Showing posts with label αστρονομία. Show all posts
Showing posts with label αστρονομία. Show all posts

Monday, 13 April 2009

Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Ιωαννίνων

Η επιτυχία της εκδήλωσης ήταν πέρα από κάθε προσδοκία. Συμμετείχαν 550 περί τα 400 άτομα που εγγράφηκαν και παρακολούθησαν την ημερίδα και την παρατήρηση, στην πλειοψηφία τους μαθητές γυμνασίου και λυκείου, γεμίζοντας από το πρωί το Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων "Κάρολος Παπούλιας". Εντυπωσιακός και ο ενθουσιασμός των παιδιών, που παρά τη μεγάλη διάρκεια της ημερίδας από τις 10:00 μέχρι τις 20:00, όχι μόνο δεν βαρέθηκαν μα βομβάρδιζαν τους εισηγητές με ερωτήσεις ακόμη και στα διαλείμματα.

Επίσης ο καιρός ήταν καλός και πραγματοποιήθηκε και η αστρονομική παρατήρηση από τις 20:00 έως τις 22:30. Οι ερασιτέχνες αστρονόμοι των Ιωαννίνων κινητοποιήσαμε έξι τηλεσκόπια για το σκοπό αυτό. Περισσότερα στο σύνδεσμο: Διαστημική Εξερεύνηση και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

H ημερίδα στάθηκε αφορμή να γνωριστούμε άτομα που ασχολούμαστε ερασιτεχνικά με την αστρονομία στην Ήπειρο, οι οποίοι αποφασίσαμε να ιδρύσουμε τον Σύλλογο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Ιωαννίνων.

Wednesday, 18 March 2009

"100 Ώρες Αστρονομίας" – Σάββατο 4 Απριλίου

Ημερίδα: "Διαστημική Εξερεύνηση και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση"
http://epirus.sch.gr/space/


Η Διεθνής Αστρονομική Ένωση (IAU) η UNESCO και ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ανακήρυξαν το 2009 ως Παγκόσμιο Έτος Αστρονομίας, σηματοδοτώντας την 400η επέτειο της πρώτης αστρονομικής παρατήρησης με τηλεσκόπιο από τον Γαλιλαίο. Σε όλη τη διάρκεια του έτους αυτού θα γίνει παγκόσμιος εορτασμός της αστρονομίας, και της συμβολής της στην κοινωνία και στον πολιτισμό, με έντονη έμφαση στην εκπαίδευση, στην ενεργοποίηση του κοινού και στη συμμετοχή των νέων ανθρώπων σε δραστηριότητες που θα συμβούν σε εθνικό, διεθνές και παγκόσμιο επίπεδο.
http://www.astronomy2009.gr/
http://www.astronomy2009.org/



Από 2 μέχρι 5 Απριλίου 2009, ένα ευρύ φάσμα δημόσιων εκδηλώσεων συνιστά τις "100 Ώρες Αστρονομίας". Πρόκειται για ένα παγκόσμιο γεγονός, ένας από τους κύριους σκοπούς του οποίου, είναι όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι να κοιτάξουν μέσα από ένα τηλεσκόπιο. Τηλεσκόπια θα στηθούν παντού, σε πλατείες, πεζόδρομους, στάσεις λεωφορείων, έξω από θέατρα, γενικά σε πολυσύχναστα σημεία των πόλεων.
http://www.100hoursofastronomy.org/


Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Παγκόσμιου Έτους Αστρονομίας 2009 και των "100 Ωρών Αστρονομίας", η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ηπείρου διοργανώνει το Σάββατο 4 Απριλίου στα Ιωάννινα, την Ημερίδα "Διαστημική Εξερεύνηση και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση".

Το Αστεροσκοπείο Ζαγορίου συμμετέχει στην ημερίδα με εισήγηση του προέδρου του, και αστρονόμου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, κ. Νίκου Ματσόπουλου, με θέμα "Η άτυπη εκπαίδευση στην αστρονομία – οι προοπτικές για τον 21ο αιώνα".

Η ημερίδα θα ολοκληρωθεί με αστρονομική παρατήρηση μέσα από τηλεσκόπια (ένα Meade LX200 10’’ και δύο dobsonian 8’’) του Αστεροσκοπείο Ζαγορίου, που θα στηθούν έξω από το Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων "Κάρολος Παπούλιας", ώρα 20:00. Tο εγχείρημα θα συνδράμουν και ερασιτέχνες αστρονόμοι με τα τηλεσκόπιά τους, προσφέροντας μία φευγαλέα ματιά, μοιραζόμενοι την λεπτή ομορφιά του Σύμπαντος, ανεπεξέργαστη, μη εμπλουτισμένη με προγράμματα υπολογιστών, μα άμεση και προσωπική.

Sunday, 30 November 2008

Συνάντηση Αφροδίτης - Σελήνης


Φοιτητής στις αρχές τις δεκαετίας του 1990 πηγαίναμε τακτικά με τον φίλο μου και τώρα κουμπάρο μου Παναγιώτη στο γήπεδο της Πανεπιστημιούπολης στα Ιλίσια για τρέξιμο.

Κάποια από εκείνες τις φορές βρεθήκαμε σούρουπο να παρατηρούμε το μισοφέγγαρο.
Μα ένα λαμπερό αντικείμενο φάνταζε να βρίσκεται μέσα στο σκοτεινό μέρος του δίσκου !!

Μη ασχολούμενος τότε με την αστρονομία δεν γνωρίζω ποιος πλανήτης ή αστέρι προκάλεσε αυτή την ψευδεύσθηση.

Το ίδιο όμως θα συμβεί τη Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου. Η Αφροδίτη και το Φεγγάρι θα συναντηθούν εφαπτομενικά στο στερέωμα. Το φαινόμενο θα λάβει χώρα δυτικά, από τις 17:30 ώρα Ελλάδος μέχρι τις 19:30 περίπου που θα δύσουν και θα χαθούν κάτω από το στερέωμα.

Για όσους βρίσκονται Βόρειο-Δυτικότερα από Λονδίνο μέχρι Τίρανα, το φεγγάρι θα καλύψει την Αφροδίτη, θα παρατηρήσουν μία έκλειψη της Αφροδίτης.

Η καιρική πρόγνωση αύριο για τα Ιωάννινα είναι ασθενής βροχή.
Στην απίθανη περίπτωση που έχει ξαστεριά, θα βρίσκομαι με το τηλεσκόπιό μου στην πλατεία Μαβίλη στο Μόλο από τις 17:45 μέχρι τις 19:00.

Δυστυχώς και οι προηγούμενες προγραμματισμένες βραδιές εδώ στα Ιωάννινα ματαιώθηκαν λόγω συννεφιάς.


Συνειρμικά ήρθε στο μυαλό μου η ιστορία του τηλεσκοπίου Newall:

“Κατασκευάσθηκε χάρη στον υπέρμετρο ζήλο ενός ερασιτέχνη αστρονόμου, του Robert Stirling Newall (1812-1889). (…)

Το τηλεσκόπιο ήταν πραγματικά εντυπωσιακό και κολοσσιαίο. Ο φακός του έχει διάμετρο 62,5 cm. Ο σωλήνας του έχει σχήμα πούρου μήκους 9 περίπου μέτρων. Η όλη κατασκευή ζυγίζει 9 τόνους. (…)

Το 1871 ο Newall εγκατέστησε το τηλεσκόπιό του στο κτήμα του στο Ferdence, στο Gateshead. Η τοποθεσία όμως ήταν από τις χειρότερες που θα μπορούσε να βρεθεί. Σε συνδυασμό με τις συχνές απουσίες του Newall στο εξωτερικό το τηλεσκόπιο σε δεκαπέντε χρόνια χρησιμοποιήθηκε μόνο μία φορά !! Χαρακτηριστικά το 1885 ο Newall γράφει στον Denning: “Είχα μόνο μία καλή νύχτα από το 1871. Τότε όμως είδα αυτά που δεν είχα ποτέ ξαναδεί”. (…)

Ήταν λοιπόν φυσικό ο Newall να προσπαθήσει να δώσει κάπου το τηλεσκόπιο με σκοπό την καλύτερη αξιοποίησή του.”

Το 1891 το τηλεσκόπιο μεταφέρθηκε στο Πανεπιστήμιο του Cambridge και το 1958 στο Αστεροσκοπείο Πεντέλης.

Από το βιβλίο “Η Αστρονομία στην Σύγχρονη Ελλάδα” του Νίκου Ματσόπουλου, εκδόσεις Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.

Περισσότερα για το τηλεσκόπιο Newall από την ιστοσελίδα του Ελληνικού Αρχείου Επιστημονικών Οργάνων εδώ

Ο Νίκος Ματσόπουλος με το τηλεσκόπιο Newall σε βραδιά κοινού στο Αστεροσκοπείο Πεντέλης.

Το Πρόγραμμα επισκέψεων για το κοινό στο Ατεροσκοπείου Πεντέλης εδώ

Και δύο σύνδεσμοι με όμορφες φωτογραφίες εκλείψεων πλανητών από το φεγγάρι

Moon slowly moved past Saturn

Lunar Occultation


Update 01.12.08

Ζητώ συγγνώμη από όσους βρέθηκαν στην Πλατεία Μαβίλη, έπρεπε να βρίσκομαι εκεί με το τηλεσκόπιο.

Ο καιρός ήταν συννεφιασμένος επιδεινούμενος συνεχώς από 17:30 μέχρι 18:00 όταν και έκλεισε τελείως, οπότε και εγκατέλειψα την ιδέα να κινητοποιήσω το τηλεσκόπιο.

Στις 18:22 με ειδοποίησε ο Θωμάς ότι ο καιρός άνοιξε, μα βρισκόμουν στο γραφείο και το μποτιλιάρισμα που συνάντησα έκανε πλέον αδύνατη την έγκαιρη ανάπτυξη του τηλεσκοπίου.

Κατευθύνθηκα με την γυναίκα μου στον κοντινό λόφο της Περιβλέπτου. Κατά διαστήματα ανάμεσα από τα σύννεφα παρατηρήσαμε με κιάλια το θέαμα. Με απλή ψηφιακή μηχανή με μεγέθυνση 10x έβγαλα την πιο κάτω φωτογραφία.
Αφροδίτη – Σελήνη – Δίας

Ο φίλος Αποστόλης με παρηγορεί “Να είσαι καλά Κωστή που γίνεσαι αφορμή να σηκώνουμε
το βλέμμα μας στον ουρανό!!” στέλνοντάς μου με email την παρακάτω φωτογραφία. Τον ευχαριστώ πολύ !!

Thursday, 7 August 2008

Αστεροσκοπείο Ζαγορίου – Εκδήλωση στηv Λάιστα

Διάβαση Ευρώπης μπροστά από τον Δία


Τη Δευτέρα 11 Αυγούστου 2008 θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση του Αστεροσκοπείου Ζαγορίου στο χωριό Λάιστα, μετά από πρόσκληση του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου.

Στις 20:00 ο αστρονόμος του Αστεροσκοπείου Αθηνών και πρόεδρος του Αστεροσκοπείου Ζαγορίου Νίκος Ματσόπουλος θα δώσει ομιλία με θέμα "Το Άγνωστο Σύμπαν"

Μόλις νυχτώσει θα γίνει παρατήρηση Δία, Σελήνης και άλλων ουράνιων αντικειμένων με τηλεσκοπία.

Εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες παρατήρησης και είναι εφικτή μεγάλη μεγέθυνση θα γίνει ορατή η διάβαση του φεγγαριού του Δία, της Ευρώπης (είσοδος 20:30 - έξοδος 23:14) καθώς και της σκιάς της (είσοδος 22:02 - έξοδος 00:47) στην επιφάνεια του πλανήτη.

Επίσης η κόκκινη κηλίδα θα βρίσκεται στην πλευρά του πλανήτη που θα παρατηρούμε από τις 22:12 έως τις 23:52.
Transit Times of Jupiter's Great Red Spot


UPDATE 23 Αυγούστου 2008
Η βραδιά πραγματοποιήθηκε με επιτυχία και καθαρό ουρανό.
Μετά την ομιλία του κ. Ματσόπουλου στην πλατεία του χωριού, προβλήθηκε σύντομο ενημερωτικό βίντεο. Ακολούθησε παρατήρηση με ένα τηλεσκόπιο Meade LX200 10 ιντσών και ένα dobsonian 8 ιντσών.

Την εκδήλωση παρακολούθησαν περί τα εξήντα άτομα με ζωηρό ενδιαφέρον και αρκετά κατατοπισμένα όπως φάνηκε από τις ερωτήσεις τους και τη συζήτηση κατά την παρατήρηση. Η βραδιά ολοκληρώθηκε με δείπνο που μας προσέφεραν στην πλατεία του χωριού.

Οι ζώνες του πλανήτη Δία φαίνονταν καθαρά. Η σκιά της Ευρώπης διακρίνονταν αμυδρά, ο ίδιος ο δορυφόρος είχε ολοκληρώσει την διάβασή του όταν κοίταξα προσωπικά με το μεγάλο τηλεσκόπιο.

UPDATE 10 Νοεμβρίου 2008
Από το περιοδικό "Λαϊστινά Νέα", Αρ. Φύλλου 47, Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2008, σελ 16:

Friday, 1 August 2008

Ολική Έκλειψη Ηλίου


To 2006 είχα την τύχη να παρατηρήσω μία ολική έκλειψη ηλίου.
Ολική Έκλειψη Ηλίου – Λιβύη

Ο ήλιος, το φεγγάρι και η Γη ευθυγραμμίζονται και η σκιά του φεγγαριού αγγίζει την επιφάνεια της Γης.

Κάθε ολική έκλειψη ηλίου ξεκινάει στην ανατολή του ηλίου σε κάποιο σημείο του πλανήτη και τελειώνει στο ηλιοβασίλεμα περίπου στην άλλη άκρη της υφηλίου από το μέρος που ξεκίνησε.

Το φεγγάρι κινείται ανατολικά στην τροχιά του με 3.400 km/h, η σκιά του ταξιδεύει μαζί του με την ίδια ταχύτητα. Η σκιά όμως πέφτει πάνω στην επιφάνεια της Γης η οποία επίσης κινείται. Στον ισημερινό περιστρέφεται προς τα ανατολικά με 1.670 km/h. Η επιφάνεια της Γης και η σκιά του φεγγαριού ταξιδεύουν προς την ίδια κατεύθυνση έτσι η σκιά του φεγγαριού κινείται με μία σχετική ταχύτητα 1.730 km/h κοντά στον ισημερινό και μέχρι 8.000 km/hr κοντά στους πόλους.

Δηλαδή όταν βρίσκεσαι στη διαδρομή της ολικότητας η σκιά ταξιδεύει προς το μέρος σου με ταχύτητα χιλιάδων χιλιομέτρων την ώρα, πολύ γρηγορότερα από ένα εμπορικό αεροπλάνο. Ακόμη και αν βρίσκεσαι σε αεροπλάνο δεν μπορείς να παραμείνεις μέσα στη σκιά του φεγγαριού εκτός και αν ταξιδεύεις με ενάμισι φορά την ταχύτητα του ήχου (Mach 1,5).

Η κίνηση του φεγγαριού ανατολικά εξηγεί γιατί το πρώτο "δάγκωμα" του φεγγαριού είναι στη δυτική άκρη του ήλιου. Το φεγγάρι κινείται προς τα ανατολικά ταχύτερα και προσπερνά τον ήλιο στον ουρανό.

Ακόμη και με χιλιάδες χιλιόμετρα την ώρα η σκιά χρειάζεται μερικά λεπτά για να περάσει από πάνω σου. Αυτά τα λεπτά είναι που διαρκεί μία ολική έκλειψη ηλίου. Η διάρκειά της δεν μπορεί ποτέ να ξεπεράσει τα 7,5 λεπτά. Στη Λιβύη το 2006 ήταν περί τα 4 λεπτά, σήμερα στη Σιβηρία περί τα 2 λεπτά.

Μια ολική έκλειψη ηλίου αρχίζει να γίνεται αντιληπτή όταν ο δίσκος του ηλίου καλυφθεί κατά 90% από το φεγγάρι. Με 99% κάλυψη το φως της ημέρας μοιάζει με σούρουπο.


Εφόσον και το παραμικρό μέρος του ήλιου είναι ορατό όλος ο τόπος είναι φωτεινός, μα μόλις και το τελευταίο κομμάτι καλυφθεί το φως χάνεται μέσα σε δευτερόλεπτα. Το φαινόμενο είναι απόκοσμο, από τις εντυπωσιακότερες εμπειρίες που μπορείς να βιώσεις. Κατά τη διάρκεια της ολικής έκλειψης στη Λιβύη τράβηξα μόνο λίγες φωτογραφίες γρήγορα στην αρχή και μετά αφοσιώθηκα στο να κοιτώ το εκπληκτικό φαινόμενο. Και πολύ καλά έκανα που δεν έχασα χρόνο με φωτογραφίες. Τα τέσσερα λεπτά που είχα στη διάθεσή μου, με την αδρεναλίνη στα ύψη και τις αισθήσεις σε συναγερμό προσπαθώντας να απορροφήσουν το παράδοξο, μαγικό θέαμα, πέρασαν αστραπιαία. Σκέφτηκα ότι φωτογραφίες θα βρω στη συνέχεια από επαγγελματίες σε βιβλία, ντοκιμαντέρ, internet. Μα όσα ντοκιμαντέρ και αν είδα, όσο καλές μπορεί να είναι οι ληφθείσες φωτογραφίες και η επικόλληση φωτογραφιών που προσπαθεί να αναπαραστήσει την εικόνα σε όλες τις αποχρώσεις και φωτεινότητες, τίποτα δεν μπορεί να αναπαραστήσει την συνολική εικόνα που συλλαμβάνει το ανθρώπινο μάτι βλέποντας ταυτόχρονα και το ασημένιο ηλιακό στέμμα να ακολουθεί το μαγνητικό πεδίο του ήλιου, και την κατακόκκινη χρωμόσφαιρα με τις προεξοχές, και το κόκκινο ηλιοβασίλεμα παντού περιμετρικά στον ορίζοντα.

Αν είστε τυχεροί και βρεθείτε ποτέ σε ολική έκλειψη ηλίου μην αφιερώσετε πολύ χρόνο στις φωτογραφίες, ζήστε το μοναδικό θέαμα !!

Πηγές:
Questions Frequently Asked by the Public About Eclipses, NASA
Passing the Bus - Total Solar Eclipse: Live from China

Sunday, 13 April 2008

Διαστημικό Λεωφορείο


Απίθανες φωτογραφίες από την προετοιμασία εκτόξευσης του Διαστημικού Λεωφορείου

Space Shuttle Processing: Rarely Seen By The General Public


Και μερικά video

Εκτόξευση

Fly around after undocked

Προσγείωση


Από Βικιπαίδεια - Διαστημικό Λεωφορείο:

Το διαστημικό λεωφορείο είναι ένα μερικώς επαναχρησιμοποιούμενο σύστημα εκτόξευσης που αποτελείται από τρία κύρια συγκροτήματα: το επαναχρησιμοποιήσιμο τροχιακό όχημα (Orbiter Vehicle-OV), την εξωτερική δεξαμενή καυσίμων(External Tank-ET) και δύο επαναχρησιμοποιήσιμους πυραύλους στερεών καυσίμων (Solid Rocket Boosters-SRBs.

Το τροχιακό όχημα μοιάζει με ένα αεροπλάνο με διπλή πτέρυγα δέλτα.

Η εξωτερική δεξαμενή (External Tank-ET) περιέχει 2.025 εκατομμύρια λίτρα υγρού υδρογόνου και υγρού οξυγόνου, τα οποία προωθούνται προς καύση στις κύριες μηχανές και αποτελούν τα καύσιμα του διαστημικού λεωφορείου. Απορρίπτεται 8,5 λεπτά μετά την εκτόξευση, σε ύψος 111 χλμ και έπειτα καίγεται κατά την επανείσοδό της στην ατμόσφαιρα.

Οι πύραυλοι στερεών καυσίμων (Solid Rocket Boosters-SRBs) παρέχουν περίπου το 83% της ώθησης του οχήματος στην εκτόξευση και κατά τη διάρκεια των πρώτων σταδίων της ανόδου. Απορρίπτονται δύο λεπτά μετά την εκτόξευση σε ένα ύψος περίπου 45,7 χλμ, κατόπιν ανοίγουν τα αλεξίπτωτά τους και προσθαλασώνονται στον ωκεανό. Καθώς έχουν την ικανότητα να επιπλέουν, ανακτώνται και ετοιμάζονται για την επόμενη χρήση τους.

Η προσγείωση του διαστημικού λεωφορείου είναι αρκετά ευαίσθητη διαδικασία, καθώς το σκάφος δεν χρησιμοποιεί κινητήρες κι έτσι έχει μόνο μια ευκαιρία για προσέγγιση/προσγείωση.
Το σκάφος ξεκινά την επανείσοδό του στην ατμόσφαιρα πυροδοτώντας τους κινητήρες OMS σε διεύθυνση αντίθετη με την τροχιακή του κίνηση για περίπου τρία λεπτά. Η επιβράδυνση από την πυροδότηση μεταφέρει το περίγειο της τροχιάς μέσα στην ατμόσφαιρα. Η πυροδότηση των κινητήρων γίνεται περίπου στην αντίθετη πλευρά του πλανήτη από την τοποθεσία προσγείωσης.
Το όχημα αρχίζει ουσιαστικά να μπαίνει στην ατμόσφαιρα σε ύψος περίπου 120 χιλιομέτρων, με ταχύτητα 25 Mach (8,2 km/s). Το σκάφος πετά με το ρύγχος υψωμένο σε κλίση 40 μοιρών με την οριζόντιο, κάτι που εξασφαλίζει τη μέγιστη επιβράδυνση σε συνδυασμό με την ελάχιστη θέρμανση από την τριβή με την ατμόσφαιρα.
Μετά από αυτή τη φάση, το σκάφος μειώνει κι άλλο την ταχύτητά του εκτελώντας ελιγμούς σχήματος S πριν την τελική προσέγγιση.
Στην κατώτερη ατμόσφαιρα το σκάφος πετά ουσιαστικά σαν ανεμόπτερο, εκτός του πολύ μεγαλύτερου ρυθμού καθόδου (3 χιλιόμετρα το λεπτό). Το όχημα ξεκινά τη φάση προσέγγισης και προσγείωσης σε ύψος τριών χιλιομέτρων, σε απόσταση δώδεκα χιλιομέτρων από το διάδρομο προσγείωσης.

Thursday, 10 April 2008

2nd International Sidewalk Astronomy Night



Νέες διαστάσεις για τη βραδιά παρατήρησης στο Ιτς Καλέ (βλέπε Εδώ) καθώς το Σαββάτο 12 Απριλίου 2008 είναι η 2η Διεθνής Νύχτα Ανοικτής Αστρονομικής Παρατήρησης (2nd International Sidewalk Astronomy Night)
http://www.sidewalkastronomynight.com/

Πρόκειται για ένα παγκόσμιο γεγονός που διοργανώνεται από απλούς ερασιτέχνες αστρονόμους όλου του κόσμου για δεύτερη φορά. Η πρώτη ήταν τον Απρίλιο του 2007.
Αστρονομικός εξοπλισμός μεταφέρεται στο πεζοδρόμιο σε πολυσύχναστα σημεία των πόλεων, ώστε άνθρωποι από όλο τον κόσμο να στρέψουν τα μάτια τους, τα κιάλια τους και τα τηλεσκόπιά τους στον ουρανό.

Κάθε ένας που κοιτάζει μπορεί να αναγνωρίσει και να επανεδραιώσει τις γνώσεις του, σε θέματα που βρίσκονται πέρα από τα όρια της καθημερινής αντίληψης. Η πραγματική εμπειρία της αστρονομίας αρχίζει όταν ανοίγουμε το μυαλό μας στην πραγματικότητα του σύμπαντος. Βλέποντας ένα μικρό πλήθος να στέκεται γύρω από ένα τηλεσκόπιο, είναι συνήθως αρκετό ώστε να ξεκινήσει αυτό το ξύπνημα. Οι άνθρωποι που στέκονται στη γραμμή μπροστά στο προσοφθάλμιο, εντελώς φυσικά θα κοιτάξουν επάνω και θα διακρίνουν ένα αστέρι ή ένα πλανήτη ο οποίος ήταν πάντα εκεί, αρκεί απλώς να είχαν σκεφτεί να κοιτάξουν.

Οι ερασιτέχνες αστρονόμοι προσφέρουμε μία φευγαλέα ματιά, μοιραζόμενοι την λεπτή ομορφιά του Σύμπαντος, ανεπεξέργαστη, μη εμπλουτισμένη με προγράμματα υπολογιστών, μα άμεση και προσωπική. Η ανταμοιβή μας στο να βλέπουμε τη χαρά και τον θαυμασμό στα πρόσωπα των ανθρώπων όταν ανακαλύπτουν οι ίδιοι τον κόσμο για τους εαυτούς τους.

Πατήστε το παρακάτω link και στη συνέχεια Join ISAN για να δείτε αν θα υπάρχει κάποιο τηλεσκόπιο στη γειτονιά σας !!
http://www.sidewalkastronomynight.com/id20.html

Friday, 28 March 2008

Παρατήρηση Κρόνου και Σελήνης

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΚΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΣΕΛΗΝΗΣ

Συνδιοργάνωση: 8η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και Αστεροσκοπείου Ζαγορίου

Τόπος: Εσωτερική Ακρόπολη Ιτς Καλέ

Χρόνος: Σάββατο 12 Απριλίου 2008, ώρα: 21:30 - 23:30


Ο Κρόνος το 1997 (περίπου έτσι φαίνεται και σήμερα)

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Αστεροσκοπείου Ζαγορίου, σε συνεργασία με την 8η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, συνδιοργανώνουμε μια βραδιά κοινού στα Ιωάννινα στο Ιτς Καλέ, παρατήρησης του Κρόνου και Σελήνης. Ερασιτέχνες αστρονόμοι θα στήσουμε τα τηλεσκόπιά μας για το σκοπό αυτό το Σάββατο 12 Απριλίου. Η εκδήλωση θα ξεκινήσει μόλις νυχτώσει περί τις 21:30 και θα ολοκληρωθεί στις 23:30. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Για το ενθουσιώδες κοινό που θέλει να κοιτάξει με το τηλεσκόπιό σου, η εμπειρία της άμεσης σε πραγματικό χρόνο παρατήρησης του πλανήτη Κρόνου είναι ανεπανάληπτη.

Η πρώτη ματιά είναι μία συγκλονιστική εμπειρία. Χρειάζεσαι λίγο χρόνο να χωνέψεις ότι αυτό που βλέπεις υπάρχει πραγματικά εκεί έξω, ότι δεν είναι μία ζωγραφιά. Το φωτεινό σημάδι στον ουρανό, μέσω του τηλεσκοπίου αποκάλυψε ένα ξεχωριστό κόσμο. Πράγματι έχει δαχτυλίδια! Περιβάλουν τη σφαίρα του πλανήτη κάνοντας εύκολα αντιληπτό το τρισδιάστατο της εικόνας. Τη στιγμή που παρατηρείς τον Κρόνο συνειδητοποιείς ότι και εσύ απλά στέκεσαι σε μία παρόμοια σφαίρα στην απεραντοσύνη του διαστήματος.


Ο Κρόνος από το 1996 μέχρι το 2000

Τώρα είναι μία εξαιρετική χρονική στιγμή να παρατηρήσουμε τον Κρόνο. Ήταν σε αντίθεση, δηλαδή κοντύτερα στη Γη στο τέλος Φεβρουαρίου, μα και όλο τον Απρίλιο το φαινόμενο μέγεθός του παραμένει αρκετά μεγάλο. Αν έχετε παρατηρήσει τον Κρόνο τα τελευταία χρόνια η πιο εμφανής διαφορά το 2008 είναι ότι τα δαχτυλίδια φαίνονται πολύ στενότερα. Η κλίση τους σε σχέση με την οπτική μας γωνία ήταν η μέγιστη (27°) κατά το 2003. Τώρα είναι περί τις 9° και όλο και συγκλίνει για να φθάσει την 1° στο τέλος του έτους. Όταν τελικά διασχίσουμε το επίπεδο των δαχτυλιδιών τον Σεπτέμβριο του 2009 θα τα βλέπουμε από το πλάι και θα εξαφανισθούν εντελώς. Θα χρειαστεί να περιμένουμε μέχρι τον Δεκέμβριο του 2010 για να τα ξαναδούμε όπως σήμερα.

Τα δαχτυλίδια του Κρόνου αποτελούν έναν από τους πλέον λεπτούς σχηματισμούς γνωστούς στην επιστήμη. Από άκρη σε άκρη θα έφθαναν από τη Γη στη Σελήνη και όμως το πάχος τους μετά βίας ξεπερνά τους ακροβάτες ενός θιάσου να στέκονται ο ένας στους ώμους του άλλου. Τα περισσότερα από τα σωματίδια πάγου που συνιστούν τα δαχτυλίδια κυμαίνονται από το μέγεθος μιας πέτρας μέχρι το μέγεθος ενός σπιτιού.

Ευχαριστούμε τη συνδιοργανώτρια 8η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, η οποία συμβάλει ώστε η εκδήλωση να λάβει χώρα σε έναν από τους ομορφότερους χώρους της πόλης μας, την εσωτερική ακρόπολη του Ιτς Καλέ.

Πληροφορίες μπορείτε να βρείτε και στο http://astrocom.wordpress.com του φίλου Ηλία Καρακίτσου, ο οποίος και θα συμμετέχει στην εκδήλωση, ένα ιστοχώρο που προσπαθεί να φέρει σε επαφή τους ερασιτέχνες αστρονόμους στα Ιωάννινα

Για το

Αστεροσκοπείου Ζαγορίου

Ο Γραμματέας

Κων/νος Σακκάς



Φωτογραφίες: curtesy NASA and The Hubble Heritage Team (STScI/AURA) Εδώ

Βιβλιογραφία: Περιοδικό Sky & Telescope, τεύχη Απριλίου 2008 και Φεβρουαρίου 2007.

UPDATE, 23 Αυγούστου 2008
Η βραδιά δεν διεξήχθη λόγω συννεφιάς

Wednesday, 5 December 2007

Physics4u - Αστρονομία

Ένα αξιόλογο και χρήσιμο site με θέματα φυσικής είναι το:

http://www.physics4u.gr

Από το ανωτέρω site μερικά άρθρα περί αστρονομίας:

Η γέννηση των άστρων
http://www.physics4u.gr/articles/2007/star_formation.html

Η εξέλιξη των άστρων και η μάζα τους
http://www.physics4u.gr/articles/2007/star_mass.html

Οι αστρικές υπερκαινοφανείς εκρήξεις
http://www.physics4u.gr/articles/2007/supernovae.html

Η φυσική της έκρηξης σε ένα άστρο και η δημιουργία ενός σουπερνόβα
http://www.physics4u.gr/articles/2006/blow_up_a_star.html

Πως έγινε ο σχηματισμός του ηλιακού συστήματος;
http://www.physics4u.gr/faq/formationsun.html

Ο σχηματισμός των πλανητών
http://www.physics4u.gr/articles/2007/planet_formation.html

Πώς σχηματίσθηκε το φεγγάρι
http://www.physics4u.gr/news/2001/scnews296.html

Πως αποκτούν οι πλανήτες δακτυλίους;
http://www.physics4u.gr/faq/ringplanet.html

Μια περιήγηση στη γειτονιά της Γης - Οι πλουτώνιοι ή νάνοι πλανήτες
http://www.physics4u.gr/planets/pluton.html

Μια περιήγηση στη γειτονιά της Γης - Κομήτες, μετέωρα και αστεροειδείς
http://www.physics4u.gr/planets/minor.html

Πόσο ζουν οι κομήτες;

Η μελλοντική αναζήτηση των εξωηλιακών πλανητών
http://www.physics4u.gr/articles/2007/extrasolar_planets.html

Ο Γαλαξίας μας
http://www.physics4u.gr/articles/2005/milkyway.html

Κινείται ο Ήλιος μέσα στον Γαλαξία μας;
http://www.physics4u.gr/faq/sunaroundgalaxy.html

Ο πλησιέστερος μας γαλαξίας είναι και ο πιό επικίνδυνος;
http://www.physics4u.gr/faq/andromed.html

Η θεωρία του Big Bang
http://www.physics4u.gr/articles/2007/Big_Bang_theory.html

Παρερμηνείες για τη Μεγάλη Έκρηξη - Μέρος 1ο
http://www.physics4u.gr/articles/2005/misconceptions1.html

Τι συνέβη πριν από το Big Bang;
http://www.physics4u.gr/faq/beforebb.html

Σκοτεινή Ενέργεια: Στην επόμενη δεκαετία θα ξέρουμε περισσότερα γι αυτήν
http://www.physics4u.gr/articles/2007/dark_energy_ten_year.html

Γιατί ο ήλιος και η Σελήνη φαίνονται μεγαλύτεροι όταν βρίσκονται κοντά στον ορίζοντα;
http://www.physics4u.gr/faq/large_sun_moon.html

Σημείωση: Παρατηρήθηκαν μηνύματα λάθους στους συνδέσμους αυτού του post.
Στο μήνυμα λάθους, κάντε κλικ με το mouse μέσα στους χαρακτήρες τις διεύθυνσης (π.χ. μέσα στο http://www.physics4u.gr/articles/2006/early_earth.html ), μετά πατήστε Enter και το link ανοίγει κανονικά !!

Tuesday, 7 August 2007

Αστεροσκοπείο Ζαγορίου - βραδιές κοινού

ενημερωτικό φυλλάδιο Αστεροσκοπείο Ζαγορίου 1

ενημερωτικό φυλλάδιο Αστεροσκοπείο Ζαγορίου 2


Φραγκάδες, πάνω από τα σύννεφα, υψόμετρο +960 m, φωτογραφία Ν. Ματσόπουλου

Την Παρασκευή 10 και την Κυριακή 12 Αυγούστου του 2007 θα διεξαχθούν βραδιές κοινού στο Αστεροσκοπείο Ζαγορίου. Ώρα έναρξης ενημερωτικής παρουσίασης 20:30, στο κτίριο του αστεροσκοπείου στην κεντρική πλατεία του χωριού Φραγκάδες. Θα ακολουθήσει παρατήρηση με τηλεσκόπια στο παρατηρητήριο του αστεροσκοπείου πεντακόσια μέτρα έξω από το χωριό, πάνω από τον δρόμο Φραγκάδες – Κήποι. Η είσοδος είναι ελεύθερη.


Βραδιά κοινού - 05.08.2006

Βραδιά κοινού - 05.08.2006

Οι Φραγκάδες απέχουν από τα Ιωάννινα μία ώρα ακολουθώντας τη διαδρομή Ιωάννινα – Καρυές – Κήποι – Φραγκάδες. Ο δρόμος είναι ασφαλτοστρωμένος, σε πολύ καλή κατάσταση καθ’ όλο το μήκος του.

Βραδιά κοινού - 21.08.2005

Κτίριο Αστεροσκοπείου, αίθουσα διαλέξεων - 06.08.2005

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΖΑΓΟΡΙΟΥ

Στα τέλη του 2004, ιδρύθηκε ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός με τίτλο «ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΖΑΓΟΡΙΟΥ», με έδρα το ΔΔ Φραγκάδων του Δήμου Τύμφης Ζαγορίου. Σκοπός του Αστεροσκοπείου είναι η διάδοση της Αστρονομίας, η δημιουργία Λαϊκού Αστεροσκοπείου στο Ζαγόρι και η εκτέλεση διάφορων αστρονομικών παρατηρήσεων .

Το διοικητικό συμβούλιο του Αστεροσκοπείου Ζαγορίου αποτελείται από τους τρεις ιδρυτές του - Ν. Ματσόπουλο, Κ. Σακκά, Χ. Καμπάνη - με πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο τον κ. Νίκο Ματσόπουλο, και δύο εκπροσώπους του Δήμου Τύμφης.

Παρουσίαση - 05.08.2006

Παρουσίαση - 05.08.2006

Οι εγκαταστάσεις του Αστεροσκοπείου περιλαμβάνουν ένα πετρόκτιστο κτίριο εμβαδού 90 τμ με αυλή εμβαδού 500 τμ στην κεντρική πλατεία του ΔΔ Φραγκάδων, όπου στεγάζεται μια πλήρως εξοπλισμένη αίθουσα διαλέξεων και παρουσιάσεων, υπολογιστικά συστήματα και βιβλιοθήκη, καθώς και μία έκταση 2000τμ σε υψόμετρο 960 μέτρων, όπου έχει αρχίσει η εγκατάσταση διαφόρων τηλεσκοπίων. Τα πρώτα τηλεσκόπια του αστεροσκοπείου είναι ένα Meade LX200 12 ιντσών, ένα Meade LX200 10 ιντσών, ένα ισημερινό Cassegrain 14 ιντσών, ένα computerized dobsonian 16 ιντσών, ένα αχρωματικό διοπτρικό 5 ιντσών, ένα νευτώνειο 8 ιντσών, ένα νευτώνειο 6 ιντσών και ένα ηλιακό τηλεσκόπιο 3 ιντσών. Υπάρχει βοηθητικός εξοπλισμός που αποτελείται από 5 φωτογραφικές μηχανές, τρεις CCD εικονολήπτες, ένα φωτοηλεκτρικό φωτόμετρο και δύο καταγραφικά. Παράλληλα, έχει εγκατασταθεί ένας πλήρης αυτογραφικός μετεωρολογικός σταθμός.

Πέτρινο γεφύρι, Φραγκάδες, φωτογραφία Ν. Ματσόπουλου

Thursday, 14 June 2007

Ολική Έκλειψη Ηλίου - Λιβύη



Tο φεγγάρι περνάει μπροστά από τον ήλιο και έχει ακριβώς το σωστό μέγεθος ώστε να μπλοκάρει τη φωτεινή του επιφάνεια. Μία ολική ηλιακή έκλειψη. Για να την παρακολουθήσουμε το μόνο που πρέπει να κάνουμε είναι να κανονίσουμε να βρεθούμε μέσα στη διαδρομή της ολικότητας. Την 29.03.06 η σκιά του φεγγαριού άγγιξε τη Γη στην ακτή της Βραζιλίας, διέσχισε την Αφρική, πέρασε από το Καστελόριζο για να καταλήξει στη Μογγολία. Το κέντρο της έκλειψης με τη μέγιστη διάρκεια ήταν στην έρημο της Λιβύης. Τέσσερα λεπτά και επτά δευτερόλεπτα με διάμετρο σκιάς περί τα 190 km.

Φ1. Αγορά - Τρίπολη Φ2. Τρίπολη
Λιβύη μια πετρελαιοπαραγωγός χώρα με φτωχούς κατοίκους. Υπαίθριες γιγαντοαφίσες του Καντάφι παντού και αντίστοιχες μεγάλες φωτογραφίες στους εσωτερικούς χώρους. Στους εθνικούς και επαρχιακούς δρόμους σταθερά σημεία ελέγχου της αστυνομίας ανά τακτά διαστήματα. Οι είσοδοι και τα στόρια των καταστημάτων βαμμένα υποχρεωτικά πράσινα στο χρώμα της “επανάστασης”. H αλληλογραφία λαμβάνεται ανοιγμένη. Χειρότερη από το αυταρχικό καθεστώς η καταπίεση της κλειστής θρησκευτικής κοινωνίας. Οι γυναίκες κυκλοφορούν ντυμένες με φούστα μέχρι τους αστραγάλους, μακρυμάνικο και μαντίλα ή μπούργκα. Όταν άντρας επισκέπτεται το σπίτι δεν πρέπει να δει τις γυναίκες, αυτές αποσύρονται στην κουζίνα. Πλεονέκτημα κάθε θρησκείας η πλύση εγκεφάλου που ξεκινάει από μικρή ηλικία. Πέντε φορές την ημέρα προσευχή. Στο σπίτι, στο τζαμί, σε διαμορφωμένο χώρο στην αίθουσα αναμονής του αεροδρομίου, οδηγοί βγάζουν χαλάκι και προσκυνάνε στο πεζοδρόμιο, έκτακτη προσευχή μετά την έκλειψη. Στο κοράνι “υπάρχει” η απάντηση για τα πάντα και όπου υπερισχύει η θρησκεία δεν χωράει η λογική. Αν πιεις μπορεί να παρεκτραπείς - απαγορεύουμε το αλκοόλ, αν δεις γυναίκα μπορεί να την φλερτάρεις - την κλείνουμε στην κουζίνα. Καμία εμπιστοσύνη στον άνθρωπο, στη δυνατότητα επιλογής.
Έχουμε κατασκηνώσει 100 km νότια της Ζαλού (Zalu), 500 km νότια της Βεγγάζης. Μία μικρή πόλη από εκατοντάδες σκηνές έχει στηθεί στην έρημο από την κυβέρνηση. Χημικές τουαλέτες, ντους, τρεχούμενο νερό από υδροφόρες, δύο μεγάλες σαν γήπεδα μπάσκετ σκηνές - εστιατόρια. Σε απόσταση ενός χιλιομέτρου άλλοι δύο καταυλισμοί. Η έρημος μία απέραντη επίπεδη έκταση χωρίς κανένα χαρακτηριστικό σημείο. Τα είδωλα των εικόνων τρεμοπαίζουν από τη ζέστη. Αντικατοπτρισμοί του γαλάζιου ουρανού δημιουργούν την ψευδαίσθηση λιμνών.



Φ3. Αντικατοπτρισμοί Φ4. Καταυλισμός



Φ5. Τελευταίο ηλιοβασίλεμα Φ6. Στήνοντας τον εξοπλισμό - περιμένοντας

Η ημέρα της έκλειψης είναι ιδανική, καθαρότατη ατμόσφαιρα, άπνοια, δίχως το παραμικρό σύννεφο. Χαζεύουμε δύο ηλιακές κηλίδες, όλα είναι ήρεμα, περιμένουμε. Τίποτα δεν μαρτυρά για το τι θα επακολουθήσει. Γύρω στις 11:10 το φεγγάρι κάνει την εμφάνισή του στο δίσκο του ήλιου. Στις 12:00 η θερμοκρασία και το φως έχουν μειωθεί αισθητά. Ένας τόνος γκρίζου διαποτίζει τα χρώματα. Οι σκιές γίνονται κοφτερότερες, το περίγραμμα της σκιάς των δαχτύλων μου μοιάζει να είναι σχεδιασμένο με ραπιτογράφο στην άμμο. Η Αφροδίτη είναι ορατή ένα τέταρτο πριν την ολικότητα. Λίγα λεπτά πριν τις 12:26, ένας ελάχιστος μηνίσκος ήλιου παραμένει στον ουρανό. Στο έδαφος παρατηρούμε λωρίδες σκιάς, σαν σκιές κυμάτων σε αμμώδη βυθό θάλασσας. Τρέχουν προς το μέρος μας μαζί με ένα ελαφρό αεράκι από την κατεύθυνση της σκιάς. Όλο και πυκνώνουν, έχουν μεγαλύτερη ένταση και ταχύτητα. Εφόσον και το παραμικρό μέρος του ήλιου είναι ορατό όλος ο τόπος είναι φωτεινός, μα μόλις και το τελευταίο κομμάτι καλυφθεί το φως χάνεται μέσα σε δευτερόλεπτα. Δεν σκοτεινιάζει εντελώς, ο ουρανός έχει χρώμα βαθύ μπλε και βλέπουμε καθαρά γύρω μας. Χαμηλά ολόγυρα ο ορίζοντας είναι κατακόκκινος σαν να μας έχει κυκλώσει ένα ολοστρόγγυλο ηλιοβασίλεμα. Στην άκρη του ηλιακού δίσκου προς τη μεριά που κινείται η σελήνη έχει αποκαλυφθεί η κόκκινη χρωμόσφαιρα. Μοιάζει με γρασίδι που έχει πάρει φωτιά. Μία μεγάλη κόκκινη προεξοχή ξεχωρίζει καθώς και μερικές μικρότερες. Ταυτόχρονα έχει εμφανιστεί το ασημένιο στέμμα, η εξώτερη ατμόσφαιρα του ήλιου. Σχηματίζει γραμμές ακολουθώντας το μαγνητικό του πεδίο. Να ο βόρειος πόλος, να και ο νότιος. Πιο έντονο στον ισημερινό εκτείνεται σε απόσταση πολλών ηλιακών διαμέτρων. Η αδρεναλίνη έχει ανέβει κατακόρυφα, οι αισθήσεις βρίσκονται σε συναγερμό προσπαθώντας να απορροφήσουν το παράδοξο, απόκοσμο θέαμα. Οι πρώτες προεξοχές έχουν κρυφτεί από την κίνηση του φεγγαριού. Νέες κάνουν την εμφάνισή τους από την άλλη μεριά του δίσκου μαζί με την χρωμόσφαιρα. Ακριβώς με το τέλος της ολικότητας το διαμαντένιο δαχτυλίδι. Ένα μικρό μέρος της φωτόσφαιρας ξεπροβάλει μέσα από κάποια κοιλάδα στην κόψη του σεληνιακού δίσκου. Παρότι έντονα φωτεινό δεν καλύπτει εντελώς το αμυδρότερο στέμμα, το οποίο σχηματίζει ασημένιο δαχτυλίδι φωτός με το λαμπερό κομμάτι της φωτόσφαιρας να αστράφτει σαν διαμάντι στην κορυφή. Το φως επιστρέφει. Στην άμμο ξανά οι λωρίδες σκιάς μα αυτή τη φορά μοιάζουν να τρέχουν μακριά μας κυνηγώντας τη σκιά του φεγγαριού. Είκοσι λεπτά χωρίζουν τους φίλους μας στο Καστελόριζο από το μαγικό θέαμα.





Φ7. Ηλιακό Στέμμα Φ8.Πρώτο φεγγάρι μετά την έκλειψη-Βεγγάζη Φ9. Τσαλαπετεινός-Ghadames




Φ10 Υπόγεια σπίτια, οι σκιές μας-Gharian Φ11. Αμμόλοφοι -Ghadames



Φ12. Οχυρές σιταποθήκες-Nalut Φ13. Αρχαίο θέατρο-Sabratha Φ14. Leptis Magna