία Μαβίλη στο Μόλο από τις 17:45 μέχρι τις 19:00.

Δυστυχώς και οι προηγούμενες προγραμματισμένες βραδιές εδώ στα Ιωάννινα ματαιώθηκαν λόγω συννεφιάς.

Συνειρμικά ήρθε στο μυαλό μου η ιστορία του τηλεσκοπίου Newall:

“Κατασκευάσθηκε χάρη στον υπέρμετρο ζήλο ενός ερασιτέχνη αστρονόμου, του Robert Stirling Newall (1812-1889). (…)

Το τηλεσκόπιο ήταν πραγματικά εντυπωσιακό και κολοσσιαίο. Ο φακός του έχει διάμετρο 62,5 cm. Ο σωλήνας του έχει σχήμα πούρου μήκους 9 περίπου μέτρων. Η όλη κατασκευή ζυγίζει 9 τόνους. (…)

Το 1871 ο Newall εγκατέστησε το τηλεσκόπιό του στο κτήμα του στο Ferdence, στο Gateshead. Η τοποθεσία όμως ήταν από τις χειρότερες που θα μπορούσε να βρεθεί. Σε συνδυασμό με τις συχνές απουσίες του Newall στο εξωτερικό το τηλεσκόπιο σε δεκαπέντε χρόνια χρησιμοποιήθηκε μόνο μία φορά !! Χαρακτηριστικά το 1885 ο Newall γράφει στον Denning: “Είχα μόνο μία καλή νύχτα από το 1871. Τότε όμως είδα αυτά που δεν είχα ποτέ ξαναδεί”. (…)

Ήταν λοιπόν φυσικό ο Newall να προσπαθήσει να δώσει κάπου το τηλεσκόπιο με σκοπό την καλύτερη αξιοποίησή του.”

Το 1891 το τηλεσκόπιο μεταφέρθηκε στο Πανεπιστήμιο του Cambridge και το 1958 στο Αστεροσκοπείο Πεντέλης.

Από το βιβλίο “Η Αστρονομία στην Σύγχρονη Ελλάδα” του Νίκου Ματσόπουλου, εκδόσεις Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.

Περισσότερα για το τηλεσκόπιο Newall από την ιστοσελίδα του Ελληνικού Αρχείου Επιστημονικών Οργάνων εδώ

Ο Νίκος Ματσόπουλος με το τηλεσκόπιο Newall σε βραδιά κοινού στο Αστεροσκοπείο Πεντέλης.

Το Πρόγραμμα επισκέψεων για το κοινό στο Ατεροσκοπείου Πεντέλης εδώ

Και δύο σύνδεσμοι με όμορφες φωτογραφίες εκλείψεων πλανητών από το φεγγάρι

Moon slowly moved past Saturn

Lunar Occultation

Update 01.12.08

Ζητώ συγγνώμη από όσους βρέθηκαν στην Πλατεία Μαβίλη, έπρεπε να βρίσκομαι εκεί με το τηλεσκόπιο.

Ο καιρός ήταν συννεφιασμένος επιδεινούμενος συνεχώς από 17:30 μέχρι 18:00 όταν και έκλεισε τελείως, οπότε και εγκατέλειψα την ιδέα να κινητοποιήσω το τηλεσκόπιο.

Στις 18:22 με ειδοποίησε ο Θωμάς ότι ο καιρός άνοιξε, μα βρισκόμουν στο γραφείο και το μποτιλιάρισμα που συνάντησα έκανε πλέον αδύνατη την έγκαιρη ανάπτυξη του τηλεσκοπίου.

Κατευθύνθηκα με την γυναίκα μου στον κοντινό λόφο της Περιβλέπτου. Κατά διαστήματα ανάμεσα από τα σύννεφα παρατηρήσαμε με κιάλια το θέαμα. Με απλή ψηφιακή μηχανή με μεγέθυνση 10x έβγαλα την πιο κάτω φωτογραφία.

Αφροδίτη – Σελήνη – Δίας

Ο φίλος Αποστόλης με παρηγορεί “Να είσαι καλά Κωστή που γίνεσαι αφορμή να σηκώνουμε
το βλέμμα μας στον ουρανό!!” στέλνοντάς μου με email την παρακάτω φωτογραφία. Τον ευχαριστώ πολύ !!

Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Ιωαννίνων

2008-11-21T13:27:00.005+02:00

Το 2007 γράφτηκα μέλος στον Σύλλογο Προστασίας Περιβάλλοντος Ιωαννίνων.

Αφορμή στάθηκε η αποκάλυψη του Συλλόγου ότι η λιμναία περιοχή (υδροβιότοπος) μεταξύ του αναχώματος και της τέως κοινότητας Αμφιθέας (Στρουνίου) στον κτηματολογικό πίνακα της Νομαρχίας εφέρετο ότι ανήκει στην κοινότητα Αμφιθέας, ενώ κατά κυριότητα ανήκει στο Ελληνικό Δημόσιο. Κατόπιν της αποκαλύψεως αυτής ο Νομάρχης με την 4726 / 24.06.2004 απόφασή του προέβηκε στη διόρθωση του κτηματολογικού πίνακα και διασώθηκε η λιμναία έκταση 1.270 στρεμμάτων, πριν την επικείμενη ανταλλαγή της με δημόσιες εκτάσεις πάνω από την εθνική οδό στην περιοχή της Αμφιθέας.

Η αποκάλυψη αυτή είναι επίκαιρη.
Αντίστοιχη ανταλλαγή πέτυχε η μονή Βατοπεδίου ισχυριζόμενη ότι κατέχει εκτάσεις της λίμνης Βιστωνίδας, εκτάσεις όμως που εξ’ αρχής ήταν στην ιδιοκτησία του δημοσίου !!

Στις φωτογραφίες μπορείτε να δείτε την έκταση που διέσωσε η αποκάλυψη του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Ιωαννίνων.

φωτογραφία 3915486

από τον vakaimak

φωτογραφία Ιωάννινα (12/2007)

από τον Ρωσσίδη Κώστα

(τα κόκκινα βέλη δικά μου)

Φωτογραφία από κοντά, αριστερά το ανάχωμα που πρέπει να καταργηθεί ή να δημιουργηθούν σε αυτό ανοίγματα ώστε η λίμνη να επικοινωνήσει και πάλι με τον υδροβιότοπο δεξιά.

Ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Ιωαννίνων καλεί μέλη και φίλους σε μια φιλική συνάντηση, για ανταλλαγή απόψεων στα περιβαλλοντικά προβλήματα του τόπου μας πίνοντας ένα ποτό,

τη Δευτέρα 24 Νοεμβρίου 2008 και ώρα 19:30, στο κέντρο Λιθαρίτσια.

Πρόσκληση εδώ

Δραστηριότητες του Συλλόγου μέχρι σήμερα εδώ

Το blog του Συλλόγου εδώ

Εφόσον ενδιαφέρεστε, η παρουσία, οι παρατηρήσεις και απόψεις σας θα βοηθήσουν πολύ τον Σύλλογο.

Σας περιμένουμε να τα πούμε από κοντά.

ΧΥΤΑ ή χωματερή Δουρούτης;

2008-10-15T19:00:00.002+03:00

Ο/η blogger umbrella δημοσίευσε Κάλεσμα [1] “να πάμε το Σάββατο μια βόλτα ως την χωματερή της Δουρούτης”

αναγνώρισης των αρνητικότατων συνεπειών από τη συνέχιση της χρήσης της,

και έμπρακτης στήριξης της κατασκευής του ΧΥΤΑ

“δεν πρέπει να αφήσουν τα ΜΑΤ να συνοδεύσουν την εγκατάσταση του εργολάβου, θα πρέπει οι ίδιοι κάτοικοι της πόλης να συνοδεύσουν τον εργολάβο και να τον προστατεύσουν να ολοκληρώσει σύντομα το έργο” Εδώ [2]

Ανέκαθεν στήριζα και στηρίζω την κατασκευή του ΧΥΤΑ σε οποιαδήποτε από τις προτεινόμενες θέσεις.

Παραθέτω απόσπασμα κειμένου μου που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Ηπειρωτικός Αγώνας τον Οκτώβριο του 2005 με τίτλο “Περιβαλλοντική Συνείδηση ή Υποκρισία;” [3]

“Η συνεχιζόμενη λειτουργία της χωματερής στη Δουρούτη είναι ντροπή για την πόλη μας. Εφόσον όλοι μας συνειδητοποιούμε ότι ο ΧΥΤΑ αποτελεί προστασία του περιβάλλοντος, είναι παράλογο να αντιτίθεται κάποιος στην κατασκευή του. Αντίδραση για συγκεκριμένη θέση νοείται μόνο εφόσον ο αντιδρών προτείνει εναλλακτική θέση την οποία θεωρεί βέλτιστη. Όμως ο εχθρός του καλού είναι το καλύτερο. Πείτε ότι μετά από αλλαγές επί αλλαγών, δικαστήρια, προσφυγές, περνάνε δέκα χρόνια και καταλήγουμε κάπου. Τι κερδίσαμε; Επί δέκα χρόνια θα συνεχίζουμε να πετάμε ανεξέλεγκτα τα σκουπίδια μας στη χωματερή της Δουρούτης. Δεν είναι αυτό έγκλημα κατά του περιβάλλοντος; Μήπως θα σταματήσουν οι αντιδράσεις; Δε νομίζω, και για το πιο σοφό και λογικό πράγμα πάντα θα βρεθούν κάποιοι να αντιδρούν. Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ευθύνη των εκλεγμένων αντιπροσώπων μας. Άπαξ και ληφθεί μία απόφαση να έχουν το σθένος και την πυγμή να την υλοποιήσουν. Γιατί όμως δε συμβαίνει αυτό; Έλλειψη πολιτικής βούλησης; Μήπως προβληματική νομοθεσία που καθιστά ευάλωτες τις αποφάσεις σε δικαστικές προσφυγές αναστέλλοντας την εκτέλεσή τους; Έχουμε άραγε αναλογισθεί το τεράστιο κόστος της μη λήψης και εφαρμογής αποφάσεων; Αυτό είναι το μείζων πρόβλημα. Σκεφτείτε ακόμη την τεράστια ενέργεια, τις ατελείωτες ανθρωποώρες και πόρους που σπαταλάμε για την επιλογή της θέσης, όταν σήμερα θα έπρεπε να ήταν κατασκευασμένος ο ΧΥΤΑ και να κατευθύνουμε τις δραστηριότητές μας στην εφαρμογή της ανακύκλωσης.”

Από το άρθρο “Δέκα πέντε χρόνια είναι πολλά για τον ΧΥΤΑ” του Χρήστου Καζάκου [4]

“Ή μήπως το πώς τον Αύγουστο του 2003 η «Φτέρη», πήρε τη θέση της Μάζιας εν μια νυκτί και άρχισε ο Χ.Υ.Τ.Α να κινείται με ρόδες κατά το δοκούν και ανάλογα με τις πολιτικές…πλάτες περιοχών και ωμές παρεμβάσεις παραγόντων εντός και εκτός Ηπείρου; Δεν χρειάζεται να μπούμε σε λεπτομέρειες, όλοι γνωρίζουν πως από τη «Φτέρη» και (αφού μεσολάβησε η αναθεώρηση του Διαχειριστικού Σχεδίου) μετά το…περίφημο «Τσιμπούρι», φτάσαμε στο Ελληνικό και τα μετέπειτα γεγονότα. (…)

Κανείς δεν μπορεί να αισθάνεται δικαιωμένος για τη στάση και το ρόλο του σε αυτήν την υπόθεση, όταν η χωματερή της Δουρούτης επικρέμεται ως… δαμόκλειος σπάθη πάνω από τα κεφάλια μας. Μόνο όταν ο δήμος Μπιζανίου την κλείνει θυμούνται όλοι το…αίσχος. (…)

Όλοι ανεξαρτήτως κομματικού χρώματος που κυβέρνησαν ή διαχειρίστηκαν με το θεσμικό τους ρόλο την υπόθεση, έβλαψαν τον τόπο και ας μην χύνουν, ορισμένοι σήμερα, κροκοδείλια δάκρια.”

Αναγνωρίζω όμως και το αίσθημα αδικίας που διακατέχει τους κατοίκους του Δήμου Κατσανοχωρίων, μια και η εκεί κατασκευή του ΧΥΤΑ είναι καθαρά πολιτική απόφαση. [4] [5] [6] [7]

Για αυτό, παράλληλα με την στήριξη της κατασκευής του ΧΥΤΑ, πρέπει να συνδράμουμε όλοι τον Δήμο Κατσανοχωρίων ώστε:

α) να λάβει αξιόλογα αντισταθμιστικά οφέλη,

β) να κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη λειτουργία και διαχείριση του ΧΥΤΑ καθώς είναι ο πλέον αρμόδιος να διαφυλάσσει την σωστή, σύμφωνα με τις προδιαγραφές, λειτουργία του.

Σχετικά:

[1] “Κάλεσμα” από το “πέρα βρε, έχει”

[2] “Ο.Χ.Ι. Σ.Τ.Ο. Χ.Υ.Τ.Α.” (κατ’ ευφημισμόν) από το “πέρα βρε, έχει”

[3] “Περιβαλλοντική Συνείδηση ή Υποκρισία;” του Κώστα Σακκά

[4] “Δέκα πέντε χρόνια είναι πολλά για τον ΧΥΤΑ” του Χρήστου Καζάκου

[5] “Το πρόβλημα της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων δεν λύνεται πλέον με ΧΥΤΑ” του Τριαντάφυλλου Αλμπάνη

[6] “Προς τον Πρόεδρο της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος” επιστολή Β. Αργύρη

[7] “ΧΥΤΑ Ελληνικού - Τσούκας (Μία ακόμη λαθεμένη πολιτική απόφαση)” του Παναγιώτη Γερογιάννη

Περιβαλλοντική Συνείδηση ή Υποκρισία;

2008-10-15T18:46:00.004+03:00

Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Ηπειρωτικός Αγώνας" τον Οκτώβριο του 2005 (περί τις 12.10.2005):

Με λύπη παρακολουθώ άρθρα στην εφημερίδα σας σχετικά με αντιδράσεις τόσο στη δημιουργία ΧΥΤΑ όσο και σε Υδροηλεκτρικό Έργο στον ποταμό Άραχθο. Τα άρθρα αυτά πάντα περιέχουν επιχειρήματα περιβαλλοντικής ευαισθησίας. Όταν όμως αντιτιθέμαστε στην κατασκευή ενός Χώρου Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων ή σε ένα Υδροηλεκτρικό Έργο, αυτό είναι περιβαλλοντική συνείδηση ή υποκρισία;

Η συνεχιζόμενη λειτουργία της χωματερής στη Δουρούτη είναι ντροπή για την πόλη μας. Εφόσον όλοι μας συνειδητοποιούμε ότι ο ΧΥΤΑ αποτελεί προστασία του περιβάλλοντος, είναι παράλογο να αντιτίθεται κάποιος στην κατασκευή του. Αντίδραση για συγκεκριμένη θέση νοείται μόνο εφόσον ο αντιδρών προτείνει εναλλακτική θέση την οποία θεωρεί βέλτιστη. Όμως ο εχθρός του καλού είναι το καλύτερο. Πείτε ότι μετά από αλλαγές επί αλλαγών, δικαστήρια, προσφυγές, περνάνε δέκα χρόνια και καταλήγουμε κάπου. Τι κερδίσαμε; Επί δέκα χρόνια θα συνεχίζουμε να πετάμε ανεξέλεγκτα τα σκουπίδια μας στη χωματερή της Δουρούτης. Δεν είναι αυτό έγκλημα κατά του περιβάλλοντος; Μήπως θα σταματήσουν οι αντιδράσεις; Δε νομίζω, και για το πιο σοφό και λογικό πράγμα πάντα θα βρεθούν κάποιοι να αντιδρούν. Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ευθύνη των εκλεγμένων αντιπροσώπων μας. Άπαξ και ληφθεί μία απόφαση να έχουν το σθένος και την πυγμή να την υλοποιήσουν. Γιατί όμως δε συμβαίνει αυτό; Έλλειψη πολιτικής βούλησης; Μήπως προβληματική νομοθεσία που καθιστά ευάλωτες τις αποφάσεις σε δικαστικές προσφυγές αναστέλλοντας την εκτέλεσή τους; Έχουμε άραγε αναλογισθεί το τεράστιο κόστος της μη λήψης και εφαρμογής αποφάσεων; Αυτό είναι το μείζων πρόβλημα. Σκεφτείτε ακόμη την τεράστια ενέργεια, τις ατελείωτες ανθρωποώρες και πόρους που σπαταλάμε για την επιλογή της θέσης, όταν σήμερα θα έπρεπε να ήταν κατασκευασμένος ο ΧΥΤΑ και να κατευθύνουμε τις δραστηριότητές μας στην εφαρμογή της ανακύκλωσης.

Βιώσιμη ανάπτυξη είναι η ανάπτυξη που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του παρόντος χωρίς να διακυβεύει τη δυνατότητα των ερχόμενων γενεών να ανταποκριθούν στις δικές τους ανάγκες. Με στοιχεία του 2000 το 86% της παγκόσμιας ενέργειας προέρχεται από ορυκτά καύσιμα (39% πετρέλαιο, 24% κάρβουνο, 23% φυσικό αέριο), το 6% από πυρηνική ενέργεια και το 8% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (7% υδροηλεκτρική ενέργεια, 1% αιολική - ηλιακή - γεωθερμία και βιομάζα). Αν αποκλείσουμε σημαντικές ανακαλύψεις νέων κοιτασμάτων, τα αποθέματα ορυκτών καυσίμων επαρκούν μόνο για μερικές δεκαετίες. Σταδιακά θα καθίστανται όλο και δυσκολότερο να εξορυχτούν με όλο και μεγαλύτερο κόστος, ενώ παράγουν αέρια του θερμοκηπίου όταν καίγονται. Επιτακτική είναι τόσο η μείωση του ποσοστού αύξησης της παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης, όσο και η ανάπτυξη των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας. Η υδροηλεκτρική ενέργεια εκμεταλλεύεται το φυσικό κύκλο του νερού δαμάζοντας την ενέργεια που αυτό διαθέτει στην πορεία του προς τη θάλασσα. Αποδίδει ενέργεια χωρίς ρύπους, ανανεώσιμη, χωρίς να εξαντλεί τα ενεργειακά αποθέματα του πλανήτη. Η ηλεκτρική ενέργεια δεν μπορεί να αποθηκευθεί, πρέπει να χρησιμοποιηθεί μόλις παραχθεί. Η δημιουργία ταμιευτηρίων έχει το μοναδικό πλεονέκτημα της αποθήκευσης της ενέργειας με τη μορφή νερού και της άμεσης χρησιμοποίησής της όταν ζητηθεί στις ώρες αιχμής της ζήτησης. Τα φράγματα επίσης συμβάλουν στην ανάσχεση των πλημμυρών αποτρέποντας καταστροφές και συγκεντρώνουν νερό τους χειμερινούς μήνες το οποίο διαθέτουν όλο το χρόνο και ιδιαίτερα τους ξηρούς καλοκαιρινούς μήνες για ύδρευση και άρδευση. Εάν θεωρούμε φυσικό να ανάβουμε το διακόπτη και να έχουμε φως, να ανοίγουμε τη βρύση και να έχουμε νερό, δεν μπορούμε να είμαστε αρνητικοί στην κατασκευή φραγμάτων και ταμιευτηρίων.

Φιλικά,

Κώστας Σακκάς
Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ

Πιστεύουν οι επιστήμονες στο Θεό;

2008-08-23T14:01:00.009+03:00

Σε συζήτηση ισχυρίστηκα ότι στην πλειοψηφία τους οι επιστήμονες ερευνητές δεν πιστεύουν στο Θεό. Ξεσήκωσα αντιδράσεις από τους παρευρισκόμενους οι οποίοι με ανεκδοτολογικά παραδείγματα, ο τάδε γιατρός είπε τούτο, ο τάδε επιστήμονας εκείνο κλπ, προσπαθούσαν να παρουσιάσουν το αντίθετο.

Τι λένε όμως τα στατιστικά στοιχεία;

Σε τυχαίο δείγμα 1.000 επιστημόνων από τις ΗΠΑ σε έρευνα του 1996 το ποσοστό όσων πιστεύει στο Θεό ανέρχεται σε 39,3%.

Όταν η έρευνα εστιάζεται το 1998 μεταξύ των “σημαντικότερων” επιστημόνων μελών της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (National Academy of Sciences (NAS)) τα στοιχεία είναι συντριπτικά. Η δυσπιστία προς τον Θεό είναι μεγαλύτερη από ποτέ, σχεδόν καθολική, με μόλις το 7,0 % να πιστεύει στο Θεό.

Οι ανωτέρω έρευνες αναφέρονται στο έγκριτο περιοδικό Nature, Vol. 394, No. 6691, p. 313 (1998) © Macmillan Publishers Ltd (Leading scientists still reject God), από όπου παρατίθεται ο παρακάτω πίνακας.

Σύγκριση απαντήσεων έρευνας μεταξύ “σημαντικότερων” επιστημόνων μεταξύ των ετών 1914 και 1998.

Πίστη σε προσωπικό Θεό	1914	1933	1998
Προσωπική πίστη	27.7 %	15 %	7.0 %
Προσωπική δυσπιστία	52.7 %	68 %	72.2 %
Αμφιβολία ή αγνωστικισμός	20.9 %	17 %	20.8 %

Πίστη στην αθανασία του ανθρώπου	1914	1933	1998
Προσωπική πίστη	35.2 %	18 %	7.9 %
Προσωπική δυσπιστία	25.4 %	53 %	76.7 %
Αμφιβολία ή αγνωστικισμός	43.7 %	29 %	23.3 %

Η αμφισβήτηση, ο ορθολογισμός, η κριτική σκέψη είναι το κύριο γνώρισμα του επιστήμονα ερευνητή. Δεν αποδέχεται κάτι αν δεν το εξετάσει πρώτα, αν δεν το αναλύσει λογικά, αν δεν το συγκρίνει με τα δεδομένα, έτοιμος πάντα να αναθεωρήσει τις απόψεις του με την εμφάνιση νέων δεδομένων. Εξ΄ ορισμού λοιπόν ο επιστήμονας δεν μπορεί να πιστεύει σε απόλυτες αλήθειες, δόγματα (εκκλ. αυθεντική κρίση σε θέμα θρησκευτικής πίστης, που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση), δεισιδαιμονίες (παράλογος φόβος για μυστηριώδεις, υπερφυσικές δυνάμεις).

Διαχρονικά οι θρησκείες αποδεικνύονται μύθοι. Για παράδειγμα, η θρησκεία των αρχαίων ελλήνων, σήμερα αποτελεί την αρχαία ελληνική μυθολογία. Η θρησκεία του σήμερα η μυθολογία του αύριο…

Πιστεύω (πολλά διαφορετικά θρησκευτικά πιστεύω) που κρατούνται ως αποτέλεσμα
της σύμπτωσης του που έχει γεννηθεί ένας άνθρωπος.

Πιστεύω (ενιαία, παγκόσμια επιστημονική γνώση) βασισμένα στη λογική, το αίτιο και την κριτική σκέψη.

Αστεροσκοπείο Ζαγορίου – Εκδήλωση στηv Λάιστα

2008-08-07T10:43:00.009+03:00

Διάβαση Ευρώπης μπροστά από τον Δία

Τη Δευτέρα 11 Αυγούστου 2008 θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση του Αστεροσκοπείου Ζαγορίου στο χωριό Λάιστα, μετά από πρόσκληση του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου.

Στις 20:00 ο αστρονόμος του Αστεροσκοπείου Αθηνών και πρόεδρος του Αστεροσκοπείου Ζαγορίου Νίκος Ματσόπουλος θα δώσει ομιλία με θέμα "Το Άγνωστο Σύμπαν"

Μόλις νυχτώσει θα γίνει παρατήρηση Δία, Σελήνης και άλλων ουράνιων αντικειμένων με τηλεσκοπία.

Εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες παρατήρησης και είναι εφικτή μεγάλη μεγέθυνση θα γίνει ορατή η διάβαση του φεγγαριού του Δία, της Ευρώπης (είσοδος 20:30 - έξοδος 23:14) καθώς και της σκιάς της (είσοδος 22:02 - έξοδος 00:47) στην επιφάνεια του πλανήτη.

Επίσης η κόκκινη κηλίδα θα βρίσκεται στην πλευρά του πλανήτη που θα παρατηρούμε από τις 22:12 έως τις 23:52.
Transit Times of Jupiter's Great Red Spot

UPDATE 23 Αυγούστου 2008
Η βραδιά πραγματοποιήθηκε με επιτυχία και καθαρό ουρανό.
Μετά την ομιλία του κ. Ματσόπουλου στην πλατεία του χωριού, προβλήθηκε σύντομο ενημερωτικό βίντεο. Ακολούθησε παρατήρηση με ένα τηλεσκόπιο Meade LX200 10 ιντσών και ένα dobsonian 8 ιντσών.

Την εκδήλωση παρακολούθησαν περί τα εξήντα άτομα με ζωηρό ενδιαφέρον και αρκετά κατατοπισμένα όπως φάνηκε από τις ερωτήσεις τους και τη συζήτηση κατά την παρατήρηση. Η βραδιά ολοκληρώθηκε με δείπνο που μας προσέφεραν στην πλατεία του χωριού.

Οι ζώνες του πλανήτη Δία φαίνονταν καθαρά. Η σκιά της Ευρώπης διακρίνονταν αμυδρά, ο ίδιος ο δορυφόρος είχε ολοκληρώσει την διάβασή του όταν κοίταξα προσωπικά με το μεγάλο τηλεσκόπιο.

UPDATE 10 Νοεμβρίου 2008
Από το περιοδικό "Λαϊστινά Νέα", Αρ. Φύλλου 47, Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2008, σελ 16:

Ολική Έκλειψη Ηλίου

2008-08-01T11:28:00.017+03:00

Ολική Έκλειψη Ηλίου 1 Αυγούστου 2008- Διαδρομή της σκιάς του φεγγαριού

To 2006 είχα την τύχη να παρατηρήσω μία ολική έκλειψη ηλίου.
Ολική Έκλειψη Ηλίου – Λιβύη

Ο ήλιος, το φεγγάρι και η Γη ευθυγραμμίζονται και η σκιά του φεγγαριού αγγίζει την επιφάνεια της Γης.

Κάθε ολική έκλειψη ηλίου ξεκινάει στην ανατολή του ηλίου σε κάποιο σημείο του πλανήτη και τελειώνει στο ηλιοβασίλεμα περίπου στην άλλη άκρη της υφηλίου από το μέρος που ξεκίνησε.

Το φεγγάρι κινείται ανατολικά στην τροχιά του με 3.400 km/h, η σκιά του ταξιδεύει μαζί του με την ίδια ταχύτητα. Η σκιά όμως πέφτει πάνω στην επιφάνεια της Γης η οποία επίσης κινείται. Στον ισημερινό περιστρέφεται προς τα ανατολικά με 1.670 km/h. Η επιφάνεια της Γης και η σκιά του φεγγαριού ταξιδεύουν προς την ίδια κατεύθυνση έτσι η σκιά του φεγγαριού κινείται με μία σχετική ταχύτητα 1.730 km/h κοντά στον ισημερινό και μέχρι 8.000 km/hr κοντά στους πόλους.

Δηλαδή όταν βρίσκεσαι στη διαδρομή της ολικότητας η σκιά ταξιδεύει προς το μέρος σου με ταχύτητα χιλιάδων χιλιομέτρων την ώρα, πολύ γρηγορότερα από ένα εμπορικό αεροπλάνο. Ακόμη και αν βρίσκεσαι σε αεροπλάνο δεν μπορείς να παραμείνεις μέσα στη σκιά του φεγγαριού εκτός και αν ταξιδεύεις με ενάμισι φορά την ταχύτητα του ήχου (Mach 1,5).

Η κίνηση του φεγγαριού ανατολικά εξηγεί γιατί το πρώτο "δάγκωμα" του φεγγαριού είναι στη δυτική άκρη του ήλιου. Το φεγγάρι κινείται προς τα ανατολικά ταχύτερα και προσπερνά τον ήλιο στον ουρανό.

Ακόμη και με χιλιάδες χιλιόμετρα την ώρα η σκιά χρειάζεται μερικά λεπτά για να περάσει από πάνω σου. Αυτά τα λεπτά είναι που διαρκεί μία ολική έκλειψη ηλίου. Η διάρκειά της δεν μπορεί ποτέ να ξεπεράσει τα 7,5 λεπτά. Στη Λιβύη το 2006 ήταν περί τα 4 λεπτά, σήμερα στη Σιβηρία περί τα 2 λεπτά.

Μια ολική έκλειψη ηλίου αρχίζει να γίνεται αντιληπτή όταν ο δίσκος του ηλίου καλυφθεί κατά 90% από το φεγγάρι. Με 99% κάλυψη το φως της ημέρας μοιάζει με σούρουπο.

Ολική Έκλειψη Ηλίου 29 Μαρτίου 2006 - Διαδρομή σκιάς φεγγαριού

Εφόσον και το παραμικρό μέρος του ήλιου είναι ορατό όλος ο τόπος είναι φωτεινός, μα μόλις και το τελευταίο κομμάτι καλυφθεί το φως χάνεται μέσα σε δευτερόλεπτα. Το φαινόμενο είναι απόκοσμο, από τις εντυπωσιακότερες εμπειρίες που μπορείς να βιώσεις. Κατά τη διάρκεια της ολικής έκλειψης στη Λιβύη τράβηξα μόνο λίγες φωτογραφίες γρήγορα στην αρχή και μετά αφοσιώθηκα στο να κοιτώ το εκπληκτικό φαινόμενο. Και πολύ καλά έκανα που δεν έχασα χρόνο με φωτογραφίες. Τα τέσσερα λεπτά που είχα στη διάθεσή μου, με την αδρεναλίνη στα ύψη και τις αισθήσεις σε συναγερμό προσπαθώντας να απορροφήσουν το παράδοξο, μαγικό θέαμα, πέρασαν αστραπιαία. Σκέφτηκα ότι φωτογραφίες θα βρω στη συνέχεια από επαγγελματίες σε βιβλία, ντοκιμαντέρ, internet. Μα όσα ντοκιμαντέρ και αν είδα, όσο καλές μπορεί να είναι οι ληφθείσες φωτογραφίες και η επικόλληση φωτογραφιών που προσπαθεί να αναπαραστήσει την εικόνα σε όλες τις αποχρώσεις και φωτεινότητες, τίποτα δεν μπορεί να αναπαραστήσει την συνολική εικόνα που συλλαμβάνει το ανθρώπινο μάτι βλέποντας ταυτόχρονα και το ασημένιο ηλιακό στέμμα να ακολουθεί το μαγνητικό πεδίο του ήλιου, και την κατακόκκινη χρωμόσφαιρα με τις προεξοχές, και το κόκκινο ηλιοβασίλεμα παντού περιμετρικά στον ορίζοντα.

Αν είστε τυχεροί και βρεθείτε ποτέ σε ολική έκλειψη ηλίου μην αφιερώσετε πολύ χρόνο στις φωτογραφίες, ζήστε το μοναδικό θέαμα !!

Πηγές:
Questions Frequently Asked by the Public About Eclipses, NASA
Passing the Bus - Total Solar Eclipse: Live from China

Ορνιθολογικό - Περιβαλλοντικό Πάρκο Παμβώτιδας

2008-06-08T19:19:00.010+03:00

Για να ξαναφέρουμε τους Πελαργούς στα Γιάννενα !!

Έτσι τελείωσε την παρουσίαση της πρότασης δημιουργίας Ορνιθολογικού - Περιβαλλοντικού Πάρκου Παμβώτιδας, ο κ. Τάσος Δημαλέξης Επιστημονικός Δ/ντής της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρίας στην εκδήλωση Περιβαλλοντικών Οργανώσεων στις 4 Ιουνίου στα Ιωάννινα.

Μόλις δύο-τρεις δεκαετίες πριν το βλέμμα σου ξεκουράζονταν παρατηρώντας το όμορφο πέταγμα των πελαργών. Στο κέντρο της πόλης χάζευες τις φωλιές με τα μικρά τους, κοιτούσες περίεργα τους τελετουργικούς χορούς των ζευγαριών, άκουγες τον χαρακτηριστικό ήχο από το χτύπημα του ράμφους τους.

Σήμερα έχουν εξαφανισθεί από την πόλη μας. Χώροι υπάρχουν άφθονοι για να χτίσουν τις φωλιές τους, αυτό που δεν υπάρχει είναι μέρος για να τραφούν. Η κατασκευή αναχωμάτων περιμετρικά της λίμνης, τα παράνομα μπαζώματα, η αποξήρανση του συνόλου των υγρολίβαδων, στέρησε αυτούς τους ζωτικής σημασίας χώρους από το οικοσύστημα της Παμβώτιδας. Μαζί τους εξαφανίσθηκαν πελαργοί, ερωδιοί, αγριόχηνες και πλήθος άλλα είδη που παλιότερα εύρισκαν προστασία στη λίμνη.
Με δεδομένη την οικιστική ανάπτυξη της πόλης σε όλη την έκταση του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων, τέτοιοι χώροι δεν μπορούν πλέον να ανακάμψουν και να δημιουργηθούν φυσικά. Ότι οι ίδιοι καταστρέψαμε χρειάζεται οργανωμένα και ελεγχόμενα να ξαναδημιουργήσουμε. Σε αυτό στοχεύει η πρόταση δημιουργίας Ορνιθολογικού - Περιβαλλοντικού Πάρκου Παμβώτιδας με πολλαπλά οφέλη για τη λίμνη και τους κατοίκους.

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος κ. Αριστείδης Σωτηριάδης τόνισε ότι ο ποδηλατοδρόμος που πρόσφατα κατασκευάστηκε πάνω στο ανάχωμα έχει καταστροφικές συνέπειες για τη λίμνη, «νομιμοποιώντας» το παράνομο ανάχωμα και ανοίγοντας το δρόμο για την καταπάτηση και το μπάζωμα των παραλίμνιων εκτάσεων πίσω από αυτό.

Ρεπορτάζ για τη λίμνη από Καθημερινή 20.10.2006 “Παμβώτιδα, η λίμνη των παρανομιών”.

Κλείνοντας την εκδήλωση ο κ. Βλάχος μίλησε κατευθείαν στο συναίσθημα των ακροατών. Η λίμνη, πηγή πνευματικής ανάτασης, πηγή έμπνευσης για ποιητές και συγγραφείς, πηγή γαλήνης, αρμονίας και αναζωογόνησης για τον άνθρωπο, καταστρέφεται.

Οι δράσεις μας έχουν καταδικάσει τη λίμνη σε κλειστή δεξαμενή, νεκρή και στείρα από ζωή.

Η δημιουργία του Ορνιθολογικού-Περιβαλλοντικού Πάρκου Παμβώτιδας, το οποίο ενσωματώνει και τον πεζόδρομο-ποδηλατόδρομο, είναι η τελευταία μας ευκαιρία να ξαναδώσουμε ζωή στη λίμνη.

Στα ακόλουθα link μπορείτε να δείτε:
Παρουσίαση Ορνιθολογικού - Περιβαλλοντικού Πάρκου Παμβώτιδας
Ορνιθολογικό-Περιβαλλοντικό Πάρκο Παμβώτιδας Αναλυτικά

Η σημερινή εικόνα του χώρου

Το προτεινόμενο σχέδιο

Διαστημικό Λεωφορείο

2008-04-13T11:27:00.004+03:00

Απίθανες φωτογραφίες από την προετοιμασία εκτόξευσης του Διαστημικού Λεωφορείου

Space Shuttle Processing: Rarely Seen By The General Public

Και μερικά video

Εκτόξευση

Fly around after undocked

Προσγείωση

Από Βικιπαίδεια - Διαστημικό Λεωφορείο:

Το διαστημικό λεωφορείο είναι ένα μερικώς επαναχρησιμοποιούμενο σύστημα εκτόξευσης που αποτελείται από τρία κύρια συγκροτήματα: το επαναχρησιμοποιήσιμο τροχιακό όχημα (Orbiter Vehicle-OV), την εξωτερική δεξαμενή καυσίμων(External Tank-ET) και δύο επαναχρησιμοποιήσιμους πυραύλους στερεών καυσίμων (Solid Rocket Boosters-SRBs.

Το τροχιακό όχημα μοιάζει με ένα αεροπλάνο με διπλή πτέρυγα δέλτα.

Η εξωτερική δεξαμενή (External Tank-ET) περιέχει 2.025 εκατομμύρια λίτρα υγρού υδρογόνου και υγρού οξυγόνου, τα οποία προωθούνται προς καύση στις κύριες μηχανές και αποτελούν τα καύσιμα του διαστημικού λεωφορείου. Απορρίπτεται 8,5 λεπτά μετά την εκτόξευση, σε ύψος 111 χλμ και έπειτα καίγεται κατά την επανείσοδό της στην ατμόσφαιρα.

Οι πύραυλοι στερεών καυσίμων (Solid Rocket Boosters-SRBs) παρέχουν περίπου το 83% της ώθησης του οχήματος στην εκτόξευση και κατά τη διάρκεια των πρώτων σταδίων της ανόδου. Απορρίπτονται δύο λεπτά μετά την εκτόξευση σε ένα ύψος περίπου 45,7 χλμ, κατόπιν ανοίγουν τα αλεξίπτωτά τους και προσθαλασώνονται στον ωκεανό. Καθώς έχουν την ικανότητα να επιπλέουν, ανακτώνται και ετοιμάζονται για την επόμενη χρήση τους.

Η προσγείωση του διαστημικού λεωφορείου είναι αρκετά ευαίσθητη διαδικασία, καθώς το σκάφος δεν χρησιμοποιεί κινητήρες κι έτσι έχει μόνο μια ευκαιρία για προσέγγιση/προσγείωση.
Το σκάφος ξεκινά την επανείσοδό του στην ατμόσφαιρα πυροδοτώντας τους κινητήρες OMS σε διεύθυνση αντίθετη με την τροχιακή του κίνηση για περίπου τρία λεπτά. Η επιβράδυνση από την πυροδότηση μεταφέρει το περίγειο της τροχιάς μέσα στην ατμόσφαιρα. Η πυροδότηση των κινητήρων γίνεται περίπου στην αντίθετη πλευρά του πλανήτη από την τοποθεσία προσγείωσης.
Το όχημα αρχίζει ουσιαστικά να μπαίνει στην ατμόσφαιρα σε ύψος περίπου 120 χιλιομέτρων, με ταχύτητα 25 Mach (8,2 km/s). Το σκάφος πετά με το ρύγχος υψωμένο σε κλίση 40 μοιρών με την οριζόντιο, κάτι που εξασφαλίζει τη μέγιστη επιβράδυνση σε συνδυασμό με την ελάχιστη θέρμανση από την τριβή με την ατμόσφαιρα.
Μετά από αυτή τη φάση, το σκάφος μειώνει κι άλλο την ταχύτητά του εκτελώντας ελιγμούς σχήματος S πριν την τελική προσέγγιση.
Στην κατώτερη ατμόσφαιρα το σκάφος πετά ουσιαστικά σαν ανεμόπτερο, εκτός του πολύ μεγαλύτερου ρυθμού καθόδου (3 χιλιόμετρα το λεπτό). Το όχημα ξεκινά τη φάση προσέγγισης και προσγείωσης σε ύψος τριών χιλιομέτρων, σε απόσταση δώδεκα χιλιομέτρων από το διάδρομο προσγείωσης.

2nd International Sidewalk Astronomy Night

2008-04-10T19:04:00.003+03:00

Νέες διαστάσεις για τη βραδιά παρατήρησης στο Ιτς Καλέ (βλέπε Εδώ) καθώς το Σαββάτο 12 Απριλίου 2008 είναι η 2η Διεθνής Νύχτα Ανοικτής Αστρονομικής Παρατήρησης (2nd International Sidewalk Astronomy Night)

http://www.sidewalkastronomynight.com/

Πρόκειται για ένα παγκόσμιο γεγονός που διοργανώνεται από απλούς ερασιτέχνες αστρονόμους όλου του κόσμου για δεύτερη φορά. Η πρώτη ήταν τον Απρίλιο του 2007.
Αστρονομικός εξοπλισμός μεταφέρεται στο πεζοδρόμιο σε πολυσύχναστα σημεία των πόλεων, ώστε άνθρωποι από όλο τον κόσμο να στρέψουν τα μάτια τους, τα κιάλια τους και τα τηλεσκόπιά τους στον ουρανό.

Κάθε ένας που κοιτάζει μπορεί να αναγνωρίσει και να επανεδραιώσει τις γνώσεις του, σε θέματα που βρίσκονται πέρα από τα όρια της καθημερινής αντίληψης. Η πραγματική εμπειρία της αστρονομίας αρχίζει όταν ανοίγουμε το μυαλό μας στην πραγματικότητα του σύμπαντος. Βλέποντας ένα μικρό πλήθος να στέκεται γύρω από ένα τηλεσκόπιο, είναι συνήθως αρκετό ώστε να ξεκινήσει αυτό το ξύπνημα. Οι άνθρωποι που στέκονται στη γραμμή μπροστά στο προσοφθάλμιο, εντελώς φυσικά θα κοιτάξουν επάνω και θα διακρίνουν ένα αστέρι ή ένα πλανήτη ο οποίος ήταν πάντα εκεί, αρκεί απλώς να είχαν σκεφτεί να κοιτάξουν.

Οι ερασιτέχνες αστρονόμοι προσφέρουμε μία φευγαλέα ματιά, μοιραζόμενοι την λεπτή ομορφιά του Σύμπαντος, ανεπεξέργαστη, μη εμπλουτισμένη με προγράμματα υπολογιστών, μα άμεση και προσωπική. Η ανταμοιβή μας στο να βλέπουμε τη χαρά και τον θαυμασμό στα πρόσωπα των ανθρώπων όταν ανακαλύπτουν οι ίδιοι τον κόσμο για τους εαυτούς τους.

Πατήστε το παρακάτω link και στη συνέχεια Join ISAN για να δείτε αν θα υπάρχει κάποιο τηλεσκόπιο στη γειτονιά σας !!
http://www.sidewalkastronomynight.com/id20.html

Παρατήρηση Κρόνου και Σελήνης

2008-03-28T21:24:00.010+02:00

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΚΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΣΕΛΗΝΗΣ

Συνδιοργάνωση: 8^η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και Αστεροσκοπείου Ζαγορίου

Τόπος: Εσωτερική Ακρόπολη Ιτς Καλέ

Χρόνος: Σάββατο 12 Απριλίου 2008, ώρα: 21:30 - 23:30

Ο Κρόνος το 1997 (περίπου έτσι φαίνεται και σήμερα)

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Αστεροσκοπείου Ζαγορίου, σε συνεργασία με την 8η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, συνδιοργανώνουμε μια βραδιά κοινού στα Ιωάννινα στο Ιτς Καλέ, παρατήρησης του Κρόνου και Σελήνης. Ερασιτέχνες αστρονόμοι θα στήσουμε τα τηλεσκόπιά μας για το σκοπό αυτό το Σάββατο 12 Απριλίου. Η εκδήλωση θα ξεκινήσει μόλις νυχτώσει περί τις 21:30 και θα ολοκληρωθεί στις 23:30. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Για το ενθουσιώδες κοινό που θέλει να κοιτάξει με το τηλεσκόπιό σου, η εμπειρία της άμεσης σε πραγματικό χρόνο παρατήρησης του πλανήτη Κρόνου είναι ανεπανάληπτη.

Η πρώτη ματιά είναι μία συγκλονιστική εμπειρία. Χρειάζεσαι λίγο χρόνο να χωνέψεις ότι αυτό που βλέπεις υπάρχει πραγματικά εκεί έξω, ότι δεν είναι μία ζωγραφιά. Το φωτεινό σημάδι στον ουρανό, μέσω του τηλεσκοπίου αποκάλυψε ένα ξεχωριστό κόσμο. Πράγματι έχει δαχτυλίδια! Περιβάλουν τη σφαίρα του πλανήτη κάνοντας εύκολα αντιληπτό το τρισδιάστατο της εικόνας. Τη στιγμή που παρατηρείς τον Κρόνο συνειδητοποιείς ότι και εσύ απλά στέκεσαι σε μία παρόμοια σφαίρα στην απεραντοσύνη του διαστήματος.

Ο Κρόνος από το 1996 μέχρι το 2000

Τώρα είναι μία εξαιρετική χρονική στιγμή να παρατηρήσουμε τον Κρόνο. Ήταν σε αντίθεση, δηλαδή κοντύτερα στη Γη στο τέλος Φεβρουαρίου, μα και όλο τον Απρίλιο το φαινόμενο μέγεθός του παραμένει αρκετά μεγάλο. Αν έχετε παρατηρήσει τον Κρόνο τα τελευταία χρόνια η πιο εμφανής διαφορά το 2008 είναι ότι τα δαχτυλίδια φαίνονται πολύ στενότερα. Η κλίση τους σε σχέση με την οπτική μας γωνία ήταν η μέγιστη (27°) κατά το 2003. Τώρα είναι περί τις 9° και όλο και συγκλίνει για να φθάσει την 1° στο τέλος του έτους. Όταν τελικά διασχίσουμε το επίπεδο των δαχτυλιδιών τον Σεπτέμβριο του 2009 θα τα βλέπουμε από το πλάι και θα εξαφανισθούν εντελώς. Θα χρειαστεί να περιμένουμε μέχρι τον Δεκέμβριο του 2010 για να τα ξαναδούμε όπως σήμερα.

Τα δαχτυλίδια του Κρόνου αποτελούν έναν από τους πλέον λεπτούς σχηματισμούς γνωστούς στην επιστήμη. Από άκρη σε άκρη θα έφθαναν από τη Γη στη Σελήνη και όμως το πάχος τους μετά βίας ξεπερνά τους ακροβάτες ενός θιάσου να στέκονται ο ένας στους ώμους του άλλου. Τα περισσότερα από τα σωματίδια πάγου που συνιστούν τα δαχτυλίδια κυμαίνονται από το μέγεθος μιας πέτρας μέχρι το μέγεθος ενός σπιτιού.

Ευχαριστούμε τη συνδιοργανώτρια 8^η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, η οποία συμβάλει ώστε η εκδήλωση να λάβει χώρα σε έναν από τους ομορφότερους χώρους της πόλης μας, την εσωτερική ακρόπολη του Ιτς Καλέ.

Πληροφορίες μπορείτε να βρείτε και στο http://astrocom.wordpress.com του φίλου Ηλία Καρακίτσου, ο οποίος και θα συμμετέχει στην εκδήλωση, ένα ιστοχώρο που προσπαθεί να φέρει σε επαφή τους ερασιτέχνες αστρονόμους στα Ιωάννινα

Για το

Αστεροσκοπείου Ζαγορίου

Ο Γραμματέας

Κων/νος Σακκάς

Φωτογραφίες: curtesy NASA and The Hubble Heritage Team (STScI/AURA) Εδώ

Βιβλιογραφία: Περιοδικό Sky & Telescope, τεύχη Απριλίου 2008 και Φεβρουαρίου 2007.

UPDATE, 23 Αυγούστου 2008
Η βραδιά δεν διεξήχθη λόγω συννεφιάς

Physics4u - Γη

2008-01-07T13:12:00.003+02:00

Από το site http://www.physics4u.gr μερικά άρθρα όσον αφορά τον πλανήτη μας:

Η πρώιμη Γη
http://www.physics4u.gr/articles/2006/early_earth.html

Πώς σχηματίστηκε η ατμόσφαιρα της Γης
http://www.physics4u.gr/faq/atmosphera.html

Η Γεωλογική χρονική κλίμακα, Μέρος 1ο
http://www.physics4u.gr/articles/2004/geologicaltimescale1.html

Η προέλευση της ζωής και οι μεγάλες συγκρούσεις
http://www.physics4u.gr/articles/2003/originoflife.html

Οι μαζικές εξαφανίσεις των ειδών πάνω στη Γη κατά τον Παλαιοζωϊκό - Μεσοζωϊκό αιώνα
http://www.physics4u.gr/articles/2004/massextinction.html

Προσβολή από τα βάθη της Γης στη ζωή
http://www.physics4u.gr/articles/2006/impact_from_deep.html

Οι κύκλοι του Milankovitch - Οι τέσσερις εποχές και η τροχιά της Γης
http://www.physics4u.gr/articles/2004/milankovitch.html

Ο ρόλος του ήλιου στις κλιματικές αλλαγές
http://www.physics4u.gr/articles/2003/sunandclimatechange.html

Όταν η Γη κτυπά
http://www.physics4u.gr/articles/2005/disasters.html

Πόσο βαθιά έχουμε φτάσει στο εσωτερικό της Γης;
http://www.physics4u.gr/faq/deepestholeonearth.html

Το φαινόμενο El Nino
http://www.physics4u.gr/faq/elnino.html

Το μεγαλύτερο πρόβλημα του 21ου αιώνα
Οι ανθρώπινες επιδράσεις στο κλίμα της Γης
http://www.physics4u.gr/articles/2002/globalwarm.html

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
http://www.physics4u.gr/energy/ape.html

Η πυρηνική ενέργεια στο κέντρο της διαμάχης για το περιβάλλον.
Τα υπέρ της χρήσης της
http://www.physics4u.gr/energy/nuclearyes.html

Σημείωση: Παρατηρήθηκαν μηνύματα λάθους στους συνδέσμους αυτού του post.
Στο μήνυμα λάθους, κάντε κλικ με το mouse μέσα στους χαρακτήρες τις διεύθυνσης (π.χ. μέσα στο http://www.physics4u.gr/articles/2006/early_earth.html ), μετά πατήστε Enter και το link ανοίγει κανονικά !!

Physics4u - Αστρονομία

2007-12-05T09:36:00.004+02:00

Ένα αξιόλογο και χρήσιμο site με θέματα φυσικής είναι το:

http://www.physics4u.gr

Από το ανωτέρω site μερικά άρθρα περί αστρονομίας:

Η γέννηση των άστρων
http://www.physics4u.gr/articles/2007/star_formation.html

Η εξέλιξη των άστρων και η μάζα τους
http://www.physics4u.gr/articles/2007/star_mass.html

Οι αστρικές υπερκαινοφανείς εκρήξεις
http://www.physics4u.gr/articles/2007/supernovae.html

Η φυσική της έκρηξης σε ένα άστρο και η δημιουργία ενός σουπερνόβα
http://www.physics4u.gr/articles/2006/blow_up_a_star.html

Πως έγινε ο σχηματισμός του ηλιακού συστήματος;
http://www.physics4u.gr/faq/formationsun.html

Ο σχηματισμός των πλανητών
http://www.physics4u.gr/articles/2007/planet_formation.html

Πώς σχηματίσθηκε το φεγγάρι
http://www.physics4u.gr/news/2001/scnews296.html

Πως αποκτούν οι πλανήτες δακτυλίους;
http://www.physics4u.gr/faq/ringplanet.html

Μια περιήγηση στη γειτονιά της Γης - Οι πλουτώνιοι ή νάνοι πλανήτες
http://www.physics4u.gr/planets/pluton.html

Μια περιήγηση στη γειτονιά της Γης - Κομήτες, μετέωρα και αστεροειδείς
http://www.physics4u.gr/planets/minor.html

Πόσο ζουν οι κομήτες;

Η μελλοντική αναζήτηση των εξωηλιακών πλανητών
http://www.physics4u.gr/articles/2007/extrasolar_planets.html

Ο Γαλαξίας μας
http://www.physics4u.gr/articles/2005/milkyway.html

Κινείται ο Ήλιος μέσα στον Γαλαξία μας;
http://www.physics4u.gr/faq/sunaroundgalaxy.html

Ο πλησιέστερος μας γαλαξίας είναι και ο πιό επικίνδυνος;
http://www.physics4u.gr/faq/andromed.html

Η θεωρία του Big Bang
http://www.physics4u.gr/articles/2007/Big_Bang_theory.html

Παρερμηνείες για τη Μεγάλη Έκρηξη - Μέρος 1ο
http://www.physics4u.gr/articles/2005/misconceptions1.html

Τι συνέβη πριν από το Big Bang;
http://www.physics4u.gr/faq/beforebb.html

Σκοτεινή Ενέργεια: Στην επόμενη δεκαετία θα ξέρουμε περισσότερα γι αυτήν
http://www.physics4u.gr/articles/2007/dark_energy_ten_year.html

Γιατί ο ήλιος και η Σελήνη φαίνονται μεγαλύτεροι όταν βρίσκονται κοντά στον ορίζοντα;
http://www.physics4u.gr/faq/large_sun_moon.html

Σημείωση: Παρατηρήθηκαν μηνύματα λάθους στους συνδέσμους αυτού του post.
Στο μήνυμα λάθους, κάντε κλικ με το mouse μέσα στους χαρακτήρες τις διεύθυνσης (π.χ. μέσα στο http://www.physics4u.gr/articles/2006/early_earth.html ), μετά πατήστε Enter και το link ανοίγει κανονικά !!

Αστεροσκοπείο Ζαγορίου - βραδιές κοινού

2007-08-07T22:40:00.007+03:00

ενημερωτικό φυλλάδιο Αστεροσκοπείο Ζαγορίου 1

ενημερωτικό φυλλάδιο Αστεροσκοπείο Ζαγορίου 2

Φραγκάδες, πάνω από τα σύννεφα, υψόμετρο +960 m, φωτογραφία Ν. Ματσόπουλου

Την Παρασκευή 10 και την Κυριακή 12 Αυγούστου του 2007 θα διεξαχθούν βραδιές κοινού στο Αστεροσκοπείο Ζαγορίου. Ώρα έναρξης ενημερωτικής παρουσίασης 20:30, στο κτίριο του αστεροσκοπείου στην κεντρική πλατεία του χωριού Φραγκάδες. Θα ακολουθήσει παρατήρηση με τηλεσκόπια στο παρατηρητήριο του αστεροσκοπείου πεντακόσια μέτρα έξω από το χωριό, πάνω από τον δρόμο Φραγκάδες – Κήποι. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Βραδιά κοινού - 05.08.2006

Οι Φραγκάδες απέχουν από τα Ιωάννινα μία ώρα ακολουθώντας τη διαδρομή Ιωάννινα – Καρυές – Κήποι – Φραγκάδες. Ο δρόμος είναι ασφαλτοστρωμένος, σε πολύ καλή κατάσταση καθ’ όλο το μήκος του.

Βραδιά κοινού - 21.08.2005

Κτίριο Αστεροσκοπείου, αίθουσα διαλέξεων - 06.08.2005

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΖΑΓΟΡΙΟΥ

Στα τέλη του 2004, ιδρύθηκε ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός με τίτλο «ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΖΑΓΟΡΙΟΥ», με έδρα το ΔΔ Φραγκάδων του Δήμου Τύμφης Ζαγορίου. Σκοπός του Αστεροσκοπείου είναι η διάδοση της Αστρονομίας, η δημιουργία Λαϊκού Αστεροσκοπείου στο Ζαγόρι και η εκτέλεση διάφορων αστρονομικών παρατηρήσεων .

Το διοικητικό συμβούλιο του Αστεροσκοπείου Ζαγορίου αποτελείται από τους τρεις ιδρυτές του - Ν. Ματσόπουλο, Κ. Σακκά, Χ. Καμπάνη - με πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο τον κ. Νίκο Ματσόπουλο, και δύο εκπροσώπους του Δήμου Τύμφης.

Παρουσίαση - 05.08.2006

Οι εγκαταστάσεις του Αστεροσκοπείου περιλαμβάνουν ένα πετρόκτιστο κτίριο εμβαδού 90 τμ με αυλή εμβαδού 500 τμ στην κεντρική πλατεία του ΔΔ Φραγκάδων, όπου στεγάζεται μια πλήρως εξοπλισμένη αίθουσα διαλέξεων και παρουσιάσεων, υπολογιστικά συστήματα και βιβλιοθήκη, καθώς και μία έκταση 2000τμ σε υψόμετρο 960 μέτρων, όπου έχει αρχίσει η εγκατάσταση διαφόρων τηλεσκοπίων. Τα πρώτα τηλεσκόπια του αστεροσκοπείου είναι ένα Meade LX200 12 ιντσών, ένα Meade LX200 10 ιντσών, ένα ισημερινό Cassegrain 14 ιντσών, ένα computerized dobsonian 16 ιντσών, ένα αχρωματικό διοπτρικό 5 ιντσών, ένα νευτώνειο 8 ιντσών, ένα νευτώνειο 6 ιντσών και ένα ηλιακό τηλεσκόπιο 3 ιντσών. Υπάρχει βοηθητικός εξοπλισμός που αποτελείται από 5 φωτογραφικές μηχανές, τρεις CCD εικονολήπτες, ένα φωτοηλεκτρικό φωτόμετρο και δύο καταγραφικά. Παράλληλα, έχει εγκατασταθεί ένας πλήρης αυτογραφικός μετεωρολογικός σταθμός.

Πέτρινο γεφύρι, Φραγκάδες, φωτογραφία Ν. Ματσόπουλου

Ολική Έκλειψη Ηλίου - Λιβύη

2007-06-14T13:22:00.005+03:00

Tο φεγγάρι περνάει μπροστά από τον ήλιο και έχει ακριβώς το σωστό μέγεθος ώστε να μπλοκάρει τη φωτεινή του επιφάνεια. Μία ολική ηλιακή έκλειψη. Για να την παρακολουθήσουμε το μόνο που πρέπει να κάνουμε είναι να κανονίσουμε να βρεθούμε μέσα στη διαδρομή της ολικότητας. Την 29.03.06 η σκιά του φεγγαριού άγγιξε τη Γη στην ακτή της Βραζιλίας, διέσχισε την Αφρική, πέρασε από το Καστελόριζο για να καταλήξει στη Μογγολία. Το κέντρο της έκλειψης με τη μέγιστη διάρκεια ήταν στην έρημο της Λιβύης. Τέσσερα λεπτά και επτά δευτερόλεπτα με διάμετρο σκιάς περί τα 190 km.

Φ1. Αγορά - Τρίπολη Φ2. Τρίπολη

Λιβύη μια πετρελαιοπαραγωγός χώρα με φτωχούς κατοίκους. Υπαίθριες γιγαντοαφίσες του Καντάφι παντού και αντίστοιχες μεγάλες φωτογραφίες στους εσωτερικούς χώρους. Στους εθνικούς και επαρχιακούς δρόμους σταθερά σημεία ελέγχου της αστυνομίας ανά τακτά διαστήματα. Οι είσοδοι και τα στόρια των καταστημάτων βαμμένα υποχρεωτικά πράσινα στο χρώμα της “επανάστασης”. H αλληλογραφία λαμβάνεται ανοιγμένη. Χειρότερη από το αυταρχικό καθεστώς η καταπίεση της κλειστής θρησκευτικής κοινωνίας. Οι γυναίκες κυκλοφορούν ντυμένες με φούστα μέχρι τους αστραγάλους, μακρυμάνικο και μαντίλα ή μπούργκα. Όταν άντρας επισκέπτεται το σπίτι δεν πρέπει να δει τις γυναίκες, αυτές αποσύρονται στην κουζίνα. Πλεονέκτημα κάθε θρησκείας η πλύση εγκεφάλου που ξεκινάει από μικρή ηλικία. Πέντε φορές την ημέρα προσευχή. Στο σπίτι, στο τζαμί, σε διαμορφωμένο χώρο στην αίθουσα αναμονής του αεροδρομίου, οδηγοί βγάζουν χαλάκι και προσκυνάνε στο πεζοδρόμιο, έκτακτη προσευχή μετά την έκλειψη. Στο κοράνι “υπάρχει” η απάντηση για τα πάντα και όπου υπερισχύει η θρησκεία δεν χωράει η λογική. Αν πιεις μπορεί να παρεκτραπείς - απαγορεύουμε το αλκοόλ, αν δεις γυναίκα μπορεί να την φλερτάρεις - την κλείνουμε στην κουζίνα. Καμία εμπιστοσύνη στον άνθρωπο, στη δυνατότητα επιλογής.

Έχουμε κατασκηνώσει 100 km νότια της Ζαλού (Zalu), 500 km νότια της Βεγγάζης. Μία μικρή πόλη από εκατοντάδες σκηνές έχει στηθεί στην έρημο από την κυβέρνηση. Χημικές τουαλέτες, ντους, τρεχούμενο νερό από υδροφόρες, δύο μεγάλες σαν γήπεδα μπάσκετ σκηνές - εστιατόρια. Σε απόσταση ενός χιλιομέτρου άλλοι δύο καταυλισμοί. Η έρημος μία απέραντη επίπεδη έκταση χωρίς κανένα χαρακτηριστικό σημείο. Τα είδωλα των εικόνων τρεμοπαίζουν από τη ζέστη. Αντικατοπτρισμοί του γαλάζιου ουρανού δημιουργούν την ψευδαίσθηση λιμνών.

Φ3. Αντικατοπτρισμοί Φ4. Καταυλισμός

Φ5. Τελευταίο ηλιοβασίλεμα Φ6. Στήνοντας τον εξοπλισμό - περιμένοντας

Η ημέρα της έκλειψης είναι ιδανική, καθαρότατη ατμόσφαιρα, άπνοια, δίχως το παραμικρό σύννεφο. Χαζεύουμε δύο ηλιακές κηλίδες, όλα είναι ήρεμα, περιμένουμε. Τίποτα δεν μαρτυρά για το τι θα επακολουθήσει. Γύρω στις 11:10 το φεγγάρι κάνει την εμφάνισή του στο δίσκο του ήλιου. Στις 12:00 η θερμοκρασία και το φως έχουν μειωθεί αισθητά. Ένας τόνος γκρίζου διαποτίζει τα χρώματα. Οι σκιές γίνονται κοφτερότερες, το περίγραμμα της σκιάς των δαχτύλων μου μοιάζει να είναι σχεδιασμένο με ραπιτογράφο στην άμμο. Η Αφροδίτη είναι ορατή ένα τέταρτο πριν την ολικότητα. Λίγα λεπτά πριν τις 12:26, ένας ελάχιστος μηνίσκος ήλιου παραμένει στον ουρανό. Στο έδαφος παρατηρούμε λωρίδες σκιάς, σαν σκιές κυμάτων σε αμμώδη βυθό θάλασσας. Τρέχουν προς το μέρος μας μαζί με ένα ελαφρό αεράκι από την κατεύθυνση της σκιάς. Όλο και πυκνώνουν, έχουν μεγαλύτερη ένταση και ταχύτητα. Εφόσον και το παραμικρό μέρος του ήλιου είναι ορατό όλος ο τόπος είναι φωτεινός, μα μόλις και το τελευταίο κομμάτι καλυφθεί το φως χάνεται μέσα σε δευτερόλεπτα. Δεν σκοτεινιάζει εντελώς, ο ουρανός έχει χρώμα βαθύ μπλε και βλέπουμε καθαρά γύρω μας. Χαμηλά ολόγυρα ο ορίζοντας είναι κατακόκκινος σαν να μας έχει κυκλώσει ένα ολοστρόγγυλο ηλιοβασίλεμα. Στην άκρη του ηλιακού δίσκου προς τη μεριά που κινείται η σελήνη έχει αποκαλυφθεί η κόκκινη χρωμόσφαιρα. Μοιάζει με γρασίδι που έχει πάρει φωτιά. Μία μεγάλη κόκκινη προεξοχή ξεχωρίζει καθώς και μερικές μικρότερες. Ταυτόχρονα έχει εμφανιστεί το ασημένιο στέμμα, η εξώτερη ατμόσφαιρα του ήλιου. Σχηματίζει γραμμές ακολουθώντας το μαγνητικό του πεδίο. Να ο βόρειος πόλος, να και ο νότιος. Πιο έντονο στον ισημερινό εκτείνεται σε απόσταση πολλών ηλιακών διαμέτρων. Η αδρεναλίνη έχει ανέβει κατακόρυφα, οι αισθήσεις βρίσκονται σε συναγερμό προσπαθώντας να απορροφήσουν το παράδοξο, απόκοσμο θέαμα. Οι πρώτες προεξοχές έχουν κρυφτεί από την κίνηση του φεγγαριού. Νέες κάνουν την εμφάνισή τους από την άλλη μεριά του δίσκου μαζί με την χρωμόσφαιρα. Ακριβώς με το τέλος της ολικότητας το διαμαντένιο δαχτυλίδι. Ένα μικρό μέρος της φωτόσφαιρας ξεπροβάλει μέσα από κάποια κοιλάδα στην κόψη του σεληνιακού δίσκου. Παρότι έντονα φωτεινό δεν καλύπτει εντελώς το αμυδρότερο στέμμα, το οποίο σχηματίζει ασημένιο δαχτυλίδι φωτός με το λαμπερό κομμάτι της φωτόσφαιρας να αστράφτει σαν διαμάντι στην κορυφή. Το φως επιστρέφει. Στην άμμο ξανά οι λωρίδες σκιάς μα αυτή τη φορά μοιάζουν να τρέχουν μακριά μας κυνηγώντας τη σκιά του φεγγαριού. Είκοσι λεπτά χωρίζουν τους φίλους μας στο Καστελόριζο από το μαγικό θέαμα.

Φ7. Ηλιακό Στέμμα Φ8.Πρώτο φεγγάρι μετά την έκλειψη-Βεγγάζη Φ9. Τσαλαπετεινός-Ghadames

Φ10 Υπόγεια σπίτια, οι σκιές μας-Gharian Φ11. Αμμόλοφοι -Ghadames

Φ12. Οχυρές σιταποθήκες-Nalut Φ13. Αρχαίο θέατρο-Sabratha Φ14. Leptis Magna